Тери билан нима содир бўлади
Ултравиёле нурлар эпидермис ҳужайраларининг ДНКсини бузади. Тана изоляция қилинган хатоларни тузатади, аммо зарар йиллар давомида тўпланади ва бир нуқтада маълум бир ҳудуддаги ҳужайралар тўғри пишиб этишни тўхтатади. Улар тасодифий бўлиниб, ҳаддан ташқари кўп миқдорда шохли моддалар ҳосил қилади - шунинг учун сиртда қўпол тарозилар пайдо бўлади. Ўзгартирилган ҳужайралар терининг юқори қатламида қолса, бу актиник кератоздир. Агар улар базал мембрана орқали чуқур ўсадиган бўлса, ташхис скуамоз ҳужайрали карсиномага ўзгаради. Кўпинча атрофдаги барча терилар ҳам ўзгаради ва шифокорлар зарар майдони ҳақида гапиришади.
- Йиғилган ултрабинафша нурланишидан ҳужайра ДНКсининг шикастланиши
- Терининг юқори қатламидаги ҳужайраларнинг этуклиги бузилган
- Шохли модданинг ҳаддан ташқари шаклланиши
- Чуқурроқ ўсаётганда скуамоз ҳужайрали карсиномага ўтиш
- Зарар майдони - кўринадиган жароҳатлар атрофида ўзгарган тери
Ким хавф остида
Асосий омил - бу умр бўйи қуёшнинг умумий дозаси, шунинг учун кўпинча кўчада кўп ишлаган эллик ёшдан ошган одамларда учрайди: қурувчилар, фермерлар, ҳайдовчилар, балиқчилар. Очиқ тери, сариқ ёки қизил сочлар, кўк кўзлар ва сарғиш ўрнига куйиш тенденцияси сизнинг хавфингизни сезиларли даражада оширади. Кўнчилик тўшаклари ҳам хавфлидир. Алоҳида гуруҳ - бу, биринчи навбатда, орган трансплантациясидан сўнг, заиф иммунитетга эга бўлган одамлар: уларнинг лезёнлари олдинроқ пайдо бўлади, уларнинг сони кўпроқ ва улар дегенерацияга мойил бўлади. Эрта келлик билан эркаклар ҳимояланмаган бош териси туфайли заифдир.
- Куйишга мойил бўлган энгил тери
- Очиқ иш
- Ёши 50 дан ошган
- Соларюмларга ташриф буюриш
- Иммунитет тизимини бостирадиган дориларни қабул қилиш
- Каллик ва бош кийимнинг этишмаслиги
У нимага ўхшайди ва қаерда пайдо бўлади
Лезён одатда кичик, бир неча миллиметрдан сантиметргача, пушти, қизғиш ёки тери ранги, қуруқ, қўпол сиртга эга. Характерли хусусият: тегиб кетганда, кўзга кўринадиганидан кўра аниқроқ сезилади ва сиз ўлчовни олиб ташлашга ҳаракат қилсангиз, уни ажратиш қийин ва сезгир сирт қолдиради. Лезёнлар одатда кўп ва очиқ жойларда жойлашган. Дудакларда алоҳида шакл - актиник чеилит мавжуд бўлиб, унда қизил чегара қуруқ, рангпар, чегараси аниқ эмас. Баъзида терида зич шохли ўсимта ҳосил бўлади.
- Ҳис қилиш осонроқ бўлган қўпол доғлар
- Пушти, қизғиш ёки тана ранги
- Зич шкала, ажратиш қийин
- Юз, қулоқ, кал бош, бурун, қўл орқаси ва билаклар
- Фокусларнинг кўплиги
- Пастки лабда актиник чеилит
Диагностика
Тажрибали дерматолог бармоқлар остидаги кўриниш ва характерли зıмпара ҳиссини баҳолаш орқали текширувдан сўнг одатий лезённи аниқлайди. Дерматоскопия аниқликни оширади: актиник кератоз билан соч фолликулаларининг оғизлари атрофида пушти майдонлар кўринишидаги ўзига хос тузилиш кўринади. Агар лезён зич, баланд, яраси бўлса ёки даволаш мумкин бўлмаса, яъни скуамоз ҳужайрали карсиномани истисно қилиб бўлмайдиган ҳолларда гистологик текширув билан биопсия керак. Шифокор бутун терини текширади, чунки жароҳатлар деярли ҳар доим бир нечта бўлади ва бошқа тери ўсмалари кўпинча бир одамда топилади.
- Фақат безовта қилувчи ҳудудни эмас, балки бутун терини текшириш
- Характерли пüрüзлüлüğü тегиниш орқали баҳолаш
- Дерматоскопия
- Шубҳали саратон учун гистология билан биопсия
- Гистологик текширув билан шаклланишни кесиш
- Бир нечта лезёнлар учун мунтазам мониторинг
Даволаш ва қуёшдан ҳимоя қилиш
Ягона жароҳатлар одатда ҳалокатли усуллар билан олиб ташланади: суюқ азот билан криёдеструкция, камроқ тез-тез лазер ёки куретаж билан. Кўп жароҳатлар мавжуд бўлганда ва бутун майдон ўзгартирилса, ташқи дори-дармонлар бутун зарар майдонига, шунингдек, фотодинамик терапияга таъсир қиладиган курсда қўлланилади. Зич ва шубҳали шаклланишлар мажбурий гистологик текширув билан кесилади. Муайян усул шифокор томонидан танланади. Кундалик қуёшдан ҳимоя қилиш бир хил даражада муҳимдир: усиз янги жароҳатлар яна пайдо бўлади. Сиз қорақўтирларни ўзингиз кесиб ташлай олмайсиз, куймайсиз ёки тозалай олмайсиз - бу саратонни ўз вақтида аниқлаш имкониятини йўқотишига олиб келади.
- Суюқ азот билан криодеструкция
- Зарар майдонини даволаш учун ташқи тайёргарлик
- Фотодинамик терапия
- Лазерни олиб ташлаш ва куретаж
- Шубҳали саратон учун гистология билан эксизён
- Кундалик қуёш креми, қиррали шляпа, узун енглар
