Спондилолистезнинг турлари ва даражалари
Умуртқалар бир-бири билан диск, лигаментлар ва бир жуфт фасет бўғимлари билан боғланган бўлиб, уларнинг сирпанишини олдини олади. Агар ушбу тизимдаги бўғинлардан бири заифлашса, вертебра аста-секин юк таъсирида силжийди. Шифокорлар спондилолистезни унинг пайдо бўлиш сабаби ва латерал рентгенограммада пастки вертебра кенглигининг бир қисми сифатида ўлчанадиган жой алмашиш даражаси билан фарқлашади. Даволаш усулини танлаш тури ва даражасига боғлиқ. И ва ИИ даражали силжишлар кўпроқ учрайди. Орқага силжиш ретролистез деб аталади ва одатда диск дегенерацияси билан боғлиқ.
- Истмик - ёйнинг интерартикуляр қисмидаги нуқсон туфайли
- Дегенератив - бўғимларнинг артрози ва дискларнинг аşıнмасı туфайли
- Диспластик - вертебра ривожланишининг конженитал аномалиялари билан
- Травматик ва патологик - ёриқлардан кейин, шишлар билан
- И даража - силжиш 25% гача, ИИ - 25-50%
- ИИИ - 50-75%, ИВ - 75% дан ортиқ, В - тўлиқ сирпаниш (спондилоптоз)
Сабаблари ва хавф омиллари
Истмик спондилолистез кўпинча болалик ва ўсмирлик даврида бошланади: орқа томоннинг такрорий гиперекстенсияси билан камарнинг интерартикуляр қисмида стресс синиши пайдо бўлади. Шунинг учун гимнастикачилар, курашчилар, оғир атлетикачилар, футболчилар ва раққослар хавф остида. Баъзи одамларда камар нуқсони йиллар давомида мавжуд ва ҳеч қандай тарзда ўзини намоён қилмайди. Дегенератив шакл кекса одамларда ривожланади: бўғинлар ва дисклар эскиради, лигаментлар кучини йўқотади ва вертебра, одатда Л4, аста-секин олдинга силжийди. Ирсият, умуртқаларнинг конженитал тузилиш хусусиятлари, асосий мушакларнинг ортиқча вазни ва заифлиги катта аҳамиятга эга.
- Гимнастика, кураш, оғир атлетика, сувга сакраш
- Ёши 50 дан ошган, аёл
- Ирсий мойиллик
- Конженитал вертебра аномалиялари
- Ортиқча вазн ва асосий заифлик
- Орқа мия жароҳатлари
Семптомлар
Кичик силжишлар кўпинча тасвирни ўрганишда тасодифан топилади. Аломатлар пайдо бўлганда, асосий шикоят бел оғриғи бўлиб, тик турганда, орқага эгилганда ёки жисмоний фаолият билан кучаяди ва ётиш ёки ўтириш билан яхшиланади. Илдизлар тирнаш хусусияти бўлганда, оғриқ думба ва оёққа тарқалади, уйқусизлик ва карıнсаланма пайдо бўлади. Орқа мия каналининг торайиши нейроген оқсоқлик билан тавсифланади: юриш пайтида оёқлар заифлашади ва қотиб қолади ва сиз тўхтаб ўтиришингиз керак. Ўсмирлар кўпинча соннинг орқа мушакларида кучланишни бошдан кечиришади, бу эса эгилишни қийинлаштиради. Муҳим силжиш билан дуруş ўзгаради.
- Машқ қилиш ва тик туриш билан пастки бел оғриғи
- Оғриқ думба ва оёққа тарқалади
- Оёқларда уйқусизлик, карıнсаланма
- Ҳамстринг мушакларининг кучланиши
- Юриш пайтида оёқларда заифлик
- Ломбер эгилишни кучайтириш
Диагностика
Асосий усул - силжиш даражасини аниқлайдиган латерал проекцияда ломбер минтақанинг рентгенографияси. Максимал эгилиш ва кенгайиш ҳолатида функционал тестларга эга бўлган плёнкалар ҳаракат билан силжишнинг кучайиши, яъни беқарорлик мавжудлигини кўрсатади. Компютер томографияси арчнинг нуқсонини, МРИ эса дискларнинг ҳолатини, орқа мия каналининг торайиш даражасини ва нерв илдизларининг сиқилишини яхши аниқлайди. Уйқусизлик ва заифлик учун невролог нерв фаолиятини баҳолаш учун электронеуромиёграфияни буюриши мумкин. Вақт ўтиши билан такрорланган тасвирлар силжиш давом этаётганлигини тушунишга имкон беради.
- Неврологик ва ортопедик текширув
- 2 проекцияда ломбер минтақанинг рентгенограммаси
- Функционал рентген нурлари
- Ломбер-сакрал минтақанинг МССТ
- Ломбер-сакрал минтақанинг МРИ
- Электронеуромиёграфия
Даволаш
И-ИИ даражали силжишли беморларнинг кўпчилиги консерватив даводан фойда кўради. Оғриқли даврларда шифокор стероид бўлмаган яллиғланишга қарши дориларни, мушак гевşетиси ва физика терапиясини буюриши мумкин; Ётоқда дам олиш керак эмас. Жисмоний терапия умуртқа поғонасини барқарорлаштирадиган чуқур қорин ва орқа мушакларини кучайтириш орқали асосий рол ўйнайди. Корсет қисқа курсларда қўлланилади. Радикуляр оғриқлар учун эпидурал блоклар мумкин. Оғирликни назорат қилиш кўчирилган сегментдаги стрессни камайтиради. Жарроҳлик - умуртқаларнинг декомпрессияси ва фиксацияси - юқори даражадаги силжиш, унинг ривожланиши, доимий оғриқ ва неврологик этишмовчилик учун кўрсатилади.
- Ядро стабилизация машқлари билан машқлар терапияси
- Даволаш даврида орқа томонни ҳиперекстанция қилиш ва сакрашдан бош тортиш
- Агар сиз ортиқча вазнга эга бўлсангиз, вазн йўқотиш
- Шифокор томонидан тайинланган физиотерапия
- Эпидурал ва фасет блоклари
- Декомпрессия ва ўмуртқа термоядровий - кўрсатилганда