Сийдик кислотаси қаердан келади?
Урик кислотаси пурин метаболизмининг якуний маҳсулотидир. Унинг учдан икки қисми ҳужайра янгиланиши жараёнида тананинг ўзида ҳосил бўлади ва фақат қолган қисми озиқ-овқат билан бирга келади. У биринчи навбатда буйраклар томонидан чиқарилади, шунинг учун уларнинг фаолиятининг ҳар қандай пасайиши қондаги даражани оширади. Эрувчанлик чегараси ошиб кетганда, сийдик кислотаси тузлари кристаллар шаклида чўкади: улар бўғимларда ўткир яллиғланишни келтириб чиқаради, буйракларда тошлар ҳосил қилади ва охир-оқибат тўқималарда тугунлар ҳосил қилади. Бу жараённинг тезлиги нафақат рақамга, балки унинг вақт ўтиши билан давом этишига ҳам боғлиқ.
- Унинг катта қисми тананинг ичида ҳосил бўлади
- Асосан буйраклар орқали чиқарилади
- Кристаллар эрувчанлик чегарасидан ошиб кетганда чўкади
- Асемптоматик гиперурикемия энг кенг тарқалган вариант ҳисобланади
- Гут - қўшма конларнинг клиник кўриниши
- Уратли буйрак тошлари
Ўсиш сабаблари
Аксарият одамларда этакчи механизм буйраклар орқали чиқарилишининг пасайиши ҳисобланади. Сурункали буйрак касаллиги, диуретиклар ва бошқа баъзи дориларни қабул қилиш, сувсизланиш ва спиртли ичимликларни суиистеъмол қилиш, айниқса пиво билан оғирлашади. Иккинчи механизм шаклланишнинг кучайиши: семизлик, метаболик синдром, фруктоза ва шакарли ичимликларни суиистеъмол қилиш, шунингдек, кўп миқдордаги ҳужайраларнинг парчаланиши билан, масалан, ўсмаларни даволашда. Диет ҳам таъсир қилади, лекин унинг ҳиссаси одатда ишонилганидан кўра оддийроқдир: озиқ-овқат маҳсулотларини қаттиқ чеклаш даражани бироз пасайтиради.
- Буйрак функциясининг пасайиши
- Диуретиклар ва баъзи дори-дармонларни қабул қилиш
- Ортиқча вазн ва метаболик синдром
- Спиртли ичимликлар, айниқса пиво
- Фруктоза билан ширин ичимликлар
- Кўп миқдорда қизил гўшт, сакатат, денгиз маҳсулотлари
- Сувсизланиш
- Саратонни даволашда ҳужайраларни йўқ қилиш
Қандай қилиб у ўзини намоён қилиши мумкин?
Кўпгина ҳолларда сийдик кислотасининг кўтарилиши умуман сезилмайди ва мунтазам таҳлил пайтида аниқланади. Биринчи клиник кўриниш одатда подагра хуружидир: кечаси ёки эрталаб бўғимда тўсатдан жуда кучли оғриқ пайдо бўлади, кўпинча бош бармоғи, бўғим қизариб кетади, шиширади ва тегиниш чидаб бўлмас ҳолга келади. Иккинчи вариант - уратли тош ўтганда буйрак коликаси. Узоқ вақт давомида тери остида зич, оғриқсиз тугунлар пайдо бўлиши мумкин. Ўткир ҳужум пайтида сийдик кислотаси даражаси нормал бўлиши мумкинлигини ёдда тутиш керак.
- Асемптоматик
- Қўшимчалар оғриғининг ўткир ҳужуми
- Қўшимчанинг қизариши ва шишиши
- Буйрак коликаси
- Сийдикдаги тошлар туфайли қон
- Узоқ курс билан тери остидаги зич нодуллар
Сўров
Сийдик кислотаси даражаси аниқланади, аммо битта таҳлил этарли эмас: ўсиш биринчи марта аниқланганда, у такрорланади, чунки қиймат ўзгариб туради. Креатинин ва сийдик таҳлиллари ёрдамида буйраклар фаолиятини баҳолашга ишонч ҳосил қилинг, шунингдек, тез-тез бирга келадиган касалликларни қидиринг: ортиқча вазн, юқори қон босими, углевод ва ёг ъалмашинувининг бузилиши. Буйрак ултратовуш текшируви тошларни аниқлайди. Қўшимчалар оғриғи бўлса, гут ташхиси ревматолог томонидан тасдиқланади, идеал ҳолда қўшма суюқликдаги кристалларнинг аниқланиши, чунки юқумли артрит ва бошқа касалликлар шунга ўхшаш расмни беради.
- Қон сийдик кислотаси такрорланади
- Креатинин ва буйраклар фаолиятини ҳисоблаш
- Умумий сийдик тести
- Буйрак ултратовуш текшируви
- Глюкоза, липид профили, босимни ўлчаш
- Қўшма шикоятлар учун ревматолог томонидан текширув
- Қабул қилинган дори-дармонларни кўриб чиқиш
Даволаш ва турмуш тарзи
Асемптоматик кўтарилишлар учун одатда дори-дармонлар буюрилмайди: асосий эътибор вазн йўқотиш, спиртли ичимликлар ва шакарли ичимликларни чеклаш, этарли миқдорда ичиш ва даражани оширадиган дори-дармонларни кўриб чиқишга қаратилган. Гиёҳванд моддаларни камайтириш гут, урат тошлари ва баъзи ҳолатларда шифокорнинг қарорига биноан кўрсатилади; Бундай дорилар узоқ вақт давомида ва тестлар назорати остида олинади. Ўткир ҳужум пайтида уларни яллиғланишга қарши терапия билан қопламасдан бошлаш мумкин эмас. Диет ёрдам беради, лекин унинг таъсири чекланган, шунинг учун сиз протеинни тез ва тўлиқ йўқ қилишингиз шарт эмас: тўсатдан рўза тутиш, аксинча, сийдик кислотаси даражасини оширади.
- Рўза тутмасдан аста-секин вазн йўқотиш
- Спиртли ичимликларни, айниқса пивони чеклаш
- Ширин газланган ичимликлардан воз кечиш
- Қўллаш мумкин бўлмаган ҳолатлар бўлмаса, этарли миқдорда ичиш
- Қизил гўшт ва орган гўштини ўртача истеъмол қилиш
- Рационда кам ёғли сут маҳсулотлари ва сабзавотлар
- Диуретикларни шифокор билан кўриб чиқинг
- Кўрсаткичларга кўра сийдик кислотасини камайтирадиган дорилар
