Яллиғланган бел оғриғи: қандай ажратиш мумкин
Механик бел оғриғи - ортиқча юк билан боғлиқ бўлган нарса - ўзини олдиндан айтиш мумкин: у машғулотдан кейин пайдо бўлади, кечқурун кучаяди ва дам олиш билан сусаяди. Яллиғланиш оғриғи аксинча бўлиб, бу фарқ жуда характерли бўлиб, у ўз-ўзидан одамни ревматологга юбориш учун асос беради. Бир нечта белгиларни хотиржамлик билан аниқлаш кифоя.
- Ёш ёшда, одатда қирқ ёшдан олдин ва маълум бир эпизоддан кейин эмас, балки аста-секин бошланади
- Оғриқ уч ойдан ортиқ давом этади ва умуман йўқолмайди
- Дам олишда ва айниқса кечанинг иккинчи ярмида кучаяди, бу сизни уйғонишга ва хона бўйлаб юришингизга олиб келади.
- Ётиш билан эмас, балки ҳаракат ва машқлар билан яхшиланади
- Пастки орқа тарафдаги эрталаб қаттиқлик ўттиз дақиқадан кўпроқ давом этади, кўпинча бир соат ёки ундан кўпроқ давом этади
- Яллиғланишга қарши дориларга яхши жавоб беради - енгиллик сезиларли ва тездир
- Бирга ва иккинчи думбага навбат билан бериши мумкин
Инсоннинг ўзи қила оладиган оддий текшируви бор. Агар сиз оғриқ туфайли кечаси туришингиз керак бўлса ва ўн-ўн беш дақиқа юришдан кейин бу осонроқ бўлади ва сиз яна ухлаб қоласиз - бу яллиғланиш оғриғи учун жуда хосдир ва остеохондроз учун умуман хос эмас. Худди шу нарса эрталаб учун ҳам амал қилади: механик оғриқлар билан одам дам олади ва кечқурун ўзини яхши ҳис қилади, яллиғланиш оғриғи билан у қаттиқ уйғонади, тушлик учун айланиб юради ва куннинг фаол қисмида ўзини яхши ҳис қилади.
Орқа томондан бошқа нима бўлади
Анкилозан спондилит умуртқа поғонаси билан чегараланмайди ва вертебра бўлмаган кўринишлар кўпинча бел оғриғи аниқ бўлишидан олдин содир бўлади. Уларни билиш фойдалидир: улар расмни бирлаштиришга ёрдам беради ва нима учун бемор баъзан ташхис учун офталмолог ёки гастроентерологга юборилганини тушунтиради.
- Ўткир увеит - бу кўз пардасининг яллиғланиши: тўсатдан оғриқ, қизариш, фотофоби, кўз олдида туман. Одатда бир кўз таъсирланади ва бу ҳолат офталмолог томонидан дарҳол текширувни талаб қилади
- Катта бўғимларнинг артрити - кўпинча кестириб, тизза, оёқ Билаги зўр, одатда ассиметрик
- Энтезит - тендонлар суякларга ёпишадиган яллиғланиш: эрталаб биринчи қадам қўйганда товондаги оғриқ, Ахиллес тендонининг оғриғи
- Дактилит - колбаса каби кўринадиган бутун бармоқнинг бир хил шишиши.
- Яллиғланишли ичак касаллиги: узоқ давом этган диарея, ахлатда қон, қорин оғриғи
- Тери ва тирноқларнинг тошбақа касаллиги
- Кўкрак қафасининг ҳаракатчанлиги чекланган: нафас олаётганда у камроқ кенгаяди, нафас олиш ҳажми камаяди
Тўпиқнинг оғриғи алоҳида таъкидланиши керак, чунки у деярли ҳар доим товоннинг бурмаси билан боғлиқ. Кечаси бел оғриғи бўлган ёш одамда Ахиллес тендонининг яллиғланиши ёки плантар фасциясини киритиш мустақил ортопедик муаммо эмас, балки умумий расмнинг бир қисмидир. Бу ҳолатда даволаниш ҳам умумий бўлиб, асосий касалликка қаратилган.
Ташхис қандай қўйилади?
