Оёқ арчаси: нима учун керак ва текис оёқлар нима деб аталади
Одам оёғи текис таянч эмас, балки лигаментлар, плантар фасция ва ишлайдиган мушаклар томонидан ушлаб турилган йигирма олтита суякдан иборат мураккаб камар тузилиши. Узунламасıна ёй товондан метатарсал суякларнинг бошларига ички чекка бўйлаб, кўндаланг ёй - олд оёқ бўйлаб кетади. Ушбу ёйлар туфайли оёқ ҳар қадамда биринчи навбатда текисланади, зарбани ўзлаштиради, сўнгра эрдан итарилиб, қаттиқ тутқичга қайта йиғилади. Юмшоқлик ва қаттиқликнинг бу ўзгариши юришни тежамкор қилади. Арк текисланганда, зарбани ютувчи ишларнинг бир қисми юқорига кўтарилади - тўпиқ, тизза, сон ва пастки орқа.
Арк баландлиги ўз-ўзидан саломатлик кўрсаткичи эмаслигини тушуниш муҳимдир. Камарлари жуда паст бўлган одамлар марафонларда ҳеч қандай шикоят қилмасдан югуришлари мумкин, гўзал баланд ёйлари бўлганлар эса кўпинча товон оғриғидан ва оёқ олд қисмидаги ортиқча юкдан азият чекишади. Шунинг учун, замонавий ортопед расмга эмас, балки оёқнинг эгилувчан ёки қаттиқ эканлигига, оғрияптими, поябзал қандай эскирганига ва одам ўзининг одатий юкига дош бера оладими-йўқми. Кўп ҳолларда шикоятларсиз ва функционал бузилишларсиз &қуот;текис оёқ&қуот; ташхиси тушунтиришдан ташқари ҳеч нарсани талаб қилмайди.
- Узунламасıна текис оёқ - ички камарнинг текисланиши, оёқ ичкарига тушганга ўхшайди
- Кўндаланг текис оёқ - олд оёқнинг кенгайиши, кўпинча бош бармоғининг оғиши билан бирга келади.
- Комбинацияланган - иккала вариантнинг комбинацияси, катталардаги энг кенг тарқалган тури
- Мослашувчан текис оёқлар - камар одам бармоқ устида турганда ёки ўтирганда кўринади ва қўллаб-қувватланганда йўқолади.
- Қаттиқ текис оёқ - камар ҳар қандай ҳолатда йўқ, оёқ қаттиқ, кўпинча оғриқли
- Олинган текис оёқлар - камар у эрда эди ва вақт ўтиши билан ёки жароҳатлардан кейин тушиб кетди
Болаларнинг текис оёқлари: нима учун бу беш ёки олти ёшгача норма ҳисобланади?
Бола текис оёқ билан туғилади ва бу тўғри. Келажакдаги камар остидаги бўшлиқ ёг ъёстиғи билан тўлдирилган, лигаментлар юмшоқ ва мушаклар ҳали ишлашни ўрганмаган. Чақалоқ юришни бошлаганида, у оёқларини кенг қўяди, оёқларини ичкарига айлантиради ва бутун тагликка суянади - бу мустақил юришнинг биринчи йилининг оддий механикаси. Арк уч ёшдан бошлаб пайдо бўла бошлайди ва этти ёки саккиз ёшгача, баъзи болаларда эса ундан ҳам узоқроқ шаклланишда давом этади. Шунинг учун офисда даҳшатли текис кўринадиган тўрт ёшли боланинг изи кўпинча ҳеч нарсани англатмайди.
Ота-оналар нашрнинг шаклига эмас, балки боланинг хатти-ҳаракатига қарашлари керак. Мослашувчан, текис оёғи бўлган соғлом бола югуради, сакрайди, шикоят қилмайди ва тенгдошлари олдида ушлаб туришни сўрамайди. Агар у фаол, ҳаракатчан ва оғриқсиз оёқ бармоқларига кўтарилса, унда камар бор, у фақат динамикада пайдо бўлади. Яна бир нарса ташвишга солиши керак: оғриқ, юришдан бош тортиш, оқсоқлик, оёқлар орасидаги ўткир ассиметрия, шунингдек, бола оёқ учида турганида шакли ўзгармайдиган оёқнинг шикоятлари.
