Пиелонефрит нима
Кўпинча инфекция буйракларга кўтарилиш йўли билан киради: сийдик пуфагидан сийдик пуфагигача. Камроқ ҳолларда бактериялар бошқа инфекция манбасидан қон оқими орқали киритилади.
Буйрак тўқималарида яллиғланиш ривожланади: шиширади, инфилтрация ўчоқлари пайдо бўлади ва оғир ҳолатларда - ошқозон яраси. Тана юқори иситма ва заҳарланиш билан жавоб беради, шунинг учун пиелонефрит систитга қараганда анча оғирроқдир.
Икки вариантни ажратиш принципиал жиҳатдан муҳимдир. Обструктив бўлмаган пелонефрит сийдик эркин оқганда пайдо бўлади ва одатда антибиотикларга яхши жавоб беради. Обструктив оқим тош, стриктура ёки ташқи сиқилиш билан блокланганда пайдо бўлади: инфекцияланган сийдик буйракда босим остида тўпланади ва дренажсиз антибиотиклар шунчаки сайтга этиб бормайди.
Пиелонефритнинг белгилари
- Ҳарорат 38-40 ° С гача кўтарилади, кўпинча титроқ титроқ билан бирга келади
- Пастки орқа ёки ён томонда оғриқ, одатда бир томонда, зерикарли ёки портлаш
- Жиддий заифлик, чарчоқ, бош оғриғи
- Кўнгил айниши ва қайт қилиш
- Тез-тез ва оғриқли сийиш - агар систитдан кейин пелонефрит ривожланса
- Булутли сийдик, баъзида ёқимсиз ҳид
- Терлаш, иштаҳанинг этишмаслиги
- Кекса одамларда энгил ҳарорат реакцияси туфайли чалкашлик ва тушиш
Сурункали пиелонефрит энгилроқ ва ҳийла-найранг: узоқ муддатли паст даражадаги иситма, чарчоқ, пастки орқа қисмида даврий оғриқли оғриқлар, босимнинг ошиши эпизодлари. Баъзида ягона белги тасодифан аниқланган сийдик таҳлилидаги ўзгаришлардир.
Сабаблари ва хавф омиллари
- Қувиқдан келиб чиқадиган сийдик йўллари инфекцияси
- Уролитиёз - тошнинг чиқишини бузади ва бактериялар учун сув омбори бўлиб хизмат қилади
- Простата аденомаси, уретранинг стриктураси, сийдик пуфаги бўйинининг склерози - сийдикнинг турғунлигини келтириб чиқарадиган ҳамма нарса
- Весикоуретерал рефлюкс - сийдик пуфагидан сийдик йўлига қайтарилиши
- Ҳомиладорлик: бачадон уретерларга босим ўтказади ва гормонлар уларнинг оҳангини пасайтиради
- Қандли диабет
- Иммунитетнинг пасайиши, иммуносупрессив дориларни қабул қилиш
- Қувиқни катетеризация қилиш, стентлар ва нефростомия найчалари
- Буйраклар ва сийдик йўлларининг аномалиялари
- Гипотермия қўзғатувчи омил сифатида
Нима учун пиелонефрит хавфли?
- Апостематик пиелонефрит, карбункул ва буйрак хўппозлари дренаж ёки жарроҳлик амалиётини талаб қиладиган йирингли шакллардир.
- Паранефрит - йирингнинг перинефрик тўқималарга тарқалиши
- Уросепсис ва септик шок ҳаёт учун хавфли шароитлардир
- Буйрак функциясининг пасайиши билан ўткир буйрак шикастланиши
- Буйрак қисқариши билан сурункали пиелонефрит
- Буйрак келиб чиқадиган доимий артериал гипертензия
- Икки томонлама жараён билан сурункали буйрак касаллиги
Диагностика
- Умумий сийдик таҳлили - лейкоцитлар, бактериялар, оқсиллар, гипслар
- Сезувчанликни аниқлаш билан сийдик маданияти - антибиотикларни бошлашдан олдин олинади
- Лейкоцитлар сони, СРП билан тўлиқ қон рўйхати
- Қон биокимёси: креатинин, карбамид, электролитлар, глюкоза
- Юқори иситма ва шубҳали сепсис учун қон маданияти
- Буйракларнинг ултратовуш текшируви - ҳажмини, тос бўшлиғининг кенгайишини, тошлар ва йирингли ўчоқларнинг мавжудлигини баҳолаш.
- Сийдик чиқариш тизимининг компютер томографияси - агар обструкция, хўппоздан шубҳа қилинган бўлса, 48-72 соат ичида даволаш самараси бўлмаса.
