Атерома нима
Атерома - эпидермис ҳужайраларига ўхшаш ҳужайралар билан қопланган тери бўшлиғи. Улар туғёнга кетган моддани ва ёғни ишлаб чиқаришни давом эттирадилар, улар ташқарига чиқа олмайди ва капсулада тўпланади. Шунинг учун кист бир неча миллиметрдан бир неча сантиметргача аста-секин ўсиб боради. Тегишда атерома силлиқ, эластик ва тери билан бирга ҳаракат қилади. Эпидермал кисталар кўпроқ юз, бўйин ва танада, трихилеммал кисталар - бош терисида, баъзан бир неча бўлакларда учрайди.
- Эпидермал (эпидермоид) киста
- Бош терисининг трихилеммал кистаси
- Стеатокистома - ёг ъбезларининг бир нечта кисталари
- Милиа кичик, юзаки оқ кисталардир.
Сабаблари ва липомадан фарқи
Атерома соч фолликуласининг оғзи ёки ёг ъбезлари канали тиқилиб қолганда, шунингдек эпидермал ҳужайралар шикастлангандан кейин терига чуқур кирганда пайдо бўлади. Ёғли тери, акне, гормонал ўзгаришлар ва ирсиятга мойил. Атерома кўпинча липома билан аралаштирилади, аммо бу турли шаклланишлардир. Липома ёг ътўқимасидан иборат, юмшоқ, лобуляр, тери остида ётади ва унга қўшилмайди. Атерома терининг ўзида кист бўлиб, кўпинча канал нуқтаси бўлиб, у яллиғланиши мумкин.
- Ёг ъбезлари каналининг блокланиши
- Тери шикастланиши ва эпидермиснинг чуқур кириб бориши
- Ёғли тери ва акне
- Гормонал ўзгаришлар
- Ирсий мойиллик
Семптомлар ва асоратлар
Яллиғланмаган атерома зарар кўрмайди ва асосан косметик ноқулайлик туғдиради ёки тараш, соқол олиш ва кийим кийишга халақит беради. Босилганда, каналдан ёқимсиз ҳидга эга қалин, оқ рангли таркиб чиқарилиши мумкин. Агар бактериялар кистга кирса ёки у яраланган бўлса, яллиғланиш пайдо бўлади: тери қизилга айланади, шаклланиш катталашади, оғриқли бўлади ва хўппоз пайдо бўлиши мумкин. Ўз-ўзидан очилгандан сўнг, кист деярли ҳар доим яна пайдо бўлади, чунки капсула қолади.
- Терида думалоқ шаклланиш
- Марказда қора нуқта
- Хушбўй ҳидли пишлоқли массани чиқариш
- Яллиғланиш туфайли қизариш ва оғриқ
- Йиринг ва хўппоз
- Очилгандан кейин чандиқ
Диагностика
Шифокор кўпинча текширув ва палпация орқали ташхис қўяди. Юмшоқ тўқималарнинг ултратовуш текшируви кистанинг ҳажмини, чуқурлигини аниқлашга ёрдам беради ва кистани липома, катталашган лимфа тугунлари, гигрома ва бошқа шаклланишлардан ажратишга ёрдам беради. Олиб ташлангандан сўнг, тўқима гистологик текширувга юборилади - бу унинг бенигн табиатини аниқ тасдиқлаш учун стандартдир. Тез ўсиб бораётган, зич ёки ярали шаклланишлар алоҳида эътибор ва баъзан онколог билан маслаҳатлашишни талаб қилади.
- Дерматолог ёки жарроҳ томонидан текширув
- Юмшоқ тўқималарнинг ултратовуш текшируви
- Олиб ташлангандан кейин гистологик текшириш
- Атипик расм учун онколог билан маслаҳатлашинг
Даволаш
Атеромани эритадиган консерватив усуллар мавжуд эмас: малҳамлар, компресслар ва халқ даволанишлари ёрдам бермайди ва сиқиш яллиғланишни қўзғатади. Ягона ишончли усул - локал беҳушлик остида кистни капсула билан бирга жарроҳлик йўли билан олиб ташлаш. Атеромани тинч ҳолатда олиб ташлаш яхшидир, у кичик бўлса: кесма ва чандиқ кичикроқ бўлади. Йиринг пайдо бўлганда, хўппоз биринчи бўлиб очилади ва дренажланади ва яллиғланиш пасайгандан сўнг, режалаштирилган эксизён амалга оширилади. Баъзан лазер ва радио тўлқин техникаси қўлланилади.
- Кистни сиқманг ёки тешманг
- Кичкина бўлганда режалаштирилган тарзда олиб ташланг
- Яллиғланиш бўлса, жарроҳ билан маслаҳатлашинг
- Олиб ташланган тўқималарни гистологияга юборинг
- Шифокор тавсиясига кўра тикувга ғамхўрлик қилинг
