Систит нима
Қувиқнинг шиллиқ қавати одатда бактериялардан яхши ҳимояланган: у ҳимоя қатлами билан қопланган ва мунтазам сийиш микробларни механик равишда ювади. Ҳимоя бузилганда - ҳипотермия, сийдикнинг турғунлиги, гормонал ўзгаришлар ёки шиллиқ қаватнинг шикастланиши туфайли - бактериялар деворга ёпишади ва яллиғланишни келтириб чиқаради.
Яллиғланган шиллиқ қават шишиб, сезгир бўлади. Ҳатто оз миқдорда сийдик пуфагини чўзади ва оғриқли чақирувни келтириб чиқаради ва сийдикнинг яллиғланган сийдик йўли орқали ўтиши оғриқ билан бирга келади.
Алоҳида-алоҳида, юқумли бўлмаган шакллар ажратилади: радиация терапиясидан сўнг радиацион систит, баъзи дорилар фонида кимёвий систит, шунингдек интерстициал систит (қовуқнинг оғриқли синдроми) - сурункали ҳолат бўлиб, унда сийдик маданияти стерил бўлиб, оғриқ ва тез-тез сийиш йиллар давомида сақланиб қолади.
Систитнинг белгилари
- Сийдик чиқаришда кесиш, ёниш ва оғриқ, айниқса охирида
- Кичкина қисмларда тез-тез чақиришлар, баъзан ҳар 15-20 дақиқада
- Қувиқнинг тўлиқ бўшатилмаслиги ҳисси
- Нотўғри чақириқлар, унда сийдик деярли чиқарилмайди
- Қориннинг пастки қисмида, пубис устидаги оғриқли оғриқ
- Булутли сийдик, баъзида ёқимсиз ҳид
- Сийдикдаги қон, кўпинча охирги қисмда - геморрагик систит
- Кечаси истаклар туфайли уйғониш
- Ҳароратнинг озгина ошиши
Сабаблари ва хавф омиллари
Аксарият ҳолларда систит Э. соли нинг сийдик пуфагига перинеал ҳудуддан кириши натижасида юзага келади. Камроқ, бошқа бактериялар, замбуруғлар ёки ўзига хос патогенлар айбдор.
- Аёлларда анатомия: қисқа, кенг уретра, қин ва анусга яқин
- Ҳипотермия - маҳаллий шиллиқ қаватни ҳимоя қилишни камайтиради
- Жинсий ҳаёт: механик тирнаш хусусияти ва флорани кўчириш (посткоитал систит)
- Оддий микрофлорани бузадиган нотўғри ёки аксинча, ҳаддан ташқари агрессив гигиена
- Ноёб сийиш ва тоқат қилиш одати - сийдикнинг турғунлиги
- Суюқликни этарли даражада истеъмол қилмаслик
- Жинсий йўл билан юқадиган инфекциялар ва бактериал вагиноз
- Менопауза даврида эстрогеннинг камайиши - шиллиқ қаватнинг ингичкалаши
- Қандли диабет ва иммуносупрессия
- Қувиқни катетеризация қилиш ва эндоскопик муолажалар
- Эркакларда - простата аденомаси, простатит, уретранинг стриктураси, тошлар; улар сийдик оқимига тўсқинлик қилади ва инфекция учун шароит яратади
- Қувиқдаги тошлар ва бегона жисмлар
Нима учун эркакларда систит ҳар доим текширув учун сабабдир
Эркак сийдик йўли узун ва тор бўлиб, бактерияларнинг сийдик пуфагига этиб боришини қийинлаштиради. Агар систит пайдо бўлса, демак, бирор нарса сийдикнинг нормал оқимини ёки шиллиқ қаватнинг ҳимоясини бузган.
- Қолдиқ сийдик билан простата аденомаси
- Сурункали простатит
- Уретрал стриктура ёки сийдик пуфаги бўйни склерози
- Қувиқдаги тош
- Қувиқ шиши
- Қандли диабет
- Катетеризациянинг оқибатлари
Шунинг учун, агар эркакда систит бўлса, сабабини топмасдан антибиотик билан даволаш деярли қайталанишга олиб келиши кафолатланади. Минимал дастур - сийдик таҳлили ва маданияти, қолдиқ сийдик билан ултратовуш текшируви, простата безини баҳолаш ва такрорий эпизодлар бўлса, систоскопия.
Диагностика
- Умумий сийдик таҳлили - лейкоцитлар, эритроцитлар, бактериялар, нитритлар
- Антибиотикларга сезгирликни аниқлаш учун сийдик экиш эркакларда, ҳомиладор аёлларда ва самарасиз даволанишда релапслар учун мажбурийдир.
