Касаллик қандай намоён бўлади?
Энг характерли аломат ҳароратнинг махсус ритмидир: кунига бир ёки иккита кўтарилиш, одатда кечқурун, юқори қийматларга, сўнгра ҳужумлар орасидаги нормал ва нисбатан яхши саломатликка қайтиш. Иситманинг энг юқори чўққисида пушти доғли тошма пайдо бўлади, кўпинча гавда ва оёқ-қўлларда, бир неча соат давом этади ва изсиз йўқолади, шунинг учун кўпинча кўринмайди. Қўшимчалар оғрийди ва шиширади, кўпинча билак, тизза ва оёқ Билаги зўр. Кўпгина беморлар касалликнинг бошланишида йирингли томоқ оғриғи бўлмаса, оғир оғриқлар ҳақида хабар беришади.
- Кундалик юқори ҳарорат
- Иситманинг энг юқори нуқтасида пушти тошма
- Қўшимчалар оғриғи ва шишиши
- Йирингли бляшка бўлмаган томоқ оғриғи
- Кенгайган лимфа тугунлари
- Катталашган жигар ва талоқ
- Жиддий заифлик ва вазн йўқотиш
Нима учун бу истисно ташхиси?
Стилл касаллигини тўғридан-тўғри тасдиқловчи тест йўқ. Кўпгина шароитлар шунга ўхшаш расмни беради: оғир бактериал ва вирусли инфекциялар, сил касаллиги, юракнинг ички қопламининг яллиғланиши, лимфомалар ва бошқа ўсмалар, тизимли қизил югурук, васкулит, дори реакциялари. Уларнинг барчаси бутунлай бошқача даволанишни талаб қилади, баъзилари эса шошилинч даволанишни талаб қилади. Шунинг учун шифокор бу сабабларни доимий равишда истисно қилади ва шундан кейингина белгиларнинг комбинациясига асосланган ташхис қўяди. Шунинг учун текширув вақт талаб қилиши мумкин ва инфекцияни бартараф этишдан олдин гормонлар билан даволанишни бошлаш хавфлидир.
- Махсус таҳлил йўқ
- Инфекцияларни, шу жумладан сил касаллигини истисно қилинг
- Лимфомалар ва бошқа ўсмаларни истисно қилинг
- Лупус ва васкулит бундан мустасно
- Дори реакцияларини ҳисобга олинг
- Ташхис мезонларнинг комбинацияси асосида амалга оширилади
Лабораториядаги ўзгаришлар
Синовлар аниқ яллиғланиш реакциясини кўрсатади: ЭСР ва С-реактив оқсил сезиларли даражада ошади, лейкоцитлар сони нейтрофиллар устунлиги билан ортади ва гемоглобин кўпинча камаяди. Ферритин алоҳида ўрин тутади: бу касаллик билан у оддий яллиғланишга қараганда ўнлаб марта кўпаяди ва ташхисни ўз-ўзидан исботламаса ҳам, у муҳим маслаҳат бўлиб хизмат қилади. Бошқа ревматик касалликларга хос бўлган ревматоид омил ва антинуклеар антикорлар одатда салбий бўлиб, бу ҳам белги сифатида ишлатилади. Жигар параметрлари кўпинча кўтарилади.
- ЭСР ва С-реактив оқсилнинг сезиларли ўсиши
- Нейтрофиллар устунлиги билан лейкоцитоз
- Жуда юқори ферритин
- Салбий ревматоид омил ва антинуклеар антикорлар
- Анемия
- Жигар параметрларининг ошиши
Сўров
Текширув дастури кенг, чунки вазифа иситманинг бошқа сабабини ўтказиб юбормасликдир. Улар қон ва сийдик маданиятини оладилар, вирусли гепатит, ОИВ ва сил учун тестлар ўтказадилар, юрак клапанларининг шикастланишини истисно қилиш учун кўкрак қафасининг рентгенограммаси ёки томографиясини, қорин бўшлиғини ултратовуш текширувини ва экокардиёграфияни ўтказадилар. Улар бўғинларни текширадилар ва агар керак бўлса, ултратовуш текширувини ўтказадилар. Агар лимфа тугунлари катталашган бўлса, лимфомани истисно қилиш учун биопсия талаб қилиниши мумкин. Тадқиқотлар тўплами бўйича қарор шифокор томонидан маълум бир расмга эътибор қаратган ҳолда қабул қилинади.
- Қон ва сийдик маданияти
- Сил, гепатит, ОИВ учун текширув
- Кўкрак қафасининг рентгенограммаси ёки томографияси
- Қорин бўшлиғи ва лимфа тугунларининг ултратовуш текшируви
- Экокардиёграфия
- Шубҳали лимфома учун лимфа тугунларининг биопсияси
- Қўшимчаларнинг текшируви ва ултратовуш текшируви
Даволаш ва курс
Даволаш ревматолог томонидан белгиланади. Энгил ҳолатларда улар яллиғланишга қарши дорилар билан бошланади, лекин тез-тез иситма ва оғриқни тезда энгиллаштирадиган глюкокортикоидларни қўллаш талаб этилади. Гормонлар дозасини камайтириш ва ремиссияни сақлаб қолиш учун асосий дорилар қўлланилади ва агар касаллик давом эца, асосий яллиғланиш сигналларини блоклайдиган замонавий генетик муҳандислик препаратлари қўлланилади. Вақт ва доз индивидуал равишда танланади; ўз-ўзини бекор қилиш қабул қилиниши мумкин эмас. Курс уч хил бўлади: тикланиш билан бир эпизод, такрорий алевленмелер ва бўғимларнинг аста-секин зарарланиши билан сурункали артрит. Шунинг учун кузатиш яхшилангандан кейин ҳам давом этади.
- Энгил ҳолатлар учун яллиғланишга қарши дорилар
- Глюкокортикоидлар алевленме терапияси учун асос сифатида
- Ремиссияни сақлаб қолиш учун асосий дорилар
- Доимий касаллик учун генетик муҳандислик терапияси
- Дозани аста-секин камайтириш фақат шифокор назорати остида
- Ревматолог томонидан кузатув ва тестларни назорат қилиш
- Терапия пайтида инфекцияларни ўз вақтида даволаш