Тендонит, тендиноз, тендинопатия: фарқ нима?
Кўпинча атамалар чалкашиб кетади. Тендинит тендоннинг яллиғланишини англатади, тендиноз сезиларли яллиғланишсиз тўқималарни қайта қуришни англатади ва тендинопатия - бу тендоннинг оғриғи ва дисфункциясининг умумий номи. Тўқималарни текширганда, кўпчилик беморлар аниқ дегенератив ўзгаришларни топадилар: коллаген толаларининг бузилиши, янги томирларнинг ўсиши ва асаб тугунлари. Бу нима учун яллиғланишга қарши дорилар фақат вақтинчалик ёрдам беришини тушунтиради, аммо аста-секин куч машқлари узоқ вақт давомида ёрдам беради.
- Тендинит - ўткир яллиғланиш, кўпинча ортиқча юкдан кейин биринчи кунларда
- Тендиноз - тендон тўқималарининг сурункали қайта тузилиши.
- Теносиновит - каналдаги тендон қобиғининг яллиғланиши
- Энтезопатия - тендоннинг суякка бириктирилган жойининг шикастланиши
- Қисман ёрилиш ривожланган тендинопатиянинг асоратидир
Сабаблари ва хавф омиллари
Асосий сабаб - юк ва тўқималарнинг тикланиш қобилияти ўртасидаги номувофиқлик. Тренинг ҳажми ёки интенсивлиги тезда оширилганда, поябзал ёки сирт ўзгартирилганда ёки танаффусдан кейин спортга қайтганда хавф кескин ортади. Ишда тендинит монотон ҳаракатлар туфайли юзага келади: асбоблар билан ишлаш, компютерда, конвеерда. Ички омиллар ҳам муҳимдир: ёшга боғлиқ коллаген қувватининг пасайиши, диабетес меллитус, семизлик, липид алмашинувининг бузилиши ва қалқонсимон без касалликлари. Алоҳида-алоҳида, фторхинолонлар ва глюкокортикоидлар билан узоқ муддатли даволаниш мавжуд бўлиб, улар тендонларнинг шикастланиш хавфини оширади.
- Ўқув юкларининг кескин ортиши
- Монотон қўл иши
- Ҳаракат техникасини бузиш
- Нотўғри поябзал ва қаттиқ юзалар
- 40 ёшдан кейин ёши
- Қандли диабет, семизлик, метаболик касалликлар
- Фторхинолонлар ва глюкокортикоидларни қабул қилиш
- Ревматик касалликлар
Семптомлар
Тендонитнинг оғриғи маҳаллийдир: уни бармоқ билан тендон бириктирилган жойда ёки унинг йўналиши бўйлаб кўрсатиш мумкин. Одатдаги нақш &қуот;машқ бошида оғрийди, исинишдан кейин яхшироқ, кечқурун ва эртаси куни эрталаб ёмонроқ бўлади&қуот;. Эрталабки қаттиқлик одатий бўлиб, у ҳаракатдан кейин 10-20 дақиқада йўқолади. Баъзида тендоннинг қалинлашиши сезилиши мумкин ва ҳаракатланаётганда хириллаш овози эшитилади. Шишиш ва қизариш одатда энгилдир; кучли қизариш ва иссиқлик инфекция ёки яллиғланиш артритини кўрсатади. Тўсатдан кучнинг йўқолиши ва юкланганда портлаш овози ёрилишдан далолат беради.
- Тендоннинг проекциясида нуқта оғриғи
- Жисмоний машқлар бошида ва ундан кейин оғриқ
- Эрталаб қаттиқлик
- Пайпасланганда тендоннинг қалинлашиши
- Ҳаракатланаётганда сиқилиш ёки чертиш шовқини
- Мушаклар кучи ва чидамлилигининг пасайиши
Диагностика
Одатда текшириш этарли. Шифокор оғриқли нуқтани топади, ҳаракатга қаршилик кўрсатишда куч ва оғриқни текширади, мослашувчанлик ва ҳаракат техникасини баҳолайди, қўшма ва асабнинг шикастланишини истисно қилади. Ултратовуш кўришнинг асосий усули ҳисобланади: у тендоннинг қалинлигини, қайта қуриш жойларини, қобиқдаги суюқликни, калсификацияни кўрсатади ва соғлом томон билан таққослаш имконини беради. МРИ ёрилиш шубҳа қилинганда, тендон чуқур ва операциядан олдин қўлланилади. Рентгенограмма тендоннинг ўзини кўрсатмайди, аммо калсификацияни, суяк найзаларини аниқлайди ва синганликни истисно қилишга ёрдам беради. Агар тендонларнинг бир нечта шикастланиши бўлса, яллиғланиш ва ревматик касалликлар учун қон тестлари буюрилади.
- Ҳаракатга қаршилик билан текшириш ва синовлар
- Тендонлар ва бўғимларнинг ултратовуш текшируви
- Танланган ҳудуднинг катта суяклари ва юмшоқ тўқималарининг МРИ
- Қўшимчалар ва суякларнинг рентгенограммаси
- Ревматик касалликка шубҳа қилинганлиги учун қон тестлари
- Ҳаракат техникаси ва иш жойини баҳолаш
Даволаш ва олдини олиш
Ўткир ортиқча юкдан кейинги дастлабки кунларда нисбий дам олиш, совуқ ва қўзғатувчи ҳаракатни вақтинча тўхтатиш ёрдам беради. Бироқ, узоқ вақт ҳаракацизлик зарарли: тендон кучини йўқотади. Сурункали тендинопатияни даволашнинг асоси шифокор ёки реабилитация бўйича мутахассиснинг назорати остида юкни, шу жумладан эксантрикларни босқичма-босқич ошириш билан куч машқлари дастуридир. Шу билан бирга, асбоб-ускуналар, поябзаллар, иш жойини ташкил қилиш тузатилади, қўшни мушак гуруҳларини чўзиш ва мустаҳкамлаш қўшилади. Шок тўлқинли терапия, ултратовуш ва фонофорез доимий ҳолатларда оғриқни камайтиради. Яллиғланишга қарши препаратлар шифокор томонидан белгилаб қўйилган қисқа курсда қўлланилади; тендоннинг ўзига глюкокортикоид инъэкциялари ёрилиш хавфи туфайли тавсия этилмайди. Жарроҳлик камдан-кам ҳолларда талаб қилинади - агар ёрилиш бўлса ёки даволаниш олти ой ичида самарасиз бўлса.
- Биринчи кунларда нисбатан тинчлик ва совуқлик
- Тендон учун босқичма-босқич куч дастури
- Мутахассис назорати остида эксантрик машқлар
- Ускуналар, поябзал ва иш жойини тузатиш
- Шок тўлқинлари терапияси ва фонофорез
- Қўшни мушакларни чўзиш ва мустаҳкамлаш
- Оғирлик ва қон шакар даражасини назорат қилиш
- Юкни босқичма-босқич ошириш орқали спортга қайтинг