Биргаликда нима содир бўлади
Артикуляр хафтага субкондрал пластинка деб аталадиган юпқа суяк қатлами устида жойлашган. Остеохондрит диссеканслари билан бу суякнинг бир қисми қон таъминотини йўқотади, юмшайди ва у билан соғлом суяк ўртасидаги чегара ўзига хос ёрилишга айланади. Юқоридаги хафтага бир мунча вақт сақланиб қолади, шунинг учун шикоятлар ноаниқ. Вақт ўтиши билан фрагмент барқарорлашиши ва ўсиши ёки ажралиб чиқиши ва қўшма бўшлиққа тушиши мумкин. Бўшашган остеокондрал бўлак қарама-қарши сиртни шикастлайди ва қўшилишнинг аşıнмасıнı тезлаштиради, шунинг учун лезён беқарор бўлса, даволанишни кечиктирмаслик керак.
- Стабил лезён - парча жойида, унинг устидаги хафтага бузилмаган
- Стабил бўлмаган лезён - парча ҳаракатчан, хафтага йиртилган
- Эркин тана - бўлак ажралиб кетган ва бўғинда ҳаракатланади
- Фемурнинг ички кондиласи кўпинча таъсирланади
- Оёқ Билаги зўр ва тирсак бўғимларига мумкин бўлган зарар
Сабаблари ва хавф омиллари
Бунинг ягона сабаби йўқ. Асосий гипотеза - бу соҳани қон билан таъминлашнинг ўзига хос хусусиятлари фонида спорт фаолияти давомида суяк майдонининг такрорий микротраумаси. Оёқ-қўлнинг ўқи, бўғимнинг бир қисмидаги юкнинг ортиши ва этарли даражада тикланишсиз эрта спорт ихтисослиги рол ўйнайди. Ҳар бир инсон тўғридан-тўғри оғир травма тарихига эга эмас. Баъзида лезёнлар бир нечта бўғимларда топилади, бу тизимли мойилликни кўрсатади.
- Футбол, баскетбол, гимнастика, кураш, теннис дарслари
- Ёши 10-20 йил, фаол ўсиш даври
- Эркак жинси
- Оёқларнинг варус ёки валгус деформацияси
- Тўғри дам олмасдан такрорланган микротраумлар
- Оилавий ҳолатлар ва кўп қўшма иштирок
Семптомлар
Дастлабки босқичда одам оғриётган чуқурликдаги ноаниқ оғриқдан шикоят қилади, бу машқдан кейин пайдо бўлади ва дам олиш билан кетади. Бир оз шиш ва қаттиқлик ҳисси бўлиши мумкин. Фрагмент ажратилганда, бўғин ярим эгилган ҳолатда ўрнатилганда чертишлар, сиқилиш ва сиқилиш эпизодлари қўшилади ва бир неча дақиқадан сўнг у тўсатдан бўшатилади. Бундай блокадалар ҳаракатланувчи бўлакни кўрсатадиган огоҳлантирувчи белгидир.
- Машқдан кейин оғриётган оғриқлар
- Кечқурун кучаядиган шиш
- Ҳаракатланаётганда чертиш ва хириллаган товушлар
- Қўшма блокада эпизодлари
- Беқарорлик ҳисси, чайқалиш
- Оқсоқлик ва юмшоқ юриш
Диагностика
Улар иккита проекцияда бўғимнинг рентгенограммаси билан бошланади; тизза учун улар қўшимча равишда туннел ўрнатишни амалга оширадилар - бу фемур кондилларини яхшироқ кўрсатади. Рентген нурлари зич бўлак билан тозалаш фокусини аниқлайди, аммо барқарорлик ҳақидаги асосий саволга жавоб бермайди. Бу МРИ ёрдамида ҳал қилинади: суяк илигининг шишиши ва парча атрофидаги суюқлик чизиғи билан шифокор уни ушлаб турадими ёки аллақачон тозаланганми ёки йўқлигини тушунади. Компютер томографияси нуқсоннинг суяк қисмини батафсил кўрсатади ва операцияни режалаштиришга ёрдам беради. Агар иккинчи бўғим зарарланган бўлса, иккала томон ҳам текширилади.
- Икки проекцияда бўғимнинг рентгенограммаси
- Таъсирланган бўғимнинг МРИ асосий тадқиқот ҳисобланади
- Суяк нуқсонларини баҳолаш ва жарроҳлик режалаштириш учун КТ
- Эффузияни баҳолаш учун бўғимнинг ултратовуш текшируви
- Блокада ва беқарорлик учун тестлар билан текшириш
Даволаш
Очиқ ўсиш плиталари ва барқарор шикастланиши бўлган болалар ва ўсмирларда улар консерватив даво билан бошланади: эксенел юкни чеклаш, бир неча ой давомида спортни истисно қилиш, керак бўлганда қўлтиқ таёқчалари ва ортезлардан фойдаланиш ва бир вақтнинг ўзида мушакларни сақлаб қолиш учун физиотерапия билан шуғулланиш. Кейинги МРИ шифо давом этаётганлигини кўрсатади. Беқарор бўлак, бўшашган танаси ёки катталарда таъсири бўлмаса, артроскопик жарроҳлик амалга оширилади: бўлак винтлар билан маҳкамланади, лезённинг асоси туннел қилинади ёки нуқсон ўзининг остеохондрал устунлари билан алмаштирилади. Жарроҳликдан сўнг босқичма-босқич реабилитация талаб қилинади - бусиз натижа йўқолади.
- Қўшимчани тушириш ва шифокор томонидан белгиланган муддатда спортдан воз кечиш
- Терапевтик машқлар ва сон мушакларини кучайтириш
- Артроскопик бўлакларни маҳкамлаш
- Бўшашган танани олиб ташлаш ва стокни қайта ишлаш
- Катта нуқсонлар учун остеохондрал автопластика
- Спортга фақат шифокор рухсатидан кейин қайтинг