У қаерда пайдо бўлади ва қандай ривожланади?
Кўпинча ўсимта ёноқнинг шиллиқ қаватида, тил остидаги оғиз бўшлиғида, тиш гўшти ёки алвеоляр жараёнда пайдо бўлади. Ривожланиш, одатда, ҳужайралар аллақачон ўзгарган, аммо ўсимта ҳали шаклланмаган бўлса, прекансероз ўзгаришларнинг узоқ босқичидан олдин содир бўлади. Аста-секин бу жой қалинлашади, ошқозон яраси пайдо бўлади ва мушаклар ва жағ суягига таъсир қиладиган чуқурроқ ўсишни бошлайди. Кейинчалик, ўсимта ҳужайралари бўйиннинг лимфа тугунларига киради. Лека босқичида эрта аниқлаш минимал аралашувга имкон беради.
- Буккал шиллиқ қават ва ретромолар минтақа
- Оғизнинг пастки қисми
- Тиш гўшти ва алвеоляр жараён
- Қаттиқ танглай
- Қизил лаб чегараси
- Бўйиннинг лимфа тугунларига тарқалади
Прекансер ўзгаришлар
Лейкоплакия - оқ нуқта ёки бляшка, уни спатула билан олиб ташлаш мумкин эмас; у кўпинча чекиш ва носвой билан боғлиқ ва баъзи ҳолларда охир-оқибат ўсимтага айланади. Эритроплакия ёрқин қизил бахмалли ҳудудга ўхшайди ва лейкоплакиядан кўра хавфлироқдир, шунинг учун деярли ҳар доим биопсия талаб қилади. Мониторингни талаб қиладиган шартлар, шунингдек, чайнаш формулалари билан боғлиқ ликен планус ва субмукозал фиброзни ҳам ўз ичига олади. Ушбу ўзгаришлар оғриқсиздир ва фақат текширувдан кейин сезилиши мумкин.
- Лейкоплакия - оқ, ўчмас нуқта
- Эритроплакия - қизил бахмал ҳудуд
- Аралаштирилган оқ ва қизил доғлар
- Ликен планус
- Субмукозал фиброз
- Протез ёки ўткир тишдан сурункали яра
Семптомлар
Кўринишлар ўсимтанинг жойлашишига боғлиқ. Умумий симптомлар орасида даволанмайдиган яра, индурация, рангсиз жой, чайнаш ва ютиш пайтида оғриқ ва бегона жисмни сезиш киради. Тиш гўшти шикастланганда, тишлар бўшашади ва олиб ташлангандан кейин розетка ёмон даволанади; оғизнинг пастки қисмида шиш пайдо бўлганда, тилнинг ҳаракатчанлиги бузилади ва нутқнинг бузилиши пайдо бўлади; мушакларга ўсганда, оғизни очиш қийин бўлади. Кейинги босқичларнинг хавотирли белгиси бўйиннинг зич, ҳаракациз лимфа тугунлари ва вазн йўқотишдир.
- Даволанмаган яра ёки эрозия
- Шиллиқ қаватнинг мустаҳкамланиши ва қалинлашиши
- Чайнаш ва ютиш пайтида оғриқ
- Бўшашган тишлар ва қон кетиш
- Дудак ёки иякнинг хиралашиши
- Оғизни очишда қийинчилик
- Бўйиндаги катталашган лимфа тугунлари
Диагностика
Шиллиқ қаватни, оғиз бўшлиғини ва бўйинни текшириш ва палпация қилиш ўсимтани кўрсатиши мумкин, аммо фақат гистологик текширув билан биопсия якуний жавоб беради. Шубҳали доғлар учун, ҳатто шикоятлар бўлмаса ҳам амалга оширилади. Тарқалиши бўйин лимфа тугунларининг ултратовуш текшируви, контрастли КТ ёки МРИ билан баҳоланади ва жағнинг ҳолати ортопантомограмма ёки КТ билан баҳоланади. Узоқ лезёнларни истисно қилганингизга ишонч ҳосил қилинг ва ҳалқум ва фаренксни текширинг, чунки бундай хавф омиллари билан бир вақтнинг ўзида бир нечта ўсмалар пайдо бўлиши мумкин.
- Оғиз ва бўйинни тўлиқ текшириш
- Гистологик текширув билан биопсия
- Бўйин лимфа тугунларининг ултратовуш текшируви
- Контрастли бўйиннинг юмшоқ тўқималарининг КТ ёки МРИ
- Жағ суякларининг ҳолатини баҳолаш
- Кўкрак қафасининг КТ
- Фаренкс ва ҳалқумнинг эндоскопияси билан ЛОР шифокорининг текшируви
Даволаш ва олдини олиш
Оғиз бўшлиғининг ўсмалари учун асосий усул - бу соғлом тўқималар ичидаги лезённи олиб ташлаш ва кўрсатилган ҳолларда бўйин лимфа тугунларига аралашув билан жарроҳлик. Босқичга ва гистология натижаларига қараб, радиация терапияси қўшилади, баъзида кимётерапия билан биргаликда. Замонавий жарроҳлик тўқималарни зудлик билан тиклашни ўз ичига олади, бу нутқни, чайнашни ва ташқи кўринишини яхшилайди. Олдини олиш оддий ва самарали: тамаки ва носвойдан воз кечиш, спиртли ичимликларни чеклаш, тишларнинг ўткир қирраларини даволаш ва мунтазам равишда стоматологик текширувлар.
- Ўсимтани жарроҳлик йўли билан олиб ташлаш
- Кўрсаткичлар бўйича бўйиннинг лимфа тугунларини ажратиш
- Радиация ва кимётерапия
- Реконструктив операциялар ва протезлар
- Тамаки, носвой ва спиртли ичимликларни ташлаш
- Шикастланган тишлар ва протезларни олиб ташлаш
- Ҳар олти ойда бир марта профилактик стоматологик текширув
- Тавсия этилган ёшда ҲПВга қарши эмлаш
