Биргаликда нима содир бўлади
Биз қариган сари калций пирофосфат кристаллари хафтага ва менискларда тўпланади. Улар тўқималарда ётганда, одам ҳеч нарсани сезмайди ва рентгенограммадаги топилма тасодифий бўлиши мумкин. Аммо шикастланиш, сувсизланиш, жарроҳлик ёки жиддий касаллик билан кристаллар ажралиб, қўшма бўшлиққа киради. Синовиумдаги ҳужайралар уларни бегона деб билади, яллиғланиш молекулаларини чиқаради ва қўшма тезда суюқлик билан тўлдирилади. Ҳужум бир неча кундан икки-уч ҳафтагача давом этади ва даволанмасдан ҳам ўтиб кетади, лекин такрорланади.
- Калций пирофосфат кристаллари хафтага тушади
- Х-райда хондрокалсиноз ҳеч қандай шикоят қилмаслиги мумкин
- Кристалларнинг қўшма бўшлиққа чиқиши ҳужумни келтириб чиқаради
- Кўпинча тизза, билак, элка, оёқ Билаги зўр таъсир қилади
- Вақт ўтиши билан сурункали артрит ривожланиши мумкин
Сабаблари ва хавф омиллари
Асосий омил - бу ёш: 60 ёшдан кейин депозитлар частотаси ҳар ўн йилда ошади. Ёш беморларда касаллик кўпинча метаболик касалликлар билан боғлиқ ва қўшимча текширувни талаб қилади. Гиперпаратироидизм, гемокроматоз, паст магний даражаси, сурункали буйрак касаллиги ва оилавий шакллар хавфни оширади. Ҳужум кўпинча жарроҳлик, қўшма шикастланиш, ўткир касаллик, сувсизланиш ёки терапиянинг кескин ўзгариши билан қўзғатилади. Гут билан ёрдам берадиган гўштни чеклаш диетаси пирофосфат артропатиясига таъсир қилмайди.
- Ёши 60 ёшдан ошган
- Олдинги жароҳат ёки қўшма жарроҳлик
- Гиперпаратироидизм ва юқори калций даражаси
- Гемокроматоз ва темирнинг ортиқча юкланиши
- Паст магний даражаси
- Сурункали буйрак касаллиги
- Ёш беморларда оилавий шакллар
Подаградан қандай фарқ қилади?
Иккала касаллик ҳам тўсатдан ўткир артритга олиб келади, аммо кристаллар бошқача. Гутда булар сийдик кислотаси тузлари, оёқнинг биринчи метатарсофалангеал бўғими кўпинча таъсирланади ва сийдик кислотаси даражаси одатда кўтарилади. Псеудогоутда калций кристаллари мавжуд, севимли нишонлар тизза ва билакдир, сийдик кислотаси нормалдир. Псеудогоутнинг рентген нурлари хафтага калсификациясини кўрсатади. Уларни фарқлашнинг ягона йўли қўшма суюқликни поларизация қилувчи микроскоп остида текширишдир.
- Подагра - сийдик кислотаси кристаллари, псевдогут - калций пирофосфат
- Гут кўпинча оёқда, псеудогоут - тиззада ва билакда
- Псеудогоутда сийдик кислотаси одатда нормалдир
- Рентген нурида кўринадиган хондрокалсиноз
- Псеудогоут учун парҳез ёрдам бермайди
- Аниқ жавоб синовиал суюқликни таҳлил қилиш орқали берилади
Диагностика
Шифокорнинг биринчи вазифаси йирингли артритни истисно қилишдир, бу жуда ўхшаш кўринади ва дарҳол даволанишни талаб қилади. Шунинг учун, катта бўғимнинг ўткир яллиғланиши бўлса, понксиён амалга оширилади: суюқлик маданиятга, ҳужайраларни ҳисоблаш ва кристалларни қидиришга юборилади. Пирофосфат кристаллари характерли шаклга эга ва урат кристалларига қараганда қутбланган нурда бошқача порлайди. Қўшимчанинг рентгенограммаси хафтага ва менискларда нозик калсификация чизиғини кўрсатади. Ултратовуш текшируви чўкинди ва эфüзёнларни аниқлайди. Қон тестлари ёш беморларда яллиғланишни баҳолашга ва метаболик сабабларни топишга ёрдам беради.
- Маданият билан қўшма понксиён ва кристалларни қидириш
- Тизза ва билак бўғимларининг рентгенограммаси
- Эффузияни баҳолаш билан бўғимнинг ултратовуш текшируви
- Тўлиқ қон рўйхати, ЭСР, С-реактив оқсил
- Гутдан ажратиш учун сийдик кислотаси
- Ёшларда калций, магний, паратироид гормони ва ферритин
Ҳужумларни даволаш ва олдини олиш
Ўткир даврда қўшма юк туширилади, совуқ қўлланилади ва яллиғланишга қарши препаратлар буюрилади. Агар улар контрендикедир бўлса, колхицин ёки қисқа муддатли глюкокортикоидлар қўлланилади ва агар битта катта бўғим зарарланган бўлса, инфекцияни истисно қилгандан кейин гормонни бўғимга юбориш энг самарали ҳисобланади. Аллақачон шаклланган кристалларни эритадиган ҳеч нарса йўқ, шунинг учун профилактика ҳужумлар частотасини камайтиришга қаратилган: метаболик касалликлар фонини даволаш, этарли миқдорда ичиш, магний этишмовчилиги бўлса тузатиш. Агар релапслар тез-тез содир бўлса, шифокор узоқ вақт давомида кичик дозаларда колхисинни буюриши мумкин.
- Биринчи кунларда қўшилишда дам олиш ва совуқлик
- Шифокор томонидан тайинланган стероид бўлмаган яллиғланишга қарши дорилар
- НСАИДларга қарши кўрсатмалар учун колхисин
- Инфекцияни истисно қилгандан кейин глюкокортикоидни интраартикуляр юбориш
- Гиперпаратироидизм, магний этишмовчилиги, буйрак касалликларини даволаш
- Жисмоний терапия ва ҳужумдан ташқари мушакларни кучайтириш
- Яллиғланган бўғинни қиздирманг ёки ишқаламанг