- 5-6 йилгача, оғриқ бўлмаса, текис оёқ нормал ривожланиш босқичидир
- Нотўғри сиртларда ялангоёқ юриш: қум, ўт, тошлар энг яхши оёқ машқидир.
- Болалар учун пояфзал энгил, эгилувчан, товонини маҳкамлаши керак ва қаттиқ &қуот;форматив&қуот; дизайнга эга эмас.
- Ортиқча вазн энг кам баҳоланган омил: қўшимча фунтлар ҳали ҳам юмшоқ камарга босим ўтказади
- Асимметрия, оғриқ, оқсоқлик ва қаттиқ оёқлар ҳар қандай ёшда текширувдан ўтиш учун сабабдир
- 3-4 ёшгача оёқ бармоқларида туролмайдиган бола ортопед томонидан текширилиши керак.
Алоҳида мавзу - соғлом болалар учун профилактик ортопедик поябзаллар. Қаттиқ дастани ва баланд камарни қўллаб-қувватлайдиган камарни &қуот;шакллантиради&қуот; деган фикр тасдиқланмаган: камар ташқи рамка эмас, балки ишлайдиган мушаклар томонидан қурилган. Бундан ташқари, ҳаддан ташқари қаттиқ поябзал оёқ мушакларининг ишини чеклайди ва уларни табиий машқлардан маҳрум қилади. Соғлом болага жароҳатлар ва совуқдан ҳимоя қилувчи, оёқнинг олдинги қисмида эгилиб, оёқда қоладиган поябзал керак. Қолганларнинг ҳаммаси фақат маълум тиббий сабабларга кўра, &қуот;фақат вазиятда&қуот; эмас.
Катталардаги текис оёқлар: камар туша бошлаганда
Агар катталар камарига эга бўлса ва кейин чўкиб кетган бўлса, бу &қуот;болаликдаги текис оёқлар&қуот; эмас. Бу алоҳида касаллик бўлиб, кўпинча бу тибиалис постериор мушакларининг тендонининг ишламай қолиши натижасида юзага келади - камарнинг асосий фаол кўтарилиши. Бу тендон ички маллеола орқасидан ўтиб, оёқнинг ички четининг суякларига ёпишади. Ёш, ортиқча вазн, диабет, гипертензия ва доимий ортиқча юк таъсири остида у аста-секин чўзилади, яллиғланади ва камарни ушлаб туришни тўхтатади. Арк чўкади, товон ташқарига бурилади, олдинги оёқ думалаб чиқади, ойлар ва йиллар давомида оёқ аста-секин шаклини ўзгартиради.
Қаерга қарашни билсангиз, бу вазиятдан шубҳа қилиш қийин эмас. Жараён деярли ҳар доим бир томонлама бўлади - бир оёқ бошқасига қараганда сезиларли даражада текисроқ кўринади. Ички тўпиқнинг орқасидаги ва пастки қисми оғриқли ва шишган, таглик эмас. Оғриқли оёғидаги поябзал ички чекка бўйлаб кийилади. Ва энг муҳими, одам битта оғриқли оёғида оёқ бармоқларида тура олмайди, гарчи соғлом оёғида у буни ҳеч қандай куч сарфламасдан қила олади. Агар беморга орқадан қарасангиз, касал оёқ томонида соғлом томонга қараганда кўпроқ бармоқлар кўринади, чунки олдинги оёқ ташқи томонга бурилган.
- 40 ёшдан ошган, кўпинча аёлларда
- Ортиқча тана вазни ва узоқ вақт тик туриш билан ишлаш
- Қандли диабет, артериал гипертензия, яллиғланишли қўшма касалликлар
- Тўпиқ ва оёқнинг олдинги жароҳатлари, калценуснинг синиши
- Иш юкининг кескин ортиши: янги иш, ҳаракатланиш, вазн ортиши
- Конженитал бириктирувчи тўқималарнинг заифлиги ва оила тарихи
Оёқни қандай текшириш керак ва даражалар нимани англатади
- Осмотр стоя и при ходьбе: врач оценивает положение пятки сзади, высоту свода под нагрузкой и без неё, износ обуви, объём движений в суставах стопы.
