Одатда тешик қандай даволанади?
Олиб ташлангандан сўнг дарҳол тешик қон билан тўлдирилади, у коагуляцияланади ва зич қоронғи пıҳтıя айланади. У биологик бандаж ролини ўйнайди: у суяк ва асаб тугунларини ҳимоя қилади, қон кетишини тўхтатади ва янги тўқималар ўсадиган искала бўлиб хизмат қилади. Дастлабки икки кун ичида оғриқли оғриқ ва энгил шишиш табиийдир ва аста-секин камаяди. Биринчи ҳафтанинг охирига келиб, тешик юмшоқ тўқималар билан қопланади ва суяк яна бир неча ой давомида тикланади. Пıҳтı йўқ қиладиган ҳар қандай ҳаракат бу жараённи тўхтатади.
- 1-кун - пıҳтı шаклланиши
- 2-3 кун - оғриқ ва шишишни камайтириш
- 3-7 кун - грануляция ҳосил бўлиши
- 7-10 кун - шиллиқ қават тешигининг ёпилиши
- Суякни қайта тиклаш - бир неча ой
Нима учун алвеолит ривожланади?
Асосий сабаб - қон пıҳтıсıнıн йўқолиши ёки йўқ қилиниши, шунингдек, очиқ розеткада инфекция. Чекиш энг муҳим омил ҳисобланади: никотин қон таъминотини бузади ва тутуннинг инҳалацияси вакуум ҳосил қилади ва том маънода лахтани чиқаради. Худди шундай таъсирга сомон орқали ичиш ва биринчи кунида фаол ювиш орқали эришилади. Донолик тишларини комплекс олиб ташлаш, аралашувдан олдин тиш соҳасидаги яллиғланиш, ёмон гигиена ва ёмон назорат остида диабет билан касалланган одамларда хавф юқори.
- Чиқаришдан кейинги биринчи кунларда чекиш
- Сомон орқали фаол ювиш ва ичиш
- Қийин ёки травматик олиб ташлаш, донолик тишлари
- Олиб ташлашдан олдин тиш соҳасидаги яллиғланиш
- Ёмон оғиз гигиенаси
- Қандли диабет ва иммунитетнинг пасайиши
- Қолган илдиз бўлаги ёки суяк бўлаги
Семптомлар
Ўзига хос хусусият оғриқдир, қисқа вақт ичида яхшиланишдан кейин аввалгидан кўра кучлироқ бўлади. У оғрияпти ёки титрайди, қулоққа, чаккага, бўйинга тарқалади, оғриқ қолдирувчи воситалар билан бартараф этиш қийин ва уйқуга халақит беради. Текширувдан сўнг, тешик бўш, кулранг, қоронғи лахтасиз кўринади, баъзида унда оқ рангли суяк ёки озиқ-овқат қолдиқлари кўринади. Кўпинча оғиздан чириган ҳид ва ёқимсиз таъм бор. Асоратланмаган алвеолитда ҳарорат одатда нормал ёки бироз кўтарилади.
- Олиб ташлашдан 2-4 кун ўтгач оғриқ кучаяди
- Оғриқ қулоққа, маъбадга, бўйинга тарқалади
- Пıҳтı бўлмаган бўш кулранг тешик
- Оғизда ёқимсиз ҳид ва таъм
- Тиш гўштининг шишиши ва нозиклиги
- Жағ остидаги катталашган лимфа тугунлари
Шифокор нима қилади
Тиш шифокори бу жойни ҳис қилади, розеткани антисептик эритма билан ювади, озиқ-овқат қолдиқларини, чириган тўқималарни ва керак бўлганда суяк парчаларини олиб ташлайди, сўнгра анестетик ва микробларга қарши таъсирга эга доривор бандажни қўллайди. Оғриқ йўқолгунча бандаж бир-икки кунда ўзгартирилади. Антибиотиклар ҳар доим ҳам буюрилмайди, лекин кенг тарқалган яллиғланиш, иситма ва иммунитети заиф беморларда. Қолган илдиз бўлаги ёки суякнинг яллиғланишига шубҳа бўлса, рентгенограмма олинади.
- Локал беҳушлик
- Тешикни антисептик билан ювиш
- Куретаж ва некротик тўқималарни олиб ташлаш
- Терапевтик бандаж ҳар 1-2 кунда ўзгартирилади
- Шифокор томонидан тайинланган оғриқ қолдирувчи воситалар
- Кўрсатмаларга мувофиқ антибиотиклар
- Мураккаб курсда рентгенограмма
Олдини олиш
Алвеолитнинг кўп ҳолатларини дастлабки икки кун ичида тавсияларга риоя қилиш орқали олдини олиш мумкин. Дока тампону шифокор айтганича ушлаб турилади, кейин эҳтиёткорлик билан олиб ташланади. Биринчи кун давомида оғзингизни чаймаслик, сомон билан ичиш, чекиш, спорт ўйнаш, ҳаммомга бориш, иссиқ овқат истеъмол қилиш керак эмас. Тишларингизни ювишингиз керак, лекин тешикдан эҳтиёткорлик билан қочишингиз керак. Фаол ювиш ўрнига, иккинчи кундан бошлаб улар ванналардан фойдаланадилар: эритмани оғизга олиб боринг, уни ушлаб туринг ва босим ҳосил қилмасдан тинчгина қўйиб юборинг.
- Олиб ташлангандан кейин камида 3 кун чекманг
- Биринчи куни оғзингизни ювманг, кейин фақат ванналар олинг
- Сомон орқали ичманг ёки куч билан тупурманг
- Иссиқ, аччиқ ва қаттиқ овқатлардан сақланинг
- Олиб ташлаш томонида чайнаманг
- Тишларингизни ювишда давом этинг, тешикдан қочинг
- Қандли диабетда шакар даражасини назорат қилиш