Ташхиснинг асоси кўриш орқали тасдиқланган клиник кўринишдир. Бу эрда муҳим хусусият мавжуд: рентген нурлари сакроилиак бўғинлардаги ўзгаришларни касалликнинг бошланишидан фақат бир неча йил ўтгач кўрсатади, шунинг учун ёш беморда оддий рентгенография ҳеч нарсани истисно қилмайди. МРИ энг бошида фаол яллиғланишни кўради ва эрта ташхис қўйиш ёндашувини ўзгартирди.
- Подробный расспрос: характер боли, её поведение ночью и при движении, длительность утренней скованности, заболевания глаз и кишечника, случаи болезни у родственников.
- Осмотр с оценкой подвижности позвоночника в разных плоскостях и измерением экскурсии грудной клетки — эти показатели фиксируются в цифрах и потом отслеживаются в динамике.
- МРТ крестцово-подвздошных сочленений — метод выбора на ранней стадии: показывает отёк костного мозга, то есть активное воспаление.
- Рентген таза — выявляет уже сформировавшиеся структурные изменения, полезен при большей длительности болезни.
- Анализы крови: СРБ и СОЭ как показатели воспалительной активности; при этом нормальные значения диагноз не отменяют.
- ҲЛА-Б27 — генетический маркер, повышающий вероятность диагноза, но не подтверждающий и не исключающий его сам по себе.
ҲЛА-Б27 ҳақида алоҳида айтиб ўтиш керак, чунки бу таҳлил атрофида жуда кўп чалкашликлар мавжуд. Анкилозан спондилит билан оғриган беморларнинг кўпчилигида ижобийдир, лекин у ҳеч қачон касал бўлмаган баъзи соғлом одамларда ҳам учрайди. Бундан иккита хулоса чиқариш мумкин. Аломациз ижобий натижа ташхис эмас ва даволаниш ёки ташвишланиш учун сабаб эмас. Одатда яллиғланишли бел оғриғи учун салбий натижа ташхисни олиб ташламайди ва бундай вазиятда МРИ керак, ва кейинги қидирувни рад этиш эмас.
Жисмоний машқлар қўшимча эмас, асосий даво ҳисобланади.
Бу беморлар учун энг кутилмаган баёнот ва у тўғри: анкилозан спондилит билан мунтазам жисмоний терапия натижага дори-дармонлардан кам бўлмаган таъсир қилади. Яллиғланиш аста-секин лигаментларнинг оссификациясига ва умуртқа поғонасининг бирлашишига олиб келади ва бутун келажакдаги ҳаёт умуртқа поғонаси қандай ҳолатда жойлашганига боғлиқ. Агар одам ҳар куни кенгайиш ва ҳаракатчанликни сақлаб турса, орқа қисми асосан функцияни сақлаб қолади. Агар у орқасини ажраца ва камроқ ҳаракат қилишга ҳаракат қилса, эгилган ҳолат ҳосил бўлади, уни кейинчалик ўзгартириш мумкин эмас.
- Кундалик ўмуртқа чўзиш ва чўзиш машқлари, камида ярим соат, терсиҳен иккита тўпламда
- Алоҳида-алоҳида, кўкрак қафасининг ҳаракатчанлигини сақлаш учун нафас олиш машқлари
- Сузиш машқларнинг оптимал шакли сифатида: умуртқа поғонасини енгиллаштиради ва барча мушак гуруҳларини ишлашга мажбур қилади
- Ясси юзада, паст ёстиқда ухланг, эгилиш ҳолатини олдини олиш учун вақти-вақти билан ошқозонингизда ётинг.
- Кун давомида ҳолатни назорат қилиш, ҳар соатда исиниш билан ўтирган ишда мунтазам танаффуслар
- Чекишни ташлаш: бу касалликнинг ривожланишини тезлаштиради ва ўпка функциясини ёмонлаштиради, бу касаллик аллақачон бузилган.
- Таъсирли спорт турлари ва бел жароҳати хавфи бўлган ҳар қандай вазиятларда эҳтиёт бўлинг
Мунтазам гимнастика нимадан қочишга имкон беришини тушуниш фойдалидир. Флексион позицияси шаклланганда, одам тиклана олмайди, полга қарайди, унга машина ҳайдаш ва йўлни кесиб ўтиш қийин бўлади ва нафас олиш ҳажми шунчалик камаядики, бу ўз-ўзидан муаммога айланади. Бундай деформацияни жарроҳлик йўли билан тузатиш мумкин, аммо бу катта ва мураккаб процедура. Ҳар куни ярим соатлик машғулот - бу беқиёс арзон нарх ва сиз уни тўхтаб қолганда эмас, балки белингиз ҳали ҳам эгилиб турганда тўлашингиз керак.
