Кистлар нима?
Туғма кисталар бачадонда бронхларнинг шохланиши бузилганда ҳосил бўлади; улар битта ёки бир нечта бўлиши мумкин ва баъзида аллақачон болаликда пайдо бўлади. Қабул қилинганлар олдинги яллиғланиш жойида пайдо бўлади: хўппоз, ҳалокатли пневмония, сил касаллиги бўшлиғи ёки шикастланишдан кейин. Алоҳида гуруҳга амфизем буллалари киради - ёрилишга мойил бўлган юпқа деворли ҳаво бўшлиқлари. Чорвачилик билан шуғулланадиган ҳудудларда кенг тарқалган ва бошқа ёндашувни талаб қиладиган эхинококклар келтириб чиқарадиган паразитар кисталар ҳақида ҳам эслаш керак.
- Туғма бир ва кўп кисталар
- Хўппоз ва пневмониядан кейин олинган
- Сил касаллигидан кейинги бўшлиқлар
- Амфиземли буқалар
- Эхинококкозда паразитар кисталар
- Ҳаво ва суюқлик билан тўлдирилган
Сабаблари ва хавф омиллари
Туғма шакллар ҳомилада нафас йўлларининг ривожланишининг бузилиши билан боғлиқ бўлиб, бунга таъсир қилиш мумкин эмас. Олинган кистлар кўпинча ўпканинг оғир инфекцияларидан келиб чиқади, шунинг учун пневмония ва хўппозни ўз вақтида даволаш хавфни камайтиради. Амфиземли чекувчиларда, шунингдек, ўз-ўзидан пневмоторакс бўлиши мумкин бўлган узун бўйли, озғин йигитларда булла ҳосил бўлади. Экинококк кисталари итлардан ва ифлосланган озиқ-овқатлардан, айниқса қишлоқ жойларида юқтирилганда пайдо бўлади.
- Хомилада бронхиал ривожланишнинг бузилиши
- Олдинги хўппоз ёки ҳалокатли пневмония
- Сил касаллиги тарихи
- Чекиш ва амфизем
- Кўкрак қафасининг шикастланиши
- Итлар билан алоқа қилиш ва эхинококк инфекцияси
- Буқалар учун баланд бўйли ўсиш ва астеник физика
Семптомлар
Асоратланмаган кист одатда ҳеч қандай тарзда ўзини намоён қилмайди. Катта бўшлиқлар атрофдаги тўқималарни сиқиб қўйиши ва зўриқиш пайтида нафас қисилиши, кўкрак қафасидаги оғирлик ҳисси ва қуруқ йўтални келтириб чиқариши мумкин. Йиринг пайдо бўлганда, расм кескин ўзгаради: ҳарорат кўтарилади, титроқ, заифлик ва кўп йирингли балғамли йўтал, баъзида ҳид пайдо бўлади. Йиртилган кист тўсатдан кўкрак оғриғи ва нафас қисилиши кучайиши билан бирга келади - бу дарҳол ёрдам талаб қиладиган пневмоторакс. Гемоптизи камроқ учрайди.
- Кўпинча шикоятлар йўқ
- Катта кисталар билан нафас қисилиши
- Қуруқ йўтал ва кўкрак қафасидаги оғирлик
- Йиринглаш пайтида ҳарорат ва йирингли балғам
- Ёрилганда тўсатдан кўкрак оғриғи
- Гемоптиз
- Худди шу соҳада такрорланган пневмония
Диагностика
Рентген нурлари суюқлик даражасига эга бўлган юмалоқ бўшлиқни ёки бўшлиқни аниқлайди, аммо деворни, таркибини ва бронх билан боғланишини баҳолаш учун компютер томографияси керак. Бундан ташқари, оддий кистани хўппоз, туберкулёз бўшлиқ ва парчаланадиган ўсимтадан ажратишга ёрдам беради, бу тактика учун принципиал жиҳатдан муҳимдир. Агар паразит келиб чиқишига шубҳа бўлса, серологик тестлар ва жигар ултратовуш текшируви ўтказилади, чунки эхинококк кўпинча унга таъсир қилади. Спирометрия нафас олишга таъсирини баҳолайди ва агар расм аниқ бўлмаса, бронкоскопия ёки биопсия муҳокама қилинади.
- Кўкрак қафаси рентгенограммаси
- Кўкрак қафасининг компютер томографияси асосий усул ҳисобланади
- Олдинги расмлар билан таққослаш
- Агар шубҳа бўлса, эхинококкоз учун тестлар
- Сил касаллиги учун балғам текшируви
- Спирометрия
- Агар шубҳангиз бўлса, бронкоскопия ёки биопсия
Даволаш ва кузатиш
Кичкина, асемптоматик кист одатда шифокор томонидан белгиланган вақт оралиғида такрорий КТ текшируви билан кузатилади. Йиринглаш бўлса, антибактериал терапия буюрилади ва агар керак бўлса, бўшлиқ дренажланади. Ўпкани сиқиб чиқарадиган йирик кисталар, такрорий йиринглаш, гемоптиз, такрорий пневмоторакс ва агар ўсимтани истисно қилишнинг иложи бўлмаса, жарроҳлик йўли билан олиб ташлаш муҳокама қилинади. Паразитар кисталар жарроҳлик йўли билан олиб ташланади, бу эса паразитларга қарши даволанишни талаб қилади. Чекувчиларга тамаки чекишни ташлаш тавсия этилади.
- Шикоятлар бўлмаганда назорат КТ текшируви билан кузатиш
- Йиринглаш учун антибактериал терапия
- Кўрсаткичлар бўйича бўшлиқни дренажлаш
- Кист ёки ўпканинг бир қисмини жарроҳлик йўли билан олиб ташлаш
- Гидатик кисталарни антипаразитик препаратлар билан даволаш
- Чекишни ташлаш
- Катта буқалар билан босимнинг пасайишига йўл қўймаслик
