Нима содир бўлади ва у қандай шаклларда келади
Синдромнинг ривожланишида миянинг мотор тизимларида сигналларни узатувчи дофамин ва унинг ишлаши учун зарур бўлган темир муҳим рол ўйнайди. Оддий гемоглобин билан ҳам, мияда темир заҳиралари этарли бўлмаслиги мумкин. Бирламчи шакл кўпинча 45 ёшдан олдин бошланади, бир нечта оила аъзоларига таъсир қилади ва аста-секин ўсиб боради. Иккиламчи бошқа ҳолат билан боғлиқ ва уни бартараф этгандан кейин заифлашиши мумкин. Кўпгина беморлар уйқу пайтида уйқуни тўхтатадиган даврий оёқ-қўл ҳаракатларини бошдан кечиришади.
- Бирламчи, ирсий шакл
- Иккиламчи - темир танқислиги, буйрак касаллиги, ҳомиладорлик билан
- Вақти-вақти билан - аломатлар эпизодикдир
- Сурункали - ҳафтада бир неча марта аломатлар
- Уйқу пайтида оёқ-қўлларнинг даврий ҳаракатлари
Сабаблари ва хавф омиллари
Энг кенг тарқалган даволаш мумкин бўлган сабаб темир танқислиги, ҳатто анемия бўлмаса ҳам. Ҳомиладор аёлларда аломатлар кўпинча учинчи триместрда бошланади ёки ёмонлашади ва одатда туғруқдан кейин йўқолади. Синдром диализдаги одамларда кенг тарқалган. Семптомлар кофеин, спиртли ичимликлар, никотин, уйқу этишмаслиги, шунингдек, баъзи дорилар билан кучайиши мумкин: седатив таъсирга эга антигистаминлар, баъзи антидепрессантлар, антиеметиклар ва антипсикотиклар.
- Ирсият
- Темир танқислиги
- Ҳомиладорлик
- Сурункали буйрак касаллиги
- Полиневопатия, диабетес меллитус
- Кофеин, спиртли ичимликлар, никотин, баъзи дорилар
Семптомлар
Ташхис тўртта асосий белгига асосланади: ноқулайлик билан оёқларни ҳаракатга келтириш истаги, дам олишда бошланиши ёки ёмонлашиши, ҳаракат билан енгиллик, кечқурун ва кечаси ёмонлашиши. Сезгилар одатда чуқур, оёқларда, баъзан сон ва қўлларда. Улар туфайли одам узоқ вақт ухлай олмайди, тез-тез уйғонади, ўрнидан туради ва хона бўйлаб юради. Кун давомида чарчоқ, уйқучанлик ва асабийлашиш пайдо бўлади.
- Оёқларини ҳаракатга келтириш учун чидаб бўлмас истак
- Оёқларда &қуот;эмаклаш&қуот;, тортиш, карıнсаланма ҳисси
- Дам олишда, узоқ вақт ўтириш билан ортади
- Юриш ва ишқаланиш пайтида енгиллик
- Кечқурун ва кечаси ёмонроқ
- Ухлаб қолиш қийинлиги, кундузги уйқучанлик
Диагностика
Невролог шикоятлар асосида ташхис қўяди ва шунга ўхшаш ҳолатларни истисно қилади: бузоқ мушакларининг крамплари, полиневопатия, оёқларнинг томирлари ва артериялари касалликлари, ноқулай ҳолат, дори воситаларининг ён таъсири. Барча беморларда ферритин ва темир миқдори текширилади: безовта оёқ синдроми учун ферритин 75 мкг/л ёки ундан паст бўлса, яъни одатдагидан юқори чегарада темирни алмаштириш тавсия этилади. Қон тестлари, креатинин ва глюкоза анемия, буйрак касаллиги ва диабетни аниқлашга ёрдам беради. Бошқа уйқу бузилишларининг ташхиси ва шубҳалари ҳақида шубҳа туғилганда полисомнография керак.
- Суҳбат ва неврологик текширув
- Ферритин, сарум темир, трансферрин
- Умумий қон текшируви
- Креатинин, қон глюкоза
- Шубҳали полиневопатия учун ЭНМГ
- Кўрсаткичлар бўйича полисомнография
Даволаш
Энгил аломатлар учун одатлардаги ўзгаришлар кўпинча этарли: бир вақтнинг ўзида ётиш, кечқурун кофеин ва спиртли ичимликларни истеъмол қилмаслик, чекмаслик, кун давомида ўртача жисмоний машқлар қилиш, ётишдан олдин оёқ массажи ёки илиқ ванна олиш. Агар ферритин паст бўлса, шифокор оғиз орқали ёки томир ичига темир қўшимчаларини буюради. Дори-дармонларни қайта кўриб чиқишингиз керак. Жиддий аломатлар учун невролог алфа-2-делта лигандлари ёки допамин агонистлари гуруҳларидан дори-дармонларни буюради; иккинчиси вақт ўтиши билан симптомларни кучайтириши мумкин, шунинг учун уларнинг дозаси мустақил равишда оширилмайди. Ҳомиладор аёллар учун даволаниш айниқса эҳтиёткорлик билан танланади.
- Доимий уйқу жадвали
- Кофеин, спиртли ичимликлар ва чекишни ташлаш
- Кун давомида ўртача жисмоний фаолият
- Массаж, илиқ ванна ёки ётишдан олдин чўзиш
- Кам ферритин учун темир қўшимчалари
- Дори-дармонлар фақат невролог томонидан буюрилганидек