Ингичка ичакда қандай ўсмалар топилади?
Бу соҳадаги ўсмалар ҳетерожен бўлиб, даволаш уларнинг турига боғлиқ. Аденокарсинома безли эпителийдан ривожланади ва кўпинча ўн икки бармоқли ичакда, ошқозонга яқинроқ жойлашган. Нейроендокрин ўсмалар одатда ёнбош ичакда пайдо бўлади ва узоқ вақт давомида симптомларсиз ўсиши мумкин. Ингичка ичакнинг лимфомалари деворнинг бой лимфоид тўқималари билан боғлиқ бўлиб, çöляк касаллигида кўпроқ учрайди. Алоҳида гуруҳ мушак қатламидан ўсадиган ва қон кетишига мойил бўлган ошқозон-ичак стромал ўсмаларидан иборат. Шунингдек, бенигн шаклланишлар мавжуд - липомалар, полиплар, гемангиомалар.
- Аденокарсинома, кўпинча ўн икки бармоқли ичакда
- Ён ичакнинг нейроендокрин ўсмалари
- Лимфомалар, шу жумладан çöляк касаллиги билан боғлиқ
- Ошқозон-ичак трактининг стромал ўсмалари
- Яхши полиплар ва липомалар
- Шиш тури даволаш тактикасини белгилайди
Сабаблари ва хавф омиллари
Баъзи сурункали касалликлар хавфни сезиларли даражада оширади. Крон касаллигида ингичка ичак деворининг узоқ муддатли яллиғланиши, айниқса ёнбош ичакда ўсманинг ўзгариши учун шароит яратади. Çöляк касаллиги билан, агар одам глютенсиз диетага риоя қилмаса, лимфома хавфи ортади. Кўп ичак полиплари бўлган ирсий синдромлар, шу жумладан оилавий аденоматоз полипоз ва Пеутз-Жегерс синдроми, ингичка ичак ўсмалари хавфининг ошиши билан боғлиқ. Чекиш, спиртли ичимликларни суиистеъмол қилиш ва диетада ортиқча қизил ва қайта ишланган гўшт рол ўйнайди.
- Узоқ муддатли яллиғланиш билан Сроҳн касаллиги
- Диециз çöляк касаллиги
- Ирсий полипоз синдромлари
- Пеутз-Жегерс синдроми
- Чекиш ва спиртли ичимликлар
- Ортиқча қизил ва қайта ишланган гўшт
Семптомлар
Дастлабки босқичда шикоятлар ноаниқ: даврий зерикарли ёки крампли қорин оғриғи, шиширади, кўнгил айниши, овқатдан кейин тўйиш ҳисси, иштаҳани йўқотиш ва аста-секин вазн йўқотиш. Ўсимта кўпинча аста-секин ва сезилмайдиган даражада қон кетади, шунинг учун биринчи объэктив белгиси кўпинча қон йўқотишнинг аниқ манбаи бўлмаган темир танқислиги анемияси. Ўсимта ўсиши билан ичак лüменини торайтиради ва обструкция белгилари пайдо бўлади: крамп оғриғи кучаяди, қусиш, шиширади, ахлат ва газ этишмаслиги. Ўн икки бармоқли ичакнинг шиши сариқликка олиб келиши мумкин.
- Қориннинг ноаниқ оғриғи ва шиширади
- Кўнгил айниш ва тўлиқлик ҳисси
- Иштаҳанинг пасайиши ва вазн йўқотиши
- Ҳеч қандай сабабсиз темир танқислиги анемияси
- Нажасда яширин қон, камдан-кам ҳолларда қора нажас
- Ичак тутилишининг белгилари
- Ўн икки бармоқли ичак шиши туфайли сариқлик
Диагностика
Стандарт тадқиқотлар фақат ингичка ичакнинг чеккаларини қамраб олади: гастроскопия ўн икки бармоқли ичакка, колоноскопия - охирги ёнбош ичакка этиб боради. Шунинг учун тушунарсиз анемия ва оғриқлар учун махсус усуллар қўлланилади. Ичакни контрастли тўлдириш билан КТ энтерографияси деворнинг қалинлашиши, лüменнинг торайиши ва атрофдаги тўқималарнинг ҳолатини кўрсатади. Капсüл эндоскопияси бутун шиллиқ қаватни текширишга имкон беради, аммо биопсия олишга рухсат бермайди; торайиши шубҳа қилинган тақдирда қўлланилмайди. Балон энтероскопияси ҳам текшириш, ҳам биопсияни таъминлайди. Яширин қон учун қон тести, ферритин ва нажас тестлари расмни тўлдиради.
- Тўлиқ қон рўйхати ва ферритин
- Яширин қон учун нажас
- Бошқа сабабларни истисно қилиш учун гастроскопия ва колоноскопия
- Контрастли КТ энтерографияси
- Капсüл эндоскопияси
- Биопсия билан балонли энтероскопия
- Тарқоқлик сўрови
Даволаш ва олдини олиш
Маҳаллий ўсмаларнинг асосий усули - бу ичакнинг зарарланган ҳудудини лимфа тугунлари билан олиб ташлаш ва овқат ҳазм қилиш трактининг узлуксизлигини тиклашдир. Ўн икки бармоқли ичакнинг ўсмалари учун ошқозон ости бези ва ўт йўлларининг яқинлиги туфайли операция доираси анча кенгроқдир. Жарроҳликдан сўнг, илғор босқичлар учун кимётерапия буюрилади ва стромал ўсмалар ва лимфомалар учун махсус даволаш схемалари қўлланилади. Олдини олиш асосий касалликларни назорат қилишдан иборат: Крон касаллигини даволаш, çöляк касаллиги учун қаттиқ глютенсиз диета ва полипоз синдромларини кузатиш.
- Ичакнинг зарарланган ҳудудини лимфа тугунлари билан олиб ташлаш
- Ўн икки бармоқли ичак ўсмалари учун кенгайтирилган операциялар
- Илғор босқичлар учун кимётерапия
- Стромал ўсмалар ва лимфомалар учун махсус терапия
- Крон касаллигини назорат қилиш
- Çöляк касаллиги учун қаттиқ глутенсиз диет
- Ирсий полипоз синдромларини кузатиш
