Энурез қачон муаммо деб ҳисобланади?
Уйқу вақтида сийдик чиқаришни назорат қилиш турли ёшдаги болаларда ривожланади. Беш ёшга тўлгунга қадар тунги эпизодлар нормал ривожланиш деб ҳисобланади ва даволанишни талаб қилмайди.
Беш ёшдан кейин тунги энурез эпизодлар мунтазам равишда содир бўлганда пайдо бўлади - одатда ойига икки ёки ундан кўп марта. Шу билан бирга, шуни тушуниш керакки, бу ёшдан кейин ҳам баъзи болалар учун муаммо ўз-ўзидан ҳал қилинади, лекин сиз абадий кутмаслигингиз керак: энурез боланинг ўзини ўзи қадрлашига ва оила ҳаётига сезиларли таъсир қилади.
- Бирламчи энурез - болада ҳеч қачон қуруқ тунлар узоқ вақт бўлмаган; энг кенг тарқалган вариант
- Иккиламчи энурез - инконтинанс камида олти ойлик қуруқ кечалардан кейин пайдо бўлган; кўпинча стресс, инфекция, эндокрин сабаблар билан боғлиқ ва кўпроқ эҳтиёткорлик билан текширишни талаб қилади
- Моносимптоматик энурез - фақат ётоқда намлаш, кундузи аломатлар йўқ
- Моносимптоматик бўлмаган - кундузги шикоятлар билан бирлаштирилган: тез-тез чақириш, кундузги оқма, сийиш қийинлиги; кўпинча сийдик пуфаги дисфункцияси билан боғлиқ
Сабаблари
- Ирсият жуда муҳим омил: агар ота-онадан бирида ёки иккаласида энурез бўлса, боланинг эҳтимоллиги анча юқори бўлади.
- Кечаси антидиуретик гормоннинг этарли даражада ишлаб чиқарилмаслиги, кечаси жуда кўп сийдик ишлаб чиқарилишига олиб келади.
- Қувиқнинг паст функционал имкониятлари ва унинг гиперактивлиги
- Уйқунинг хусусиятлари: тўла қовуқ билан уйғониш қийин
- Сийдик чиқаришни назорат қилиш механизмларининг кечикиши
- Сурункали ич қотиши - тўғри ичакнинг тўлиқ бўлиши сийдик пуфагига босим ўтказади
- Сийдик чиқариш йўлларининг инфекциялари
- Психологик стресс: ака-ука ёки опа-сингилнинг туғилиши, мактабни бошлаш, оилавий низолар, кўчириш
- Диабетес меллитус ва диабет инсипидус - иккиламчи энурез билан
- Обструктив уйқу апне синдроми, кенгайган аденоидлар
- Орқа миянинг неврологик сабаблари ва анормалликлари
- Сийдик чиқариш йўлларининг аномалиялари, эктопик сийдик чиқариш тешиги
Сўров
- Батафсил суҳбат: неча ёшда, қанчалик тез-тез, қуруқ даврлар бўлган, кундузи аломатлар борми?
- Сийдик чиқариш кундалиги ва бир неча кун давомида истеъмол қилинган суюқлик миқдори
- Ичак одатларини баҳолаш мажбурийдир
- Инфекцияни истисно қилиш учун сийдик таҳлили ва маданият
- Қандли диабетни истисно қилиш учун қон глюкоза ва сийдикнинг ўзига хос оғирлиги
- Қовуқ ва сийдик пуфаги девори қалинлигини аниқлаш билан буйрак ва сийдик пуфагининг ултратовуш текшируви.
- Талаб бўйича сийдик чиқариши мумкин бўлган болаларда урофловметрия
- Ломбер минтақани текшириш ва неврологик ҳолатни баҳолаш
- Воид систографияси, умуртқа поғонасининг МРИ, уродинамик тадқиқот - фақат органик сабабларга шубҳа қилинган тақдирда
- Ҳорлама ва уйқу апнеси учун КББ шифокори билан маслаҳатлашинг
- Кўрсатилганда невролог ва психолог билан маслаҳатлашинг
Даволаш: қаердан бошлаш керак
Биринчи ва мажбурий босқич - хулқ-атвор чоралари ва режими. Уларнинг таъсири кўпинча кам баҳоланади, аммо баъзи болалар учун бу этарли.
