Бу қандай ўсимта ва у қандай ўсади?
Ўсимтанинг манбаи тиш микроблари ҳосил бўлгандан кейин жағда қолган эпителия ҳужайраларидир. Улар аста-секин суяк тўқимасини бир-биридан итариб юборадиган бўшлиқлар ва кордонлар ҳосил қилиб, ўсишни бошлайди. Энг кенг тарқалган шакл кўп камерали бўлиб, тасвирдаги совун пуфакчаларининг характерли расмини беради. Унилокуляр вариант камроқ тарқалган, айниқса ёш беморларда, уни оддий кист билан осонгина адаштириш мумкин. Шиш жуда секин ўсиб боради, йиллар давомида, шунинг учун тананинг мослашишга вақти бор ва узоқ вақт давомида ҳеч қандай шикоятлар йўқ. Тахминан кўп ҳолларда пастки жаг, кўпинча донолик тишлари соҳасида таъсирланади.
- Манба - тиш ҳосил қилувчи эпителий қолдиқлари
- Кўпинча пастки жагга таъсир қилади
- Кўп камерали шакл совун пуфакчалари тасвирини беради
- Бир камерали вариант кистага ўхшайди
- Йиллар давомида ўсади, метастаз бермайди
- Суякни ичкаридан йўқ қилади
Семптомлар
Энг тез-тез учрайдиган биринчи белги - жағ ҳажмининг аста-секин оғриқсиз ўсиши бўлиб, одам буни юз контурининг ўзгариши ёки протезнинг мос келмаслиги туфайли сезади. Тиш гўшти соғлом бўлса ҳам, ўсимта соҳасидаги тишлар силжиши, ажралиб чиқиши ва ҳаракатчан бўлиши мумкин. Суяк юпқалашганда, босим ҳосилдорлик ҳисси ва энгил сиқилишни келтириб чиқаради. Агар ўсимта пастки алвеоляр асабни сиқса, пастки лаб ва ияк хиралашади. Оғриқ, одатда, юпқалашган суякнинг яллиғланиши ёки синиши туфайли кеч пайдо бўлади.
- Жағнинг оғриқсиз шишиши
- Юз ассиметрияси
- Тишларнинг силжиши ва ҳаракатчанлиги
- Пастки лаб ва иякнинг хиралашиши
- Оғизни очишда қийинчилик
- Жағнинг патологик синиши
Диагностика
Биринчи тадқиқот, одатда, жағнинг панорамик ёки мақсадли фотосурати бўлиб, аниқ чегаралар билан, баъзан септа билан суяк йўқотилишини кўрсатади. Операцияни режалаштириш учун компютер томографияси талаб қилинади: у ўсимтанинг ҳақиқий чегараларини, ташқи ва ички суяк плиталарининг ҳолатини ва мандибуляр нерв каналига муносабатини кўрсатади. Якуний ташхис фақат гистологик текширув билан биопсия натижасида қўйилади, чунки расмда амелобластомани кист ва бошқа ўсмалар билан осонгина аралаштириш мумкин. Материални олиб ташлангандан сўнг уни қайта текшириш керак.
- Жағнинг панорамик ёки мақсадли зарбаси
- Юз скелетининг компютер томографияси
- Гистологик текширув билан биопсия
- Мандибуляр каналга муносабатни баҳолаш
- Олиб ташланган материални қайта текшириш
- Агар шубҳангиз бўлса, онколог билан маслаҳатлашинг
Даволаш
Асосий тамойил - соғлом тўқималарни этказиб бериш билан ўсимтани олиб ташлаш. Оддий кистда бўлгани каби, оддийгина бўшлиқни қириб ташлаш, кўпинча касалликнинг амелобластомага қайтишига олиб келади, чунки алоҳида ҳужайралар атрофдаги суякка кириб боради. Шунинг учун жағнинг зарарланган ҳудудини резекция қилиш одатда соғлом тўқималарда амалга оширилади. Баъзида ёш беморларда бир камерали шакл учун юмшоқ усуллар қўлланилади, лекин фақат диққат билан кузатилган ҳолда. Бир вақтнинг ўзида ёки кечиктирилган ҳолда, жағнинг суяк грефти ёки тузилиши билан тикланади, сўнгра тиш протезлари амалга оширилади. Даволаш оғиз бўшлиғи ва махиллофасиал жарроҳ томонидан амалга оширилади.
- Соғлом тўқималарда жағнинг резекцияси
- Фақат маълум шакллар учун юмшоқ техникалар
- Суякнинг зудлик билан ёки кечиктирилган тикланиши
- Иложи бўлса, мандибуляр асабни сақлаб қолиш
- Даволанишдан кейин тиш протезлари
- Ихтисослашган бўлимда даволаниш
Кузатиш ва прогноз
Амелобластома операциядан кейин ҳам кўп йиллар ўтиб қайтиши мумкин, шунинг учун узоқ муддатли кузатув зарур - жарроҳ томонидан белгиланган жадвалга мувофиқ назорат тасвирлари билан, одатда кўп йиллар давомида. Беморга режалаштирилган учрашувни кутмасдан, янги шиш, уйқусизлик ёки тишлашдаги ўзгаришлар ҳақида шифокорга хабар бериш муҳимдир. Радикал олиб ташлаш билан прогноз яхши бўлади ва замонавий реконструксия усуллари ташқи кўринишни ҳам, чайнашни ҳам тиклашга имкон беради. Энг муҳими, даволанишни кечиктирмасликдир: ўсимта қанчалик кичик бўлса, операция ҳажми қанчалик кичик бўлса ва тикланиш осонроқ бўлади.
- Назорат тасвирлари билан узоқ муддатли кузатиш
- Янги аломатлар учун дарҳол ташриф буюринг
- Чайнаш функциясини тиклаш
- Протезлаш ва эстетик тиклаш
- Радикал жарроҳлик билан прогноз яхши
