Бармоқ ичида нима содир бўлади
Флексор тендонлари бармоқнинг кафт томони бўйлаб зич каналда жойлашган бўлиб, улар ҳалқали лигаментлар томонидан ушлаб турилади. Улардан энг юклангани бармоқнинг тагида метакарпал суякнинг боши даражасида жойлашган. Доимий стресс билан тендон қобиғи яллиғланади ва қалинлашади, тугун ҳосил бўлади. Тугун кичик бўлса-да, у босиш билан лигамент остига сирпанади ва янада қалинлашганда у тиқилиб қолади ва бармоқ эгилиб қолади. Вақт ўтиши билан лигамент зичроқ бўлади, канал янада тораяди ва жараён ўз-ўзидан давом этади.
- 1-босқич - босишсиз оғриқ ва нозик тугун
- 2-босқич - фаол кенгайтма пайтида босиш
- 3-босқич - бармоқ фақат иккинчи қўл ёрдамида узайтирилади
- 4-босқич - доимий флексиён контрактüрü
Сабаблари ва хавф омиллари
Кўпгина ҳолларда, бу сурункали ортиқча юкнинг натижасидир: асбобни узоқ вақт ушлаб туриш, қайчи, торнавида, тикув машинаси, оғир сумкалар билан ишлаш. Аммо беморларнинг муҳим қисми учун биринчи ўрин юк эмас, балки метаболизмдир. Қандли диабетда тендон қобиғи коллагеннинг гликацияси туфайли қалинлашади, шунинг учун тетик бармоқ кўпинча қон шакарини текширишнинг биринчи сабабидир. Алоҳида шакл - бу ҳаётнинг биринчи йилларида аниқланган болаларда бош бармоғининг туғма секин уриши.
- Кучли қўл билан монотон иш
- Қандли диабет ва предиабет
- Гипотироидизм
- Роматоид артрит
- Диализ пайтида амилоидоз
- Болаларда туғма шакл
Семптомлар
Биринчи бўлиб пайдо бўладиган ноқулайлик ва бармоқнинг тагида хурмо устидаги оғриқли нуқта, ҳис қилиш осон. Эрталаб бармоқ ёмонроқ текисланади, кечқурун эса ишдан кейин шикоятлар кучаяди. Кейинчалик характерли босиш қўшилади, сўнгра блокировка эпизодлари қўшилади. Оғриқ бармоқнинг ўзига нурланиши мумкин, бу эса беморларнинг бўғимдаги муаммони нотўғри излашига олиб келади. Узоқ вақт давомида бармоқ бутунлай тўғрилашни тўхтатади, ҳатто пассив.
- Палма устидаги зич оғриқли тугун
- Букиш ва чўзиш пайтида босиш овози
- Бармоқнинг эрталаб қаттиқлиги
- Бармоқни эгилган ҳолатда қулфлаш
- Объэктларни ушлашда бармоқнинг оғриғи
- Бармоқ тагининг шишиши
Диагностика
Ташхис одатда текширувдан сўнг аниқ бўлади: шифокор қўлни бир неча марта сиқиш ва очишни сўрайди ва метакарпал суякнинг боши даражасида тугунни пайпаслайди. Ултратовуш тендон ва лигаментнинг қалинлашишини кўришга, қобиқдаги суюқлик мавжудлигини баҳолашга ва ёрилишни истисно қилишга ёрдам беради. Қўлнинг рентгенограммаси артроз ёки шикастланиш оқибатларига шубҳа қилинган тақдирда буюрилади. Касаллик метаболизм билан чамбарчас боғлиқ бўлганлиги сабабли, глюкоза даражасини текшириш ва бир нечта шикастланишлар, қалқонсимон без функцияси ва ревматологик кўрсаткичларни текшириш мақсадга мувофиқдир.
- Кафтни текшириш ва палпация қилиш
- Тендон ва ҳалқали лигаментнинг ултратовуш текшируви
- Шикастланиш ва артроз учун қўлнинг рентгенограммаси
- Қон глюкоза, агар керак бўлса, ҲбА1с
- Номаълум ҳолатларда қўлнинг МРИ
- Бир нечта бармоқларнинг шикастланиши учун ревматологик тестлар
Даволаш ва прогноз
Дастлабки босқичда кўпинча юкни камайтириш ва бармоқни бир неча ҳафта давомида тунги шина билан кенгайтирилган ҳолатда тузатиш кифоя. Тендонларнинг юмшоқ силжиши, ултратовуш ва фонофорез учун машқлар қўшилади. Агар босиш давом эца, шифокор тендон қобиғи ҳудудига глюкокортикоидни киритиши мумкин - бу усул самарали, аммо диабетда камроқ ишлайди. Доимий блокировка ва контрактура бўлса, кичик операция амалга оширилади: ҳалқали лигаментни кесма ёки тери орқали кесиш. Бармоқ дарҳол ҳаракатлана бошлайди, релапслар кам учрайди. Блокада ёки операция тўғрисида қарор шифокор томонидан қабул қилинади.
- Юкни камайтириш ва иш тутқични ўзгартириш
- 4-6 ҳафта давомида тунги шина
- Тендон сирпаниш машқлари
- Ултратовуш, фонофорез, лазер терапияси
- Глюкокортикоид инъэкцияси шифокор томонидан белгилаб қўйилган
- Доимий блокировка билан ҳалқали лигаментни ажратиш
- Қандли диабетда қон шакарини назорат қилиш