Чанқоқлик қандай ишлайди ва қачон ҳаддан ташқари кўп бўлади?
Гипоталамусдаги чанқоқлик маркази қондаги тузларнинг консентрациясига ва айланма суюқлик ҳажмига жавоб беради. Қон бир фоизнинг атиги бир қисми қалинлашганда, ичиш истаги пайдо бўлади ва вазопрессин гормони буйраклар сувни ушлаб туришига олиб келади. Одатда, одамга кунига бир ярим литрдан икки литргача иссиқлик ва стрессга мослаштирилган суюқлик керак бўлади. Полидипсия одатдаги ҳажмдан доимий равишда ошиб кетганда, чанқоқлик қондирилмаганда ва сийдикнинг бир хил кўп чиқиши билан бирга бўлганда юзага келади.
- Иссиқликда ва жисмоний фаолият пайтида чанқоқлик кучаяди - бу норма.
- Кечаси сизни уйғотадиган ташналик ташвишлидир
- Сийдик миқдори нафақат ҳожатхонага боришнинг частотаси эмас, балки муҳим аҳамиятга эга
- Кўп сийдиксиз қуруқ оғиз - бу алоҳида ҳолат
Қандли диабет биринчи рақамли сабабдир
Глюкоза даражаси юқори бўлса, буйраклар шакарни қонга қайтариш учун вақт топа олмайди; у сийдик билан чиқади ва у билан сувни тортади. Ёмон доира пайдо бўлади: ортиқча сийиш - сувсизланиш - ташналик. 1-тоифа диабетда шикоятлар ҳафталар давомида кучаяди ва вазн йўқотиш билан бирга келади; болаларда ётоқда намлаш кўпинча қайтиб келади. Иккинчи турда расм хиралашган, чанқоқлик ягона сезиларли белги бўлиши мумкин. Шунинг учун доимий ташналик билан биринчи навбатда глюкоза тести ўтказилади.
- Чанқоқлик ва ортиқча сийиш, шу жумладан кечаси
- Оддий ёки ортиб бораётган туяди билан вазн йўқотиш
- Қуруқ тери ва шиллиқ пардалар, қичишиш
- Яранинг секин битиши
- Такрорий қўзиқорин ва фурункул
- Кўришнинг ёмонлашиши, кўз олдида туман ҳисси
Доимий ташналикнинг бошқа сабаблари
Агар шакар нормал бўлса, қидирув доираси кенгаяди. Диабетес инсипидус вазопрессин этишмаслиги ёки унга бефарқлиги билан боғлиқ: кўп сийдик чиқарилади, лекин у энгил ва энгилдир. Паратироид безлари касалликларида калцийнинг юқори даражаси ҳам ташналик ва заифликни келтириб чиқаради. Чанқоқлик сурункали буйрак касаллиги, диуретиклар ва литий препаратларини қабул қилиш, қусиш ва диарея туфайли сувсизланишдан келиб чиқади. Бирламчи полидипсия ҳам мавжуд бўлиб, одам одациз ёки ташвиш туфайли кўп ичса ва буйраклар ортиқча нарсани чиқариб юборади.
- Қандли диабет инсипидус
- Қон калцийининг кўпайиши
- Сурункали буйрак касаллиги
- Диуретиклар ва литюм
- Кусиш, диарея, иситма туфайли сувсизланиш
- Анксиете туфайли бирламчи полидипсия
Қуруқ оғиз ҳар доим ҳам чанқоқлик эмас
Кўпчилик ташналикни оғизда ёпишқоқлик ва қуруқлик ҳисси сифатида тасвирлайди, гарчи сийдик миқдори нормал бўлса. Бу ҳолат кўпинча тупурик ишлаб чиқаришнинг камайиши билан боғлиқ: қуритувчи таъсирга эга дори-дармонларни қабул қилиш, тиқилиб қолган бурун билан оғиз орқали нафас олиш, чекиш, ёшга боғлиқ ўзгаришлар, Сжöгрен синдроми. Оддий кўрсатма ажратишга ёрдам беради: ҳақиқий ташналик билан сув енгиллик келтиради ва сийдик миқдори ортади; қуруқ оғиз билан сув шиллиқ қаватни намлайди, лекин ичиш истаги деярли дарҳол қайтади.
- Бурун ва оғиздан нафас олиш
- Антигистаминлар, диуретиклар, антидепрессантлар
- Чекиш ва қуруқ ҳаво
- Сжöгрен синдроми
- Бош ва бўйин соҳасига радиация терапияси
Қандай тестлардан ўтиш керак ва нима қилиш керак
Текширув очликдаги глюкоза ва глюкозали гемоглобин билан бошланади - улар диабетни тасдиқлайди ёки саволни йўқ қилади. Сийдик таҳлили шакар, кетонлар ва зичликни, паст зичлик эса диабет инсипидусни кўрсатади. Калций, креатинин ва электролитлар расмни тўлдиради. Шифокорга ташриф буюришдан олдин, кундаликни юритиш фойдалидир: сиз қанча суюқлик ичасиз ва кун давомида қанча сийдик чиқарасиз. Сиз жуда чанқаганингизда ичишни чеклай олмайсиз - бу сувсизланиш туфайли хавфлидир.
- Рўза қон глюкоза
- Гликатланган гемоглобин ҲбА1с
- Зичлик билан умумий сийдик таҳлили
- Қондаги калций ва креатинин
- Қабул қилинган суюқлик ва сийдик ҳажмининг кундалиги
- Дори-дармонларни шифокорингиз билан кўриб чиқинг
