У ўзини қандай намоён қилади?
Аутизмнинг бошқа шаклларидан асосий фарқлари нутқда кечикишнинг йўқлиги ва нормал ёки юқори интеллектдир. Ота-оналар одатда нутқни эмас, балки гуруҳдаги хатти-ҳаракатни пайқашади: бола бирга эмас, яқин атрофда ўйнайди, севимли мавзусида монологларда гапиради, ҳазиллардан хафа бўлади, мажозий маънони тушунмайди. Кўпинча товушларга, ёруғликка, кийимдаги ёрлиқларга ёки озиқ-овқатнинг тузилишига алоҳида сезгирлик мавжуд. Жадвалдаги ўзгаришлар жуда кўп стрессни келтириб чиқаради, шунинг учун оила аста-секин ўз ҳаётини одатий маросимларга мослаштиради.
- Диалогни давом эттириш ва кўз билан алоқа қилишда қийинчилик
- Сўзма-сўз ибораларни тушуниш, истеҳзо билан қийинчилик
- Тор ва жуда чуқур манфаатлар
- Доимий режимга эҳтиёж
- Ғайриоддий интонациялар, &қуот;катталар&қуот; нутқи
- Ҳаракатларнинг ноқулайлиги, қўл ёзуви билан боғлиқ қийинчиликлар
- Товушларга ва тегинишга нисбатан сезгирликни ошириш
Сабаблари ва хавф омиллари
Аутизм спектрининг бузилиши асаб тизимининг ривожланиши асосида шаклланади ва энг катта ҳисса генетика томонидан қўшилади. Биз битта ген ҳақида эмас, балки мия ҳудудлари орасидаги алоқаларнинг камолотига таъсир қилувчи кўплаб вариантлар ҳақида гапирамиз. Ҳомиладорлик ва туғиш давридаги омиллар маълум бир аҳамиятга эга. Тушуниш керак: ота-оналарнинг совуққонлиги, тарбия ва эмлашлар аутизм спектрининг сабаби эмас, бу бир неча бор тасдиқланган.
- Ирсий мойиллик, оиладаги ҳолатлар
- Эркак жинси: ўғил болаларга тез-тез ташхис қўйилади
- Ота-оналарнинг муҳим ёши
- Эрта туғилиш ва кам вазн
- Баъзи генетик синдромлар
Қандай қилиб ташхис қўйиш керак
Аспергер синдромини тасдиқлаш учун қон текшируви ёки сканерлаш йўқ. Ташхис клиник ҳисобланади: мутахассис болани кузатади, ота-оналардан эрта ривожланиш ҳақида батафсил сўрайди ва мактаб ёки болалар боғчасининг хусусиятларини ўрганади. Структуравий анкеталар ва шкалалар қўлланилади. Эшитиш қобилиятини йўқотиш ва нутқни баҳолашни унутманг. Агар тутилишлар, ривожланиш кечикишлари ёки ғайриоддий кўриниш хусусиятлари мавжуд бўлса, қўшимча неврологик ва генетик текширувлар буюрилади.
- Туғилгандан бошлаб ривожланиш тарихининг батафсил тўплами
- Ўйин ва мулоқотни кузатиш
- Аутизм спектрининг диагностик тарозилари
- Эшитиш тести, нутқни баҳолаш
- ДЕҲБ ва хавотирни истисно қилиш учун эътибор ва кайфиятни баҳолаш
- Кўрсаткичларга кўра - ЭЕГ ва генетик тест
Ёрдам ва қўллаб-қувватлаш
Дори-дармонлар алоқа хусусиятларини йўқотмайди; улар фақат бирга келадиган ҳолатлар - оғир ташвиш, депрессия, уйқу бузилиши ёки диққат этишмаслиги учун қўлланилади ва фақат шифокор томонидан белгиланади. Ёрдамнинг асоси таълим ва хулқ-атвор дастурлари бўлиб, уларда мулоқот кўникмалари босқичма-босқич мактаб мавзуси каби ўргатилади. Башорат қилинадиган муҳит катта рол ўйнайди: визуал жадвал, олдиндан келишилган ўзгаришлар, дам олиш учун сокин бурчак. Ота-оналар учун ҳиссий ортиқча юк нима эканлигини билиш ва зўриқиш бузилишидан олдин боласига ёрдам бера олиш муҳимдир.
- Ижтимоий кўникмаларни ўргатиш ва психолог билан ишлаш
- Нутқ прагматикаси бўйича нутқ терапияси иши
- Визуал жадвал ва ўзгаришлар ҳақида огоҳлантириш
- Мактабда мослашиш: столда жой, топшириқлар учун вақт
- Нозик восита кўникмаларини ва қўл ёзувини ривожлантириш
- Ота-оналарни қўллаб-қувватлаш ва ўқитиш
- Фарзандингизнинг кучли томонлари ва қизиқишларидан фойдаланинг
Аспергер синдроми бўлган катталар
Баъзи одамлар бу хусусият ҳақида балоғат ёшида, ишдаги ёки муносабатлардаги қийинчиликлар уларни тушунтириш излашга мажбур қилганда билишади. Бу вақтга келиб кўпчилик қийинчиликларни яширишни ўрганди, аммо бундай ниқоб чарчатади ва ташвиш ва тушкунлик хавфини оширади. Психиатр болалик хотиралари ва ҳужжатларини батафсил суҳбат ва таҳлилдан сўнг катталар учун ташхис қўяди. Ўзингизнинг хусусиятларингизни тушуниш сизга мос касбни танлашга ва қулай муҳитни ташкил этишга ёрдам беради.
- Интервю ва норасмий мулоқотдаги қийинчиликлар
- Структуравий вазифаларда юқори маҳсулдорлик
- Анксиете ва депрессия хавфи ортади
- Ёзма кўрсатмалар ва аниқ келишувлардан фойдаланинг
- Аниқ, башорат қилинадиган иш ташкил этиш ҳуқуқи