Асосий шакллар
- Умумий ташвиш бузилиши: турли нарсалар ҳақида доимий ташвиш - соғлиқ, яқинлар, иш; кучланиш, дам олишнинг мумкин эмаслиги, уйқу бузилиши
- Ваҳима бузилиши: 10 дақиқа ичида энг юқори чўққига чиқадиган тана белгилари билан кучли қўрқувнинг тўсатдан ҳужумлари; ҳужумлар орасида - уларнинг такрорланишидан қўрқиш
- Ижтимоий ташвиш бузилиши: баҳолаш ва ҳукм қилишдан қўрқиш, оммавий вазиятлардан қочиш
- Махсус фобиялар: баландликдан қўрқиш, ёпиқ жойлар, учиш, инъэкция
- Агорафобия: чиқиш қийин бўлган вазиятлардан қўрқиш - транспорт, оломон, навбатлар; кўпинча ваҳима бузилиши билан боғлиқ
Тана кўринишлари
- Юрак уриши, узилишлар ҳисси
- Ҳавонинг этишмаслиги, бўғилиш ҳисси, томоқдаги шиш
- Бош айланиши, беқарорлик, ҳақиқий эмаслик ҳисси
- Терлаш, чайқалиш, иссиқлик тўлқинлари ёки титроқ
- Қўлларда ва оғиз атрофида уйқусизлик ва карıнсаланма
- Кўнгил айниши, қорин бўшлиғидаги ноқулайлик, тез-тез сийиш
- Мушаклар кучланиши, бош оғриғи
Нима учун қочиш вазиятни ёмонлаштиради
Анксиете бузилишларини сақлайдиган асосий механизм бу қочишдир. Одам метрога чиқмади, ташвиш камайди, мия &қуот;эслаб қолди&қуот;: метро хавфли, аммо қочиш кунни сақлаб қолди. Кейинги сафар қўрқув кучлироқ бўлади ва олдини олиш ҳолатлари рўйхати кўпаяди.
- Агорафобия шундай шаклланади: аввал транспорт, кейин дўконлар, кейин уйдан чиқиш
- Худди шу нарса &қуот;қутқарув хатти-ҳаракати&қуот; учун ҳам амал қилади: ҳар доим ўзингиз билан таблетка олиб юринг, фақат ҳамроҳ билан юринг, доимо юрак уришингизни текширинг.
- Аста-секинлик билан ўлчаб бўлмайдиган ҳолатларга қайтиш айланани бузишга ёрдам беради - хулқ-атвор терапиясининг асоси
Даволаш
- Когнитив хулқ-атвор терапияси энг яхши далилларга эга бўлган биринчи танловдир; фикрлаш ишини ва босқичма-босқич таъсир қилишни ўз ичига олади
- ССРИ ва СНРИ гуруҳининг антидепрессантлари асосий дори терапияси ҳисобланади; 2-4 ҳафта ичида таъсир қилади, курс камида 6-12 ой
- Даволашнинг бошида ташвишнинг вақтинча кучайиши мумкин - шифокор одатда кичик дозалардан бошлайди.
- Бензодиазепин транквилизаторлари - фақат қисқа курс учун: узоқ муддатли фойдаланиш билан қарамлик пайдо бўлади.
- Мунтазам аеробик машқлар ташвиш даражасини пасайтириши исботланган
- Кофеин, энергетик ичимликлар, алкогол ва никотинни чекланг
- Узайган экшаласён билан уйқу ва нафас олиш техникасини нормаллаштириш
Ҳужум пайтида ўз-ўзидан ёрдам
- Напомнить себе: это паническая атака, она достигнет пика и пройдёт за несколько минут, она не опасна.
- Замедлить дыхание: вдох на 4 счёта, выдох на 6–8. Именно длинный выдох снижает возбуждение.
- Не убегать из ситуации — остаться до снижения тревоги, это ослабляет закрепление страха.
- Заземлиться: назвать 5 предметов, которые видите, 4 звука, 3 ощущения в теле.
- После приступа записать, что предшествовало и какие мысли были — материал для работы с психотерапевтом.