Нима учун танага калий керак?
Калий асосий ҳужайра ичидаги электролитдир; Натрий билан биргаликда у ҳужайра мембранасида заряд фарқини ҳосил қилади, бунинг натижасида электр импулси пайдо бўлади ва узатилади. Скелет мушакларининг қисқариши, ичак фаолияти ва энг муҳими, юракнинг ритмик ишлаши бунга боғлиқ. Қонда умумий заҳиранинг фақат кичик бир қисми топилади, шунинг учун таҳлил тахминан вазиятни акс эттиради: индикаторнинг энгил пасайиши билан танадаги этишмовчилик сезиларли бўлиши мумкин. Калий даражалари буйраклар, адренал гормонлар ва кислота-баз мувозанати билан яхши тартибга солинади.
- Ҳужайраларда электр импулсларининг узатилиши
- Мушаклар қисқариши ва ичак фаолияти
- Юракнинг ритмик иши
- Асосий таъминот ҳужайралар ичида
- Буйрак ва адренал гормонлар орқали тартибга солиш
Пасайиш сабаблари
Учта асосий механизм - буйраклар орқали йўқотиш, ошқозон-ичак тракти орқали йўқотиш ва калийнинг ҳужайраларга ўтиши. Энг кенг тарқалган айбдорлар гипертензия ва юрак этишмовчилиги учун ишлатиладиган диуретиклардир. Муҳим йўқотишлар такрорий қусиш, узоқ давом этадиган диарея ва лаксатифларни суиистеъмол қилиш натижасида юзага келади. Ортиқча алдостерон билан буйрак усти безлари касалликларида калий интенсив равишда чиқарилади ва бу қон босимининг ёмон пасайиши билан бирлаштирилади. Магний этишмовчилиги калийни ушлаб туришга халақит беради. Ягона сабаб сифатида нотўғри овқатланиш кам учрайди.
- Диуретикларни қабул қилиш
- Такрорий қусиш ва узоқ давом этган диарея
- Лаксатифларни суиистеъмол қилиш
- Буйрак усти безлари касалликларида ортиқча алдостерон
- Магний этишмовчилиги
- Компенсацияланмаган диабетес меллитус
- Баъзи антибиотиклар ва гормонал дорилар
Семптомлар
Энгил пасайиш эътибордан четда қолиши мумкин. Аниқроқ этишмовчилик билан умумий ва мушакларнинг заифлиги, чарчоқ, бузоқ мушакларидаги крамплар ва эмаклаш ҳисси пайдо бўлади. Ичак иши секинлашади: шиширади ва ич қотиши пайдо бўлади. Юрак томонидан узилишлар, пасайиш ҳисси ва тез юрак уриши безовта қилади; ЭКГда характерли ўзгаришлар аниқланади. Оғир гипокалемия, айниқса юрак этишмовчилигини даволаш учун дори-дармонларни қабул қиладиган одамларда ритм муаммоларига олиб келиши мумкин.
- Мушаклар заифлиги ва чарчоқ
- Бузоқларда крамплар
- Пинлар ва игналар ва уйқусизлик ҳисси
- Шишиш ва ич қотиши
- Юракдаги узилишлар ва музлаш
- Тез-тез сийиш ва ташналик
- ЭКГдаги ўзгаришлар
Сўров
Калий натрий ва хлор, шунингдек магний билан бирга аниқланади, чунки уларнинг этишмаслиги одатда бирга келади. Буйрак функцияси креатинин билан баҳоланади ва оғир ҳолатларда кислота-ишқор ҳолати текширилади. Калийнинг сийдикда ёки ичак орқали йўқолганлигини аниқлаш муҳим, бунинг учун сийдик текширилади. Муҳим пасайган барча беморларда ЭКГ олинади. Мажбурий қисм қабул қилинган дори-дармонларни таҳлил қилишдир: диуретиклар, лаксатифлар, инҳалерлар, гормонлар. Паст калий ва юқори қон босими бирлашганда, буйрак усти бези касалликлари қидирилади.
- Калий, натрий, хлор
- Магний
- Креатинин ва буйраклар фаолиятини баҳолаш
- ЭКГ
- Сийдикни таҳлил қилиш ва калий йўқотилишини баҳолаш
- Қабул қилинган дори-дармонларни кўриб чиқиш
- Буйрак усти безларини доимий гипертензия учун текшириш
Даволаш ва овқатланиш
Асосийси, сабабни бартараф этиш: диуретикнинг дозасини созлаш, препаратни алмаштириш, лаксатифларни қабул қилишни тўхтатиш ва қусиш ва диарея туфайли йўқотишларни қоплаш. Шу билан бирга, калий тўлдирилади: озгина пасайганда - овқатланиш ва таблеткалар орқали, кучли пасайишда - ЭКГ кузатуви остидаги шифохонада томир ичига юборилади, чунки тез юбориш хавфлидир. Агар магний камайтирилса, уни тўлдириш керак, акс ҳолда калий сақланиб қолмайди. Калий қўшимчаларини ўз-ўзидан қабул қилиш мумкин эмас: буйрак касаллиги бўлса, бу хавфли ортиқча олиб келиши мумкин.
- Шифокор томонидан диуретик препаратни тузатиш ёки алмаштириш
- Кусиш ва диарея туфайли йўқотишларни тўлдириш
- Калийли қўшимчалар шифокор томонидан белгиланади
- Вена ичига юбориш фақат шифохонада
- Мажбурий магний қўшимчаси
- Рационда қуритилган ўрик, банан, картошка, дуккаклилар, ёнғоқлар
- Даволанишдан кейин калий ва креатининни назорат қилиш