- Сурункали ҳолатларда экскретор урография ва динамик нефроссинтиграфия
- Буйрак фаолиятининг пасайиши учун нефролог билан маслаҳатлашинг
Ўткир пиелонефритни даволаш
Даволаш сийдик оқимининг эркин ёки йўқлиги ва беморнинг аҳволи қанчалик оғир эканлиги билан белгиланади.
- Антибактериал терапия даволашнинг асосидир; эмпирик тарзда бошланг, сўнгра маданият натижаларига қараб созланг; Курс одатда систитга қараганда узоқроқ
- Юқори иситма, қусиш, ҳомиладорлик, ёлғиз буйрак, диабет, сепсис белгилари учун касалхонага ётқизиш
- Суюқлик терапияси ва диурезни назорат қилиш
- Оғриқ қолдирувчи ва антипиретиклар
- Обструкцияда сийдик чиқаришни шошилинч тиклаш: сийдик йўлларининг стентланиши ёки тери орқали нефростомия.
- Йирингли асоратлар билан буйрак хўппозини ёки паранефриумни дренажлаш
- Перинефрик тўқималарга антибиотикларни киритиш оғир шакллар учун ёрдамчи усулдир.
- Буйракни олиб ташлашгача жарроҳлик даволаш - ўта оғир ҳолатларда унинг йирингли йўқ қилиниши билан
Тез-тез учрайдиган хато - бу иситма тушиши билан антибиотикни қабул қилишни тўхтатиш. Клиник яхшиланиш 2-3 кун ичида содир бўлади, аммо лезённинг тўлиқ санитарияси барча белгиланган курсни талаб қилади. Тугалланмаган даволаниш сурункали шаклга ва чидамли бактерияларга тўғридан-тўғри йўлдир.
Сурункали пиелонефрит
Сурункали шакл сабаб давом этганда ривожланади: тош, рефлюкс, сийдик оқимининг бузилиши, даволанмаган инфекция. Буйрак аста-секин функционал тўқималарни йўқотади, бу эса чандиқлар билан алмаштирилади.
- Сийдикнинг турғунлиги сабабини мажбурий излаш ва йўқ қилиш - бусиз даволаниш муваффақиятли бўлмайди.
- Кучланишлар учун антибиотик терапияси курси қатъий маданиятга мувофиқ
- Қон босимини назорат қилиш
- Мунтазам мониторинг: сийдик тести, креатинин, буйрак ултратовуш
- Этарли ичимлик режими ва тузни ўртача чеклаш
- Уролог ва нефрологнинг кузатуви
Олдини олиш
- Систит ва сийдик йўлларининг бошқа инфекцияларини ўз вақтида ва тўлиқ даволаш
- Сийдик чиқариш обструкциясининг сабабларини йўқ қилинг: тошлар, аденомалар, стриктуралар
- Этарлича суюқлик ичинг ва истаклардан қочинг
- Қандли диабетни назорат қилиш
- Ҳомиладор аёллар, ҳатто шикоятлар бўлмаса ҳам, сийдикни мунтазам равишда текширишлари керак.
- Ҳипотермиядан сақланинг
- Пиелонефрит билан оғриганингиздан сўнг - шифокор томонидан белгиланган жадвалга мувофиқ сийдик синовлари ва ултратовуш текширувини ўтказинг.
Тошкентда пиелонефрит қаерда даволанади
Ўткир пиелонефрит - 24 соатлик лаборатория, ултратовуш ва компютер томографияси, шифохона ва шошилинч равишда стентлаш ёки нефростомия қилиш қобилияти зарур бўлган ҳолат. Фақат энгил обструктив бўлмаган шакллар амбулатория шароитида даволанади.
Пойтахтимизда пиелонефрит, жумладан, тош касаллиги билан асоратланган ва буйрак дренажини талаб қиладиган касалликларни ташхислаш ва даволаш “УРОЛОГИК КОМПЛЕКС” тиббиёт маркази ва “Тошкент Тиббиёт маркази Парк” клиникасида амалга оширилмоқда.
Агар сизда аллақачон буйрак санчиғи хуружи бўлган бўлса ёки буйракда тош борлиги маълум бўлса ва ҳозир ҳарорат кўтарилган бўлса, эрталабгача қўнғироқ қилишни кечиктирманг ва антибиотикни ўзингиз бошламанг: бу расмни хиралаштиради ва даволанишни танлашни қийинлаштиради. Клиника билан боғланиш ва онлайн рўйхатдан ўтиш қуйида келтирилган.