- Суюқликнинг асосий ҳажми куннинг биринчи ярмида бўлиб, ётишдан бир неча соат олдин ичишни чеклайди
- Пешиндан кейин газланган ичимликлар, кучли чой, какао ва кофеинли маҳсулотлардан воз кечинг
- Ётишдан олдин мажбурий сийиш
- Кабıзлığı даволаш - ичиш режими, толалар, керак бўлганда дори-дармонлар
- Ётишдан олдин тинч муҳит, этарли уйқу муддати
- Жазодан воз кечиш, уят ва муаммони бегоналар олдида муҳокама қилиш
- Натижалар учун эмас, балки саъй-ҳаракатлар учун мукофотлар билан қуруқ кечалар тақвими
- Болани танбеҳсиз кийим алмаштиришга жалб қилиш жазо эмас, балки жавобгарликнинг бир қисмидир.
- Муайян ёшдан кейин тагликларни доимий равишда ишлатмаслик яхшироқдир - улар мотивацияни камайтиради, аммо қарор шифокор томонидан қабул қилинади.
Махсус даволаш
- Сийдик сигнализацияси (сигнал терапияси) - қурилма сийдикнинг биринчи томчиларида сигнал беради ва аста-секин шартли уйғониш рефлексини ҳосил қилади; энг барқарор натижаларга эга бўлган энг самарали усуллардан бири, лекин бутун оиладан бир неча ҳафта сабр-тоқат талаб қилади
- Кечаси сийдик ишлаб чиқаришни камайтирадиган дорилар - шифокор томонидан кўрсатилгандек, ичиш режимига мажбурий риоя қилиш билан.
- Қувиқ фаолиятини камайтирадиган дорилар - ҳаддан ташқари фаоллик билан моносимптоматик бўлмаган энурез учун
- Бирининг таъсири этарли бўлмаганда усулларнинг комбинацияси
- Аниқланган сабабларни даволаш: инфекциялар, аденоидлар ва уйқу апнеси, ич қотиши, эндокрин касалликлар
- Уротерапия - сийишнинг тўғри режими ва техникасини ўргатиш
- Бола ва оила учун психологик ёрдам
Катталардаги энурез
Катталардаги ётоқда намлаш жуда кам учрайди ва деярли ҳар доим топилиши керак бўлган ўзига хос сабабга эга.
- Қувиқнинг тўлиб кетиши билан простата аденомаси
- Ҳаддан ташқари фаол сийдик пуфаги
- Нейроген касалликлар: инсулт, мултипл склероз, орқа мия шикастланиши, диабетик нейропатия оқибатлари
- Обструктив уйқу апне синдроми
- Диабетес меллитус ва диабет инсипидус
- Диуретиклар, гипнозлар ва седативларни қабул қилиш
- Спиртли ичимликларни суиистеъмол қилиш
- Сийдик чиқариш йўлларининг инфекциялари
- Болаликдан бери давом этадиган энурез камдан-кам учрайди, лекин содир бўлади
Тошкентда қаерда имтиҳондан ўтиш мумкин
Урологик вазифа - органик сабабларни истисно қилиш ва сийдик пуфагининг ишлашини баҳолаш, кейин педиатр ёки невролог билан биргаликда даволанишни танлаш.
Пойтахтимизда болалар ва катталардаги энурезни аниқлаш бўйича бундай текширув УРОЛОГИЯ КОМПЛЕКС тиббиёт маркази ва “Ташкент Тиббиёт маркази Парк” клиникасида ўтказилади.
Учрашувга бир неча кун олдин тўлдирилган сийиш журнали ва ичак одатлари ҳақида эслатма билан келишга арзийди: бу оддий маълумотлар кўпинча ташхис ва даволанишни ҳар қандай тадқиқотга қараганда тезроқ аниқлайди. Клиника алоқалари қуйида келтирилган.
