Афталар нимага ўхшайди?
Одатда ошқозон яраси пайдо бўлишидан бир кун олдин, ёниш ва карıнсаланма ҳисси пайдо бўлади. Кейин силлиқ қирралари, пастки қисмида кулранг-сариқ қоплама ва қизил яллиғланишли рим билан шиллиқ қават нуқсони ҳосил бўлади. 1 сантиметргача бўлган кичик афталар энг кўп учрайди, 7-14 кун ичида даволанади ва из қолдирмайди. Катта афталар чуқурроқ, оғриқлироқ ва чандиқ билан даволаниш учун бир неча ҳафта керак бўлиши мумкин. Ҳерпетиформ хилма-хиллиги камроқ тарқалган - кўплаб майда яралар ўчоқларга бирлашади. Афт стоматитнинг умумий ҳолати одатда азобланмайди, ҳарорат йўқ.
- Ошқозон ярасидан бир кун олдин ёниш ва карıнсаланма
- Кулранг-сариқ пастки ва қизил жантли думалоқ яра
- 1 см гача бўлган кичик афталар 1-2 ҳафта ичида шифо беради
- Катта афталар чуқур, чандиқ билан даволанади
- Ҳерпетиформис - кўплаб майда яралар
- Мобил шиллиқ қаватда локализация
Нима учун улар пайдо бўлади
Ҳеч қандай сабаб йўқ; Биз мойиллик ва қўзғатувчи омилларнинг комбинацияси ҳақида гапирамиз. Энг кўп учрайдиган қўзғатувчи механик шикастланишдир: ёноқнинг тишлаши, пломба ёки тишнинг ўткир қирраси, протез ёки қавсларнинг ишқаланиши ёки қаттиқ тиш чўткаси. Стресс ва уйқу этишмаслиги, аёллардаги гормонал далгаланмалар ва чекишни ташлаш рол ўйнайди. Темир, витамин Б12, фолий кислотаси ва синкнинг этишмаслиги муҳим аҳамиятга эга. Баъзи одамлар ўзига хос овқатлар билан боғлиқлигини таъкидлашади: ёнғоқ, шоколад, цитрус мевалари, помидор, аччиқ овқатлар. Алоҳида, афта тизимли касалликларнинг намоён бўлиши ҳолатларини кўриб чиқамиз.
- Шиллиқ қаватнинг шикастланиши: тишлаш, тишнинг ўткир қирраси, протез
- Стресс, уйқусизлик, ортиқча иш
- Темир, витамин Б12, фолий кислотаси, синк этишмовчилиги
- Гормонал ўзгаришлар
- Баъзи одамлар учун озиқ-овқат тетиклари
- Тиш пасталарининг баъзи компонентлари
- Ирсий мойиллик
Нима билан аралаштириш мумкин
Ҳерпетик стоматит кўпинча кератинлаштирувчи шиллиқ қаватда - милклар ва қаттиқ танглайда очиладиган ва эрозия ҳосил қилувчи пуфакчалар билан бошланади, кўпинча иситма ва катталашган лимфа тугунлари билан бирга келади. Кандидоз ошқозон яраси эмас, балки оқ пишлоқли қоплама ҳосил қилади. Шикастланган яра нотекис шаклга эга ва ўзига хос ўткир қирра ёки протез билан боғлиқ бўлиб, уни олиб ташлангандан кейин шифо беради. Ликен планус оқ рангли тўрли чизиқлар шаклида кўринади. Зич қирралари бўлган битта шифо бермайдиган яра алоҳида ташвиш уйғотади; малигн жараённи истисно қилиш учун шифокорга кўрсатилиши керак.
- Ҳерпетик стоматит
- Оғиз бўшлиғи кандидози
- Травматик яра
- Ликен планус
- Беҳчет касаллигининг намоён бўлиши
- Шиллиқ қаватнинг малигн яраси
Қачон текширув керак?
Ёноқни тишлагандан кейин битта эпизод текширувни талаб қилмайди. Яралар йилига бир неча марта пайдо бўлганда, даволаниш учун узоқ вақт талаб этилади ёки бошқа аломатлар билан бирга бўлишини кўриб чиқишга арзийди. Асосий текширувлар темир ва ферритин, витамин Б12 ва фолий кислотаси ва умумий қон рўйхатини ўз ичига олади. Оғиз бўшлиғидаги яралар қорин оғриғи, диарея, ахлатда қон ва вазн йўқотиш билан бирлашганда, яллиғланишли ичак касаллиги ва çöляк касаллиги истисно қилинади. Афта, жинсий аъзолардаги яралар ва кўзнинг шикастланиши билан бирга, ревматолог билан маслаҳатлашишни талаб қилади. Даволанмаган яра шифокор томонидан текширилиши керак.
- Серум ферритин ва темир
- Б12 витамини ва фолий кислотаси
- Умумий қон текшируви
- Қон глюкоза
- Қўшимча шикоятлар учун ичакларни текшириш
- Мутахассис томонидан даволанмайдиган яра учун текширув
Даволаш ва олдини олиш
Афтага мойилликни бутунлай йўқ қиладиган ўзига хос даво йўқ: терапия оғриқни камайтириш ва даволанишни тезлаштиришга қаратилган. Маҳаллий анестетик желлар, плёнка ҳосил қилувчи ҳимоя пасталари ва шифокор томонидан тайинланган антисептик чайқашлар ёрдам беради. Маҳаллий фойдаланиш учун гормонал воситалар фақат оғир шаклларда мўлжалланган мақсадларда қўлланилади. Травматик омилни олиб ташлаш муҳим: тишнинг ўткир четини жилоланг, протезни мосланг, чўткани юмшоқ қилиб ўзгартиринг. Соғайиш даврида аччиқ, нордон, шўр ва жуда иссиқ овқатлардан воз кечинг. Темир ёки витаминларнинг тасдиқланган танқислиги мавжуд бўлса, улар шифокор режимига мувофиқ тўлдирилади.
- Маҳаллий анестезиклар ва ҳимоя воситалари
- Белгиланганидек антисептик чайишлар
- Ўткир тиш қирраларини олиб ташлаш ва протезларни тузатиш
- Юмшоқ тиш чўткаси, безовта қилувчи ингредиентларсиз тиш пастаси
- Даволаниш даврида аччиқ, нордон ва иссиқ овқатлардан сақланинг
- Темир ва витамин этишмаслигини тўлдириш
- Стресс ва уйқу режими билан курашиш