Буйракларда нима содир бўлади
Гломерулус нозик филтр вазифасини бажаради: у сув ва кичик моддаларнинг ўтишига имкон беради, лекин қон оқсилларини сақлайди. Филтр шикастланганда унинг ўтказувчанлиги кучаяди ва албумин сийдикда кўп миқдорда чиқарилади. Қондаги оқсил даражаси пасаяди, онкотик босим пасаяди ва суюқлик томирлардан тўқималарга ўтади - шиш пайдо бўлади. Жигар липопротеинлар синтезини ва холестеринни кўпайтириш орқали жавоб беради. Шу билан бирга, коагуляция ва иммунитетни ҳимоя қилиш учун масъул бўлган оқсиллар йўқолади, шунинг учун тромбоз ва инфекциялар хавфи ортади.
- Гломеруляр филтрнинг шикастланиши
- Сийдикда албуминнинг йўқолиши
- Қон оқсилининг камайиши ва суюқликнинг тўқималарга чиқиши
- Холестерин даражасининг ошиши
- Пıҳтıлаşмая қарши оқсилларни йўқотиш
- Иммунитетни ҳимоя қилишнинг пасайиши
Болалар ва катталардаги сабаблар
Болаларда ҳолатларнинг аксарияти гормонал терапияга яхши жавоб берадиган ва кўпинча биопсия талаб қилмайдиган гломеруляр касалликнинг шакли минимал ўзгариш касаллигидан келиб чиқади. Катталарда спектр кенгроқ: мембранали нефропатия, ўчоқли сегментал гломерулосклероз, диабетик нефропатия, амилоидоз. Нефротик синдром иккиламчи бўлиши мумкин - тизимли қизил югурук, вирусли гепатит, саратон ёки баъзи дори-дармонларни қабул қилиш фонида. Шунинг учун текширув ҳар доим шишишни бартараф этишга эмас, балки маълум бир сабабни топишга қаратилган.
- Болаларда кўпинча касаллик минимал ўзгаради
- Катталардаги мембранали нефропатия
- Фокал сегментар гломерулосклероз
- Диабетик нефропатия
- Тизимли қизил югурук ва васкулит
- Амилоидоз, гепатит, дори-дармонларни келтириб чиқарадиган лезёнлар
Семптомлар
Биринчи ва энг сезиларли белги одатда шиширади. Болаларда улар кўпинча эрталаб кўз қовоқлари ва юзлари билан бошланади, катталарда - оёқ ва оёқлар билан ва оқсилнинг кучли йўқолиши билан қорин ва плевра бўшлиқларида суюқлик тўпланади. Кўп миқдорда протеин туфайли сийдик кўпикланиши мумкин ва унинг миқдори камаяди. Заифлик, иштаҳани йўқотиш, баъзида кўнгил айниши ва қорин оғриғи пайдо бўлади. Қон босими сабабга қараб нормал ёки юқори бўлиши мумкин. Одатда соф нефротик синдромда сийдикда қон йўқ.
- Кўз қовоқларининг, юзнинг, оёқларнинг, кейин бутун тананинг шишиши
- Кўпикли сийдик
- Сийдик чиқаришнинг камайиши
- Суюқлик туфайли тез килограмм ортиши
- Заифлик, иштаҳани йўқотиш
- Кўкрак бўшлиғида суюқлик тўпланиши туфайли нафас қисилиши
Сўров
Ташхис сийдикда оқсилнинг катта йўқотилиши, паст қон албумин, шиш ва юқори холестерин комбинациясига асосланган. Улар умумий сийдик тести ва оқсил миқдорини баҳолаш билан бошланади - кунлик йўқотиш ёки битта порсиядаги протеин ва креатинин нисбати. Албумин, умумий оқсил, липид профили, креатинин ва филтрация тезлиги баҳоланади. Буйракларнинг ултратовуш текшируви уларнинг ҳажми ва тузилишини кўрсатади. Катталардаги сабабни ва болаларда атипик курсни аниқлаш учун буйрак биопсияси ўтказилади, шунингдек диабет, қизил югурук ва гепатит учун текширилади.
- Сийдикни умумий таҳлил қилиш ва сийдикда оқсилни аниқлаш
- Кундалик протеин йўқотилиши ёки протеин-креатинин нисбати
- Албумин ва умумий қон оқсили
- Липид профили ва креатинин
- Буйрак ултратовуш текшируви
- Буйрак биопсияси ва тизимли касалликлар учун скрининг
Даволаш ва кузатиш
Терапия ҳар доим нефролог томонидан белгиланади ва у икки қисмдан иборат: синдромнинг ўзини даволаш ва сабабни даволаш. Протеин йўқотилишини камайтириш учун гломерулусдаги босимни камайтирадиган препаратлар қўлланилади; иммун шаклларда глюкокортикоидлар ва бошқа иммуносупрессив препаратлар қатъий режимга мувофиқ қўлланилади. Шифокор назорати остида туз ва диуретикларни чеклаш орқали шиш камаяди, аммо кучли сувсизланиш хавфлидир. Тромбоз хавфи юқори бўлса, профилактика белгиланади. Қон босими ва липидларни назорат қилиш, тақвим бўйича эмлаш ва ўз-ўзини даволашдан, айниқса оғриқ қолдирувчи воситалардан қочиш керак.
- Асосий касалликни даволаш
- Кўрсатилгандек глюкокортикоидлар ва иммуносупрессия
- Протеин йўқотилишини камайтирадиган дорилар
- Тузни чеклаш ва диуретикларни назорат остида қўллаш
- Юқори хавф остида тромбознинг олдини олиш
- Синовлар ва босимнинг мунтазам мониторинги
