Бу нима шарт
Шизотипал бузилиш шахсий хусусиятлар ва шизофрения ўртасидаги оралиқдир. Шизофрениядан фарқли ўлароқ, узоқ вақт хаёлпарастлик ва галлюцинациялар мавжуд эмас, умуман олганда хатти-ҳаракатлар тартибли бўлиб қолади ва одам кўпинча ишлайди ва ўзига ғамхўрлик қилади. Давлат тафаккурнинг барқарорлиги ва ғайриоддийлиги билан оддий изоляциядан фарқ қилади: дунё белгилар, тасодифлар ва махсус маънолар призмаси орқали идрок этилади. Кўринишлар одатда ёшликдан сезилади ва йиллар давомида давом этади, баъзида стресс туфайли кучаяди, баъзан заифлашади. Баъзи таснифларда бузилиш шахсиятнинг бузилиши сифатида таснифланади, бу унинг доимий табиатини акс эттиради.
- Шизофрения спектрига тегишли
- Тўлиқ психозлар мавжуд эмас
- Ўсмирлик ёки ўсмирлик даврида пайдо бўлади
- Курс узоқ ва тўлқинли
- Бирор кишининг аҳволини қисман танқид қилиш қолади
Сабаблари ва хавф омиллари
Бунинг ягона сабаби йўқ. Энг катта ҳисса ирсий мойилликдир: бузилиш шизофрения билан оғриган одамларнинг қариндошларида тез-тез учрайди. Бунга мия ривожланишининг ўзига хос хусусиятлари, ҳомиладорлик ва туғишнинг асоратлари, шунингдек, болалик давридаги оғир тажрибалар - ҳиссий эътиборсизлик, зўравонлик, зўравонлик, узоқ муддатли изоляция таъсир кўрсатади. Ўсмирлар ва ёшлар учун алоҳида хавф омили - бу наша ва бошқа психофаол моддаларни истеъмол қилиш, бу ғайриоддий тажрибаларнинг биринчи эпизодларини қўзғатиши мумкин. Сурункали стресс ва уйқусизлик аломатларни кучайтиради, лекин ўзлари бузилишларни келтириб чиқармайди.
- Шизофрениянинг ирсий тарихи
- Асаб тизимининг ривожланиш хусусиятлари
- Ҳомиладорлик ва туғишнинг асоратлари
- Болаликдаги психологик травма ва эътиборсизлик
- Безорилик ва узоқ муддатли ижтимоий изоляция
- Наша ва бошқа психоактив моддалардан фойдаланиш
- Сурункали стресс ва уйқу бузилиши
Белгилари ва белгилари
Кўринишлар фикрлаш, ҳис-туйғулар ва мулоқотга тегишли. Бу одам бошқаларга ғалати туюлади: у ғайриоддий кийинади, очиқ гапиради, эзотеризмга қизиқади, телепатияга ёки воқеаларга таъсир қилиш қобилиятига ишонади. Тез-тез ўтадиган иллюзиялар, бошқа бировнинг мавжудлиги ҳисси ва шахсияцизланиш пайдо бўлади. Туйғулар жим ёки вазиятга мос келмайдиган кўринади, яқин алоқалар кам, компанияда ташвиш кучаяди, бу танишиш билан камаймайди. Бундай ҳолда, алданишлар ва доимий галлюцинациялар йўқ ва хатти-ҳаракатлар шизофрениядаги каби ҳаётни бузмайди.
- Сеҳрли фикрлаш, махсус қобилият ва белгиларга ишониш
- Шубҳа ва муносабат ғоялари
- Ғалати, даъвогар ёки ҳаддан ташқари батафсил нутқ
- Ҳиссий совуқлик ёки ноўрин ҳис-туйғулар
- Эксантрик кўриниш ва хатти-ҳаракатлар
- Жиддий ижтимоий ташвиш ва яқин дўстларнинг этишмаслиги
- Доимий алданишларсиз қисқача ғайриоддий тажрибалар
Диагностика ва улар нима билан аралаштирилади
Махсус таҳлил ёки тасвир йўқ: ташхис клиник. Психиатр беморни батафсил сўроқ қилади ва унинг розилиги билан унинг қариндошлари бир неча йиллар давомида динамикани баҳолайди - халқаро таснифга кўра, белгилар узоқ вақт, камида икки йил давом этиши керак. Клиник психолог фикрлаш ва ҳис-туйғуларни патопсихологик тадқиқ қилади. Шунга ўхшаш расмни келтириб чиқарадиган шартларни истисно қилиш керак: психофаол моддалар билан заҳарланиш, қалқонсимон без касалликлари, темпорал эпилепсия, травматик мия шикастланишининг оқибатлари. Агар керак бўлса, қон тестлари ва мия текшируви буюрилади.
- Психиатр билан клиник суҳбат
- Аломатларнинг тахминий давомийлиги, камида икки йил
- Патопсихологик текширув
- Беморнинг розилиги билан яқинларингиздан маълумот
- Психоактив моддаларнинг таъсирини бартараф этиш
- Қон тестлари, қалқонсимон без гормонлари
- Кўрсаткичларга кўра мия текшируви
Даволаш ва қўллаб-қувватлаш
Асосий восита - мунтазам психотерапия. Когнитив-хулқ-атвор ёндашуви ғайриоддий эътиқодларни мулойимлик билан синаб кўришга, ташвиш ва шубҳаларни камайтиришга ёрдам беради ва ижтимоий кўникмаларни ўргатиш суҳбатни, жамоада ишлашни ва муносабатларни сақлашни ўрганишга ёрдам беради. Дори-дармонларни фақат психиатр буюради: одатда, шубҳалар ва ғайриоддий тажрибалар учун паст дозали антипсикотикларнинг қисқа курслари, шунингдек, биргаликда юзага келадиган ташвиш ва депрессияни даволаш учун дорилар. Уйқу режими, наша ва спиртли ичимликларни истеъмол қилмаслик, мумкин бўлган иш ва оилани қўллаб-қувватлаш катта аҳамиятга эга. Ўзингизга ёки бошқаларга хавф туғдирса, касалхонага ётқизиш камдан-кам ҳолларда талаб қилинади.
- Мунтазам психотерапия, биринчи навбатда, когнитив хатти-ҳаракатлар
- Ижтимоий ва мулоқот қобилиятларини ўргатиш
- Психиатр томонидан белгилаб қўйилган кичик дозаларда ва қисқа курсларда дори-дармонлар
- Биргаликда юзага келадиган ташвиш ва депрессияни даволаш
- Наша ва спиртли ичимликлардан бутунлай воз кечиш
- Барқарор уйқу жадвали ва мумкин бўлган бандлик
- Оилалар билан ишлаш ва яқинларингизни хабардор қилиш
- Касалхонага ётқизиш фақат ҳаёт учун хавф туғдирса