Кемалар билан нима содир бўлади
Иммунитет ҳужайралари артерия деворига кириб, унда катта кўп ядроли ҳужайралар билан яллиғланиш ўчоқларини ҳосил қилади - шунинг учун &қуот;гигант ҳужайра&қуот; деб аталади. Девор ичкаридан қалинлашади, лüмен тораяди, қон оқими секинлашади, баъзида томир қон пıҳтıсı билан ёпилади. Кўпинча юзаки темпорал, оксипитал ва офталмик артериялар таъсирланади, аммо яллиғланиш аорта ва унинг катта шохларини ўз ичига олиши мумкин. Бу кўришнинг тўсатдан ва доимий йўқолишига олиб келадиган оптик асабни таъминлайдиган постериор силиер артерияларнинг шикастланиши.
- Бош ва бўйиннинг катта ва ўрта артериялари таъсирланади
- Аорта ва субклавиан артерияларнинг мумкин бўлган иштироки
- Томирнинг лüмени тораяди, тўқималар этарли қон олмайди
- Оптик асаб ишемияси қайтарилмас кўрликка олиб келади
- Баъзи беморларда полимиялгия ревматикаси ҳам мавжуд
Сабаблари ва хавф омиллари
Аниқ сабаб номаълум. Маълум бир ирсий мойиллик билан иммунитет тизими қон томир деворининг ўз тузилмаларига реаксияга кириша бошлайди, деб ишонилади. Ёш - асосий омил: 50 ёшдан олдин касаллик жуда кам учрайди ва 50 ёшдан кейин ҳар ўн йил ичида хавф ортади. Аёллар эркакларга қараганда тез-тез касал бўлишади. Муайян инфекцияларнинг қўзғатувчи роли муҳокама қилинади, аммо ишончли тарзда исботланмаган. Бу ирсий касаллик эмас, балки фақат мойиллик, шунинг учун оилавий ҳолатлар кам учрайди.
- Ёши 50 дан ошган
- Аёл жинси
- Генетик мойиллик
- Полимиялгия ревматикаси тарихи
- Эвропа келиб чиқиши - бироз юқори частота
Полимиялгия ревматикасининг белгилари ва алоқаси
Бош оғриғи одатда янги бўлиб, аввалгиларидан фарқ қилади, одатда бир томонлама, маъбадда ёки бошнинг орқа қисмида, кечаси ёмонлашади. Кўпчилик сочларини тараш ёки ёстиққа ётиш оғриётганини пайқашади. Характерли аломат - &қуот;жағнинг интервалгача клаудикацияси&қуот;: чайнаш пайтида мушаклар чарчаб, оғрийди ва сиз пауза қилишингиз керак. Беморларнинг тахминан ярмида умумий симптомлар мавжуд: паст даражадаги иситма, заифлик, иштаҳани йўқотиш ва вазн йўқотиш. Баъзи беморларда касаллик полимиялгия ревматикаси билан бирлаштирилади - эрталаб оғриқ ва элкада ва тос бўшлиғида қаттиқлик.
- Темпорал минтақада янги бош оғриғи
- Қаттиқ, оғриқли, заиф пулсацияланувчи темпорал артер
- Овқат пайтида чайнаш мушакларидаги оғриқ
- Бош териси оғриғи
- Лойқа, икки марта ёки кўришнинг йўқолиши
- Паст даражали иситма, заифлик, вазн йўқотиш
- Елкалар ва сонларда оғриқ ва қаттиқлик
Диагностика
Эътибор бериш керак бўлган биринчи нарса - яллиғланиш белгилари: ЭСР ва С-реактив оқсил фаол артеритда деярли ҳар доим сезиларли даражада кўтарилади; умумий қон тести кўпинча анемия ва тромбоцитлар кўпайишини кўрсатади. Кейин томирларнинг ўзлари баҳоланади. Темпорал артерияларнинг юқори частотали сенсори билан ултратовуш текшируви деворнинг характерли қалинлашувини, ҳало белгиси деб аталадиган нарсани кўришга имкон беради. Якуний тасдиқлаш темпорал артериянинг биопсияси билан таъминланади, аммо томирдаги яллиғланиш нотекис тақсимланади, шунинг учун салбий натижа ташхисни бартараф этмайди. Агар аорта шикастланишига шубҳа бўлса, КТ ёки МР ангиографияси ўтказилади. Фундусни баҳолаш билан офталмологнинг текшируви мажбурийдир.
- ЭСР ва С-реактив оқсил
- Тромбоцитлар билан тўлиқ қон рўйхати
- Темпорал ва аксиллер артерияларнинг ултратовуш текшируви
- Темпорал артерия биопсияси
- Аорта ва унинг шохларини КТ ёки МР ангиографияси
- Фундус билан офталмолог томонидан текширув
Даволаш ва кузатиш
Даволашнинг асоси глюкокортикоидлардир. Агар кўриш таҳдид қилинса, улар дарҳол, ҳатто биопсиядан олдин ҳам буюрилади, чунки кечикиш соатларда ўлчанади. Бошланғич доза бир неча ҳафта давомида ушлаб турилади, сўнгра сизнинг ҳис-туйғуларингиз ва яллиғланиш белгиларига қараб, ойлар давомида аста-секин камаяди. Гормонал терапия давомийлигини ва алевленмелер сонини камайтириш учун шифокор асосий ёки генетик жиҳатдан яратилган препаратни қўшиши мумкин. Шу билан бирга, улар суяклар ва метаболизмни ҳимоя қилади: қон босими, шакар ва суяк зичлигини назорат қилади, калций ва Д витамини буюради. Гормонларни ўзингиз тарк эта олмайсиз - бу релапснинг умумий сабабидир.
- Агар асосли шубҳа бўлса, дарҳол глюкокортикоидлар
- Шифокор назорати остида дозани секин камайтириш
- Кўрсаткичларга кўра асосий ёки генетик муҳандислик препаратлари
- Остеопорознинг олдини олиш: калций ва Д витамини
- Қон босими, глюкоза ва тана вазнини назорат қилиш
- ЭСР ва С-реактив оқсилни мунтазам баҳолаш