- Қолган сийдикни аниқлаш билан буйраклар ва сийдик пуфагининг ултратовуш текшируви
- Жинсий йўл билан юқадиган инфекциялар учун смеар ва ПСР
- Такрорий курси бўлган аёлларда гинеколог томонидан текширув
- Систоскопия - тез-тез релапслар, сийдикда қон, шубҳали лейкоплакия, тош ёки шиш; ўткир даврда бажарилмайди
- Қувиқ шиллиқ қаватининг биопсияси - систоскопия пайтида шубҳали ўзгаришлар бўлса
- Сурункали шаклларда сийдик чиқариш кундалиги
Систитни даволаш
Аёлларда асоратланмаган ўткир систит антибиотикларнинг қисқа курси билан даволанади ва енгиллик одатда биринчи кун ичида содир бўлади. Аммо дори ва муддатни танлаш вазиятга боғлиқ, шунинг учун шифокор режимни белгилаши керак.
- Антибактериал терапия - асоратланмаган систит учун қисқа курс, мураккаб систит ва эркакларда узоқроқ курс.
- Препарат тасодифий танланмаслиги учун релапслар бўлса мажбурий сийдик маданияти
- Бактерияларни механик равишда тозалаш учун кўп суюқлик ичинг
- Қаттиқ оғриқлар учун оғриқ қолдирувчи ва антиспазмодиклар
- Билан боғлиқ касалликларни даволаш: аденома, простатит, стриктура, тош, вагинал инфекция
- Менопаузадаги аёлларда маҳаллий эстроген терапияси - гинеколог томонидан белгилаб қўйилганидек
- Сурункали ва интерстициал систит учун сийдик пуфагига препаратларни томизиш
- Қувиқ лейкоплакиясининг ТУР - сурункали яллиғланишни қўллаб-қувватловчи шиллиқ қаватдаги тасдиқланган ўзгаришлар билан
Нима қилмаслик керак: уйда қолган антибиотикни &қуот;охирги марта бўлгани каби&қуот; олинг, оғриқ йўқолгандан сўнг дарҳол курсни тўхтатинг ва сийдикда қон ёки иситма бўлса, иситиш билан даволанг.
Такрорий систит: нима қилиш керак
Қайталанувчи систит, алевленмелер олти ойда икки ёки ундан ортиқ марта ёки бир йилда уч ёки ундан кўп марта содир бўлганда содир бўлади. Ушбу курс антибиотикларнинг бошқа курсини талаб қилмайди, лекин режа.
- Подтвердить диагноз посевом мочи во время обострения — иногда под маской цистита протекает другое состояние
- Қидириш и устранить провоцирующий фактор: нарушение оттока мочи, гинекологические инфекции, дефицит эстрогенов, камень, привычку терпеть
- Наладить поведенческие меры: питьевой режим, регулярное мочеиспускание, мочеиспускание после полового акта, отказ от агрессивных средств гигиены
- Обсудить с врачом варианты профилактики: посткоитальная профилактика, длительная низкодозовая схема, неантибиотические средства
- При сохраняющихся симптомах без бактерий — обследование на интерстициальный цистит
Олдини олиш
- Кун давомида этарли миқдорда суюқлик ичинг
- Иштирок этишдан сақланинг ва сийдик пуфагини мунтазам бўшатиб туринг
- Жинсий алоқадан кейин сийдик чиқариш
- Агрессив антисептиклар ва душсиз ўртача гигиенани сақланг
- Ҳипотермиядан, айниқса совуқ юзада узоқ вақт ўтиришдан сақланинг
- Гинекологик ва урологик касалликларни ўз вақтида даволаш
- Қандли диабетда глюкоза даражасини назорат қилиш
- Узоқ вақт давомида қаттиқ синтетик ички кийим кийманг
Тошкентда систит қаерда даволанади
Асоратланмаган систитнинг биринчи эпизоди учун уролог билан учрашув ва сийдик таҳлилини ўтказиш кифоя. Аммо такрорий кучайиши, сийдикдаги қон ёки систит билан эркак тўлиқ лаборатория, ултратовуш текшируви ва систоскопия қилиш қобилиятига эга бўлган клиникага муҳтож.
Пойтахтимизда бундай текшириш ва даволаш “УРОЛОГИК КОМПЛЕКС” тиббиёт маркази ва “Тошкент Тиббиёт маркази Парк” клиникасида амалга оширилади: уролог қабули, антибиотик танлаш билан сийдик маданияти, сийдик қолдиқларини аниқлаш билан ултратовуш текшируви, систоскопия, керак бўлганда эндоскопик даволаш.
Қабул қилиш бўйича маслаҳат: антибиотикларни қабул қилишни бошлашдан олдин сийдик маданиятини ўтказишга ҳаракат қилинг - биринчи таблеткадан кейин натижа нотўғри салбий бўлиши мумкин ва аниқ даволанишни танлаш қийинроқ бўлади. Клиника билан боғланишлар саҳифада қуйида келтирилган.