Дори-дармонларни даволаш ва кузатиш
Гиёҳванд терапияси иккита муаммони ҳал қилади: оғриқни йўқотиш ва таркибий ўзгаришларни секинлаштириш учун яллиғланишни бостириш. Схема босқичларда - оддийдан мураккабгача, ҳар бир босқичда натижани баҳолаш билан қурилган.
- Нестероидные противовоспалительные препараты — первая линия. При этой болезни они работают особенно хорошо, а при высокой активности принимаются регулярно, а не только при боли, по схеме, которую определяет врач.
- При недостаточном эффекте двух препаратов этой группы в течение достаточного срока рассматривается переход к следующей ступени.
- Генно-инженерные биологические препараты — при сохраняющейся активности. Они существенно изменили прогноз заболевания за последние два десятилетия.
- Препараты базисной группы имеют смысл главным образом при поражении периферических суставов, но не при изолированном поражении позвоночника.
- Локальные инъекции глюкокортикоидов в отдельные суставы или зоны энтезитов по показаниям. Длительный приём гормонов внутрь при этой болезни неэффективен.
- Регулярная оценка активности, подвижности позвоночника и лабораторных показателей — обычно раз в несколько месяцев.
Биологик терапияни бошлашдан олдин яширин сил ва вирусли гепатитни истисно қилиш керак - бу препаратнинг стандарт ва муҳокама қилинмаган қисмидир, айниқса сил касаллиги юқори бўлган минтақада муҳимдир. Келажакда назорат жадвалга мувофиқ такрорланади ва агар бундай терапия пайтида ҳарорат кўтарилса, шифокорингизга мурожаат қилишингиз ва кутмаслигингиз керак.
Иш, ҳаёт ва узоқ муддатли истиқбол
Касалликнинг кечиши турли одамлар орасида жуда фарқ қилади: баъзилари учун у энгил бўлиб қолади ва ҳаётга деярли таъсир қилмайди, бошқалари учун йиллар давомида фаол терапия талаб этилади. Бироқ, умумий нақшни аниқ кўриш мумкин - олдинги даволаниш ва доимий гимнастика ўн ва йигирма йилдан кейин сезиларли даражада яхшиланган бел функциясини беради. Кўпгина уй эчимлари оддий ва арзон.
- Иш жойингизни монитор пастда эмас, кўз даражасида бўлиши учун тартибга солинг - бу сизнинг бўйинингизни олдинга эгилишдан сақлайди.
- Ўтириб ишлаганда кечгача кутмасдан, ҳар соатда туринг ва чўзинг
- Ўртача қаттиқ матрас ва паст ёстиқни танланг; бу касаллик билан баланд ёстиқда ухлаш айниқса исталмаган
- Узоқ вақт давомида эгилиш ёки оғирликни кўтаришни талаб қиладиган ишлардан қочинг.
- Чекишни ташлаш - бу ривожланиш тезлигига таъсир қиладиган бир нечта чоралардан бири
- Кўзда қизариш ва оғриқ бўлса, офталмологга ташрифни кечиктирманг: увеитни тезда даволаш мумкин, аммо ўз вақтида бошланишини талаб қилади.
- Эсда тутингки, агар бўйин ва кўкрак қафасининг ҳаракатчанлиги сезиларли даражада чекланган бўлса, ҳар қандай операциядан олдин анестезиологни олдиндан огоҳлантиришингиз керак.
Касалликнинг бошқалар томонидан қандай қабул қилинишини ҳам эслатиб ўтиш керак. Соғлом кўринадиган, аммо ёмон ухлаётган, ўрнидан турувчи ва жисмоний машқлар учун танаффус қилишни сўраган ёш одам ишда ва уйда кўпинча тушунмовчиликларга дуч келади. Айни пайтда, тунги оғриқ ва кўп соатлик қаттиқлик муболаға эмас, балки фаол касалликнинг одатий кўринишидир. Иш берувчингиз билан очиқ суҳбат қуриш ва кун давомида туриш ва чўзиш, одатда, муаммони чидашга уринишдан кўра яхшироқ ҳал қилади.