Ёш билан оёқларнинг ўқи қандай ўзгаради
Боланинг оёқлари шакли табиий равишда ўзгаради. Янги туғилган чақалоқлар оёқларнинг физиологик О шаклидаги ҳолатига эга; бир ярим йилдан икки йилгача оёқлар тўғриланади, сўнгра маятник бошқа йўналишда тебранади: уч ёки тўрт ёшда кўплаб болалар сезиларли даражада Х шаклида кўринади ва бу ота-оналарни қўрқитади. Олти-саккиз ёшга келиб, ўқ аста-секин катталарга хос бўлган энгил валгусга келади ва аёлларда у кенгроқ тос суяги туфайли бироз аниқроқ бўлади. Шунинг учун асосий кўрсатма бир марталик текширув эмас, балки ёшга мос ва динамикадир.
- 1,5-2 йилгача - физиологик О шаклидаги ҳолат
- 3-4 ёшда - физиологик валгус
- 7-8 ёшга келиб, ўқ катталарникига яқин бўлади
- Катталардаги энгил валгус нормал ҳисобланади
- Бир ўлчовни эмас, балки динамикани баҳоланг
Қачонки деформация физиологик бўлмаса
Бир нечта белгилар касалликдан шубҳаланишга имкон беради. Бир томонлама деформация деярли ҳар доим патологик бўлиб, текширувни талаб қилади: бу жой алмаштирилган синган, ўсиш плитасининг шикастланиши ёки суякнинг яллиғланишидан кейин пайдо бўлади. Икки томонлама оғир деформация қисқа бўй билан биргаликда рахит ҳақида ўйлашга мажбур қилади, шу жумладан унинг мунтазам Д витаминига чидамли ирсий шакллари ва суяк касалликлари. Саккиз йилдан кейин ривожланиш ва ўсмирда тўпиқлар орасидаги катта масофанинг давом этиши ҳам ташвишлидир.
- Бир томонлама деформация
- Қисқа бўй ва ривожланиш кечикиши
- 8 йилдан кейин ривожланиш
- Суяк шикастланиши ёки инфекциядан кейин деформация
- Д витамини этишмовчилиги ва рахит
- Ирсий скелет касалликлари
- Қаттиқ семизлик
Бу нимага таҳдид солади?
Боладаги физиологик валгус изсиз кетади. Жиддий ва доимий деформация юкнинг тақсимланишини ўзгартиради: тизза бўғимининг ташқи қисми ортиқча юкланади, ички лигаментлар чўзилади, оёқ текисланади ва ичкарига тушади. Ўсмирлар ва катталарда бу ўзини машқдан кейин тиззаларда оғриқ, тез чарчаш, беқарорлик сифатида намоён қилади ва узоқ муддатда тизза бўғимининг ташқи қисмининг артрози хавфини оширади. Юриш ўзгаради, сон бўғимлари ва пастки орқа қисми азобланади. Шунинг учун боланинг ўсиши даврида жиддий деформациялар тузатилади.
- Ташқи тизза бўғимининг ортиқча юкланиши
- Бузилган ички тизза лигаментлари
- Ясси оёқлар ва оёқнинг ички рулоси
- Машқдан кейин тизза оғриғи
- Юриш пайтида чарчоқ
- Келажакда артроз хавфи ортади
Сўров
Шифокор тиззалар билан бирга ички тўпиқлар орасидаги масофани ўлчайди, боланинг эгри бўйлаб ўсишини, оёқларнинг симметриясини, оёқларнинг ҳолатини ва юришини баҳолайди. Агар расм ёшга тўғри келса ва деформация носимметрик бўлса, қўшимча тадқиқотлар керак эмас - кузатиш этарли. Жиддий, ассиметрик ёки прогрессив деформация бўлса, оёқ-қўлнинг ўқини ўлчаш учун тик турган ҳолатда юк билан оёқларнинг рентгенограммаси буюрилади. Д витамини, калций, фосфор ва ишқорий фосфатаза лабораторияда рахит ва минерал алмашинуви бузилишларини истисно қилиш учун текширилади.
- Тўпиқларингиз орасидаги масофани ўлчаш
- Оёқнинг баландлиги ва симметриясини баҳолаш
- Оёқ ва юришни текшириш
- Оғир деформацияга эга бўлган юк билан оёқларнинг рентгенограммаси
- Д витамини, калций, фосфор, гидроксиди фосфатаза
- Бўйи пастлиги учун эндокринолог билан маслаҳатлашинг
Нима қилиш керак
Кўпгина ҳолларда, олти ой ёки бир йилдан кейин такрорий текширув билан кузатув этарли. Ортопедик поябзал ва ички тагликлар оёқларнинг ўқини тўғриламайди, лекин улар текис оёқларнинг бир вақтнинг ўзида пайдо бўлишига ёрдам беради ва оёқ чарчоқларини камайтиради. Оғирликни нормаллаштириш, фаол ўйинлар, сузиш, сон ва пастки оёқ мушакларини кучайтириш фойдалидир. Агар Д витамини танқислиги тасдиқланса, у шифокор томонидан кўрсатилгандек тўлдирилади ва рахитнинг ирсий шакллари учун даволаш эндокринолог томонидан танланади. Ўсаётган боланинг оғир деформацияси ўсиш пластинкасида тежамкор жарроҳлик йўли билан тузатилади; ўсмирларда ва катталарда, остеотомия билан.
- Кузатув кузатиш
- Тана вазнини нормаллаштириш
- Сон ва пастки оёқ мушаклари учун машқлар, сузиш
- Биргаликда текис оёқлар учун тагликлар
- Д витамини этишмовчилигини шифокор кўрсатган ҳолда тўлдириш
- Рахит ва метаболик касалликларни даволаш
- Болаларда ўсиш пластинкасини назорат остида тузатиш
- Ўсмирлар ва катталардаги тузатувчи остеотомия