Нима учун буйрак тушади?
Буйрак одатдаги маънода лигаментлар томонидан эмас, балки тузилмалар мажмуаси томонидан ушлаб турилади: периренал ёг ътўқимаси, фасция, қон томир педикуласи ва қорин бўшлиғи босими. Ёг ъкапсуласи ингичка бўлиб қолса ва қорин деворининг мушаклари заифлашса, қўллаб-қувватлаш йўқолади ва вертикал ҳолатга ўтганда буйрак пастга қараб ҳаракат қилади.
Ўнг буйрак тез-тез тушади: у дастлаб чапдан пастроқда жойлашган ва қисқароқ қон томир педикулага эга.
Кўчиришнинг ўзи хавфли эмас. Муаммолар, тушиш пайтида буйрак венаси ва артерияси эгилиб ёки чўзилганда - қон оқими бузилганда ёки сийдик йўли эгилиб, сийдик чиқиши бузилганда бошланади.
Сабаблари ва хавф омиллари
- Тўсатдан вазн йўқотиш энг кенг тарқалган сабабдир: буйракнинг ёғли капсуласи янги таянч ҳосил бўлгандан кўра тезроқ камаяди.
- Юпқа қурилиш ва заиф қорин мушаклари
- Оғир жисмоний меҳнат ва оғир юкларни кўтариш
- Кўп туғилиш ва қорин мушакларининг кучланиши
- Фиксация аппарати шикастланиши билан ломбер минтақанинг шикастланиши
- Бирлаштирувчи тўқималарнинг конженитал заифлиги
- Узоқ муддатли йўтал
- Доимий тебраниш билан боғлиқ иш
Даражалар ва аломатлар
- И даража - вертикал ҳолатда нафас олаётганда буйракни пайпаслаш мумкин; одатда шикоятлар йўқ
- ИИ даража - буйрак тик турган ҳолатда гипохондриядан бутунлай чиқиб кетади; қичқирувчи оғриқ пайдо бўлади
- ИИИ даража - буйрак тос суягига жойлашади; аломатлар оғир, асоратлар пайдо бўлиши мумкин
Асосий хусусият - тананинг позицияси билан боғлиқлик: оғриқ тик турган, юриш, югуриш ёки жисмоний фаолиятда пайдо бўлади ёки кучаяди ва ётганда камаяди ёки йўқолади. Бу белги нефроптозни ўмуртқа касалликлардан ажратишга ёрдам беради, бунда оғриқ одатда бошқача йўл тутади.
Беморлар нимадан шикоят қиладилар?
- Тик турганда пастки орқа ёки ён томонда чизиш, оғриқли оғриқ
- Ётганда, айниқса оғриқли томонда енгиллик
- Жисмоний фаоллик, югуриш, чайқалиш билан оғриқнинг кучайиши
- Сийдик чиқариш канали эгилганида буйрак коликасига ўхшаш ҳужумлар
- Тик ҳолатда қон босимининг ошиши
- Машқдан кейин сийдикда қон
- Сийдик чиқариш йўлларининг такрорий инфекциялари
- Кўнгил айниши, иштаҳани йўқотиш, шиширади
- Узоқ вақт давомида чарчоқ, асабийлашиш, уйқу бузилиши
Диагностика
- Буйракларнинг ултратовуш текшируви икки ҳолатда - ёлғон ва тик туришда талаб қилинади; буйрак даражасини таққослаш ташхиснинг асоси ҳисобланади
- Экскретор урография икки ҳолатда - силжиш ва сийдик йўлларининг ҳолатини баҳолаш
- Тик турган ва ётган ҳолатда буйрак томирларининг Допплер ултратовуш текшируви - пролапс пайтида қон оқимининг бузилишини аниқлаш.
- Динамик нефроссинтиграфия - сийдик функцияси ва чиқишини баҳолаш
- Умумий сийдик текшируви, маданият
- Қон босимини ётган ва тик турган ҳолатда ўлчаш
- Қон креатинин
- Ноаниқ оғриқ учун умуртқа поғонасини текшириш
Даволаш
Кўпгина беморлар жарроҳлик амалиётига муҳтож эмас. Даволаш буйракни қўллаб-қувватлашни тиклашга қаратилган консерватив чоралар билан бошланади.
- Бандаж кийиш: эрталаб нафас олаётганда ётган ҳолда қўйинг, кечқурун олиб ташланг
- Қорин бўшлиғи ва пастки орқа мушакларини кучайтириш учун жисмоний терапия
- Унинг этишмовчилиги билан тана вазнининг аста-секин ортиши - буйракнинг ёг ъкапсуласини тиклаш
- Этарлича ичиш
- Даволаш пайтида оғир юкларни кўтариш, югуриш ва сакрашни чеклаш
- Оғриқ синдроми учун оғриқ қолдирувчи ва антиспазмодиклар
- Сийдик чиқариш йўллари инфекцияларини даволаш
- Қон босимини назорат қилиш
- Нефропексия - буйракни жарроҳлик йўли билан аниқлаш; лапароскопик усулда амалга оширилади
Операция қачон керак?
- Ҳаёт сифатини сезиларли даражада пасайтирадиган ва консерватив давога мос келмайдиган доимий оғриқ
- Гидронефроз ривожланиши билан сийдик чиқаришнинг бузилиши
- Буйрак пролапсаси билан боғлиқ артериал гипертензия
- Нефроптоз фонида такрорий пиелонефрит
- Такрорий гематурия
- Синтиграфияга кўра буйраклар фаолиятининг пасайиши
- Сийдикнинг турғунлиги туфайли тошларнинг шаклланиши
Бунинг акси ҳам муҳимдир: оғриқсиз, сийдик чиқишини бузмасдан ва босимни оширмасдан пролапснинг ўзи жарроҳлик амалиётини талаб қилмайди. Нефропексия &қуот;ҳар ҳолда&қуот; оқланмайди.
Тошкентда қаерда имтиҳондан ўтиш мумкин
Тўғри ташхис қўйишнинг калити ваколатли текширувдир: икки позицияда ултратовуш, урография ва қон оқимини баҳолаш.
Пойтахтимизда нефроптозни ана шундай текшириш ва даволаш УРОЛОГИК КОМПЛЕКС тиббиёт маркази ва “Тошкент Тиббиёт маркази Парк” клиникасида амалга оширилмоқда.
Учрашувга келганингизда, оғриқ тананинг ҳолатига боғлиқми ёки тўсатдан вазн йўқотилганми ёки йўқлигини айтишни унутманг: бу икки факт кўпинча текширувдан олдин ҳам ташхисни аниқлайди. Клиника билан боғланишлар саҳифада қуйида келтирилган.
