Нейроендокрин ўсмалар нима
Диффуз нейроендокрин тизимнинг ҳужайралари овқат ҳазм қилиш ва нафас олиш органларининг шиллиқ пардалари бўйлаб тарқалиб кетган ва одатда уларнинг ишини тартибга солиб, гормонлар ва воситачиларни чиқаради. Бу ҳужайралардан ўсмалар хулқ-атвори жиҳатидан жуда хилма-хилдир: баъзилари жуда секин ўсади ва ўнлаб йиллар давомида маҳаллий бўлиб қолади, бошқалари ўзини агрессив тутади. Шунинг учун гистологик текширув билан аниқланадиган пролифератив фаоллик кўрсаткичи асосида малигнлик даражасини баҳолаш асосий аҳамиятга эга. Ўсмалар фаол моддаларни ажратиб турадиган ва жонли аломатлар берувчи ишлайдиган ва узоқ вақт давомида жим турадиган ишламайдиганларга бўлинади.
- Манба - диффуз нейроендокрин тизим ҳужайралари
- Энг кўп учрайдиган жойлар - ингичка ичак, аппендикс, ошқозон ости бези, ўпка
- Хулқ-атвори малигнлик даражасига боғлиқ
- Ишлаётган ўсмалар гормонал белгиларни беради
- Ишламайдиганлар узоқ вақт яширин бўлиб қолади
Карсиноид синдроми
Синдром ўсимта томонидан чиқарилган моддалар умумий қон оқимига кирганда ривожланади. Ичак ўсмалари билан, бу одатда жигар энди уларни нейтраллаш билан бардош бера олмаслигини англатади, яъни кўпинча унда жароҳатлар мавжуд. Классик кўринишлар тўсатдан иссиқ чайқалишлардир: юз ва бўйин қизариб кетади, иссиқлик ҳисси пайдо бўлади, баъзида қон босими пасаяди ва юрак уриши тезлашади. Иккинчи белги - кўп миқдорда сувли диарея, овқатланишдан мустақил ва беморни заифлаштиради. Нафас қисилиши билан бронхоспазмлар камроқ учрайди. Вақт ўтиши билан моддалар юракнинг ўнг томонидаги клапанларга зарар этказади.
- Иссиқ чақнашлар ва юз ва бўйиннинг қизариши
- Сувли диарея овқатдан таъсирланмайди
- Қорин бўшлиғидаги крамплар ва шиширади
- Нафас олиш ва хириллаш қийинлиги
- Қон босимининг ўзгариши ва юрак уриши
- Ўнг юракнинг клапанларининг шикастланиши
- Провокаторлар: стресс, спиртли ичимликлар, аччиқ овқат
Диагностика
Лаборатория диагностикаси, агар карсиноид синдромга шубҳа бўлса, 24 соатлик сийдикда нейроендокрин ўсмаларнинг умумий белгиси сифатида қондаги хромогранин А ва 5-гидроксииндолеасетик кислотани аниқлаш; Сийдикни тўплашдан олдин, натижага таъсир қиладиган овқатлар бундан мустасно, махсус парҳез талаб қилинади. Ўсимтанинг ўзини қидириш учун контрастли КТ ва МРИ қўлланилади, ошқозон ва ичакларда жойлашганда эндоскопик усуллар, шунингдек, бу ўсмаларнинг соматостатинни боғлаш қобилиятидан фойдаланадиган махсус радиоизотоп тадқиқотлари қўлланилади. Экокардиёграфи юрак клапанларини баҳолаш учун мажбурийдир.
- Қонда хромогранин А
- Препарат билан 24 соатлик сийдикда 5-ҲИАА
- Контрастли КТ ва МРИ
- Ошқозон ва ичакларнинг эндоскопияси
- Соматостатин аналоглари билан радиоизотоп усуллари
- Экокардиёграфия
- Пролифератив фаолликни аниқлаш билан биопсия
Нима учун ташхис кеч қўйилади?
Шишлар секин ўсиб боради ва уларнинг намоён бўлиши ўзига хос эмас ва турли хил умумий шароитларда индивидуал равишда юзага келади. Ўрта ёшли аёлда иссиқ чақнашлар менопауза, диарея ирритабий ичак синдроми, спазмлар овқатланишдаги хатолар ва нафас қисилиши астма билан изоҳланади. Кўпинча биринчи шикоятдан ташхисга қадар йиллар ўтади. Семптомларнинг комбинацияси, уларнинг овқатланиш ва анъанавий даволанишдан мустақиллиги, шунингдек, уларни менопаузадан ажратиб турадиган терлашсиз содир бўладиган иссиқ чақнашлар ўсимтадан шубҳаланишга ёрдам беради. Доимий шикоятлар учун шифокор билан мақсадли текширувни муҳокама қилиш мантиқан.
- Секин ўсиш ва ўзига хос бўлмаган аломатлар
- Иссиқ чақнашлар менопауза билан хато қилинади
- Диарея - ирритабий ичак синдроми учун
- Нафас қисилиши - бронхиал астма учун
- Аломатларнинг комбинацияси ва уларнинг доимийлиги ташвишлидир
- Мақсадли таҳлиллар муаммони ҳал қилади
Даволаш
Маҳаллий ўсмалар учун асосий усул жарроҳлик йўли билан олиб ташлаш бўлиб қолади, бу кўпинча даволанишга олиб келади; Тўғри ичак ва ошқозоннинг кичик ўсмалари кўпинча эндоскопик усулда олиб ташланади. Умумий шаклларда соматостатин аналоглари асосий назорат воситасига айланади: улар фаол моддалар ишлаб чиқаришни камайтиради, иссиқ чақнашлар ва диареяни йўқотади ва ўсимта ўсишини секинлаштиради. Бундан ташқари, мақсадли дорилар, радионуклид терапияси, жигар шикастланишларига таъсир қилиш усуллари ва агрессив шаклларда кимётерапия қўлланилади. Беморларга иссиқ чақнашларни келтириб чиқарадиган омиллардан қочиш тавсия этилади: спиртли ичимликлар, аччиқ овқатлар ва стресс.
- Ўсимтани жарроҳлик йўли билан олиб ташлаш
- Кичик ўсмаларни эндоскопик олиб ташлаш
- Умумий шакллар учун соматостатин аналоглари
- Мақсадли ва радионуклид терапияси
- Жигардаги лезёнларга таъсири
- Агрессив шакллар учун кимётерапия
- Спиртли ичимликлар, аччиқ овқатлар ва стрессдан сақланинг
