Гемоптиз нима деб ҳисобланади ва қон қаердан келади?
Гемоптизи - қон ва балғамнинг нафас йўлларидан товуш бўлаклари остидан чиқиши. Уни иккита ўхшаш вазиятдан ажратиш муҳимдир. Бурун оқиши билан қон томоқнинг орқа қисмига оқиб ўтади ва йўталади ва ошқозон ёки қизилўнгачдан қон кетиши билан қусади, кўпинча қоронғи, қаҳва майдонларининг ранги. Ўпка қони одатда ёрқин қизил, кўпикли, балғам билан аралашади ва йўталаётганда аниқ намоён бўлади. Манбани кўрсатиш шифокорнинг биринчи қадамидир.
- Балғам шиллиқ қаватида қон излари
- Пушти кўпикли балғам
- Пневмония туфайли балғамнинг занглаган ранги
- Йўталаётганда қон пıҳтıлаşмасı
- Қизил қоннинг кўп оқиши хавфли ҳолатдир
Мумкин сабаблар
Ягона қон томирларининг энг кенг тарқалган сабаби бронхит ёки ўткир инфекция туфайли оғир йўтал пайтида шиллиқ қаватнинг кичик томирларига зарар этказишдир. Аммо мумкин бўлган сабаблар рўйхати кенг ва Ўзбекистонда сил касаллигини унутмаслик керак. Қирқ ёшдан ошган чекувчиларда ҳар қандай такрорий ҳемоптизи, албатта, ўсимтани истисно қилишни талаб қилади. Алоҳида сабаблар гуруҳи ўпка билан эмас, балки қон томирлари ва қон ивиши билан боғлиқ: ўпка эмболияси, антикоагулянтларни қабул қилиш, юрак касаллиги.
- Ўткир ва сурункали бронхит, кучли йўтал
- Пневмония ва ўпка хўппози
- Ўпка туберкулёзи
- Бронхоектазия
- Ўпка ва бронхларнинг ўсмалари
- Ўпка эмболияси
- Бурун ва томоқ касалликлари
- Қонни суюлтирувчи воситаларни қабул қилиш
Шифокор учун муҳим бўлган боғлиқ белгилар
Шифокорга қоннинг ўзи эмас, балки атрофдаги шароитлар ёрдам беради. Оғирликни йўқотиш, кечқурун ҳарорат ва тунги терлаш билан узоқ давом этадиган йўтал сил касаллиги ҳақида ўйлашга мажбур қилади. Узоқ муддатли ҳаракацизликдан сўнг кўкрак оғриғи билан тўсатдан нафас қисилиши тромбоемболия белгисидир. Нохуш ҳидли йирингли балғам бронхоектатик ва хўппозларга хосдир. Қанча қон борлигини, қанча давом этганини, нима олганингизни ва жароҳатлар бор-йўқлигини олдиндан эслаб қолишга ҳаракат қилинг: бу тафсилотлар ташхисни тезлаштиради.
- Қоннинг давомийлиги ва миқдори
- Иситма, терлаш, вазн йўқотиш
- Нафас қисилиши ва кўкрак оғриғи
- Балғамнинг характери ва ҳиди
- Чекиш ва унинг тарихи
- Сил касаллиги билан оғриган бемор билан алоқа қилиш
- Қабул қилинган дорилар
Қандай текширувлар керак
Текширув текшириш, қоннинг кислород билан тўйинганлигини ўлчаш ва кўкрак қафаси рентгенограммаси билан бошланади. Агар расм вазиятни тушунтирмаса ва ҳемоптизи такрорланса, компютер томографияси буюрилади - бу бронхоектазия, кичик ўсмалар ва жароҳатларни анча аниқроқ кўрсатади. Балғам Мйсобастериум туберсулосис ва нормал флора учун текширилади. Тўлиқ қон рўйхати ва коагулограмма анемия ва коагуляцияни баҳолашга ёрдам беради. Бронхоскопия бронхларни ичкаридан текшириш ва қон кетишини тўхтатиш учун ишлатилади.
- Икки проекцияда кўкрак қафаси рентгенограммаси
- Ўпканинг компютер томографияси
- Балғамни таҳлил қилиш, шу жумладан Мйсобастериум туберсулосис учун
- Умумий қон текшируви
- Коагулограмма
- Кўрсатмаларга кўра бронкоскопия
- Бурун манбасини истисно қилиш учун КББ шифокорининг текшируви
Нима қилиш керак ва қандай даволаш керак
Шифокорга ташриф буюришдан олдин, хотиржам бўлинг, иссиқ ванналар қабул қилманг ёки кўкрагингизни иситманг, агар рецепт бўлмаса, қонни суюлтирувчи дори-дармонларни қабул қилманг. Агар оғир қон кетиш бўлса, шубҳали лезённинг ён томонида ётиш керак, йўтални ушлаб туришга уринманг ва зудлик билан 103 рақамига тез ёрдам чақиринг. Кейинги даволаш сабабга қаратилган: инфекция учун антибиотиклар, силга қарши терапия, эндоскопик қон кетишини назорат қилиш, бронхиал артерия эмболизацияси ёки жарроҳлик.
- Ташрифингизни ҳатто битта томир билан ҳам кечиктирманг
- Чекишни ташлаш
- Врач назорати остида асосий касалликни даволаш
- Антикоагулянтларнинг дозасини фақат шифокор билан биргаликда кўриб чиқинг
- Катта қон кетиш бўлса - 103 рақамига қўнғироқ қилинг
- Даволаниш тугагандан сўнг назорат текшируви