- Тест подъёма на носки — одной ногой и обеими. Если при подъёме на носки свод появляется, а пятка уходит внутрь, стопа гибкая и активный подъёмник свода работает.
- Плантография или компьютерная подометрия — отпечаток стопы под нагрузкой. Метод наглядный и удобен для наблюдения в динамике, но сам по себе не определяет тактику лечения.
- Рентген стоп обязательно стоя, с нагрузкой, в боковой и прямой проекции. Только под весом тела видно, насколько на самом деле опустился свод.
- Измерение углов на снимке: высоты и угла продольного свода, положения костей переднего отдела. По этим величинам и определяют степень.
- МРТ или ультразвук — при подозрении на повреждение сухожилия задней большеберцовой мышцы, разрыв подошвенной фасции или воспалительное поражение суставов.
Ясси оёқнинг даражаси нашрнинг кўриниши билан эмас, балки рентгенограммада ўлчанган бурчаклар ва камар баландлиги билан белгиланади. Аммо бу эрда ҳам рақамни ортиқча баҳоламаслик керак. Баҳо туйғуни эмас, балки шаклни тасвирлайди: қаттиқ текислаши бўлган одамда ҳеч қандай шикоят бўлмаслиги мумкин, ўртача ўзгариш билан оғриган бемор эса олд оёқнинг ҳаддан ташқари ишлатилиши туфайли оғриқдан азоб чекиши мумкин. Алоҳида-алоҳида, улар тарсал бўғимларнинг артрозининг белгилари бор-йўқлигини аниқлаш учун расмга қарашади, чунки бу текис оёқнинг ўзи эмас, балки артроз бўлиб, кўпинча доимий оғриқ манбаи бўлади.
Инсолес, машқлар ва жарроҳлик: аслида нима ишлайди
Ортопедия фойдали воситадир, аммо улар универсал эмас. Улар арчни қайта тикламайдилар ва текис оёқларни &қуот;даволамайдилар&қуот;: уларнинг вазифаси босимни қайта тақсимлаш, оғриқли жойни энгиллаштириш ва тикланиш жараёнида оёқни янада қулайроқ ҳолатда қўллаб-қувватлашдир. Шунинг учун оддий қоида: ички тагликлар шикоятлари ёки аниқ белгиланган механик ортиқча юки бўлганлар учун керак ва текис оёқлари уларга зарар бермайдиган ёки уларга халақит бермайдиганлар учун керак эмас. Асемптоматик бола ёки катталар учун қимматбаҳо махсус ички тагликларни сотиб олиш, афсуски, фойдасиз пул сарфлашнинг энг кенг тарқалган усули ҳисобланади.
- Инсолес ҳаддан ташқари фойдаланиш билан боғлиқ оёқ, товон ёки бузоқ оғриғи учун оқланади
- Тибиалис постериор тендонининг қобилияцизлиги учун асосланади - бу эрда ички чет ва товонни қўллаб-қувватлаш керак.
- Қандли диабет ва оёқларнинг сезгирлигини пасайтириш учун оқланган - ошқозон ярасининг олдини олиш учун
- Оёқ узунлигида ва жароҳатлардан кейин сезиларли фарқ бўлганда оқланади
- Мослашувчан, оғриқсиз текис оёқли соғлом бола учун керак эмас
- Катталарга шикояциз керак эмас, фақат босма &қуот;текис&қуот; бўлгани учун
Ҳар доим ишлайдиган ва бепул нарса мушакларни кучайтиришдир. Бузоқни кўтаради, бир оёғида мувозанатлашади, оёқнинг қисқа мушакларини ишлайди, бузоқ мушаклари ва Ахиллес тендонини чўзади. Иккинчиси айниқса муҳимдир: қисқартирилган бузоқ мушаги товонни юқорига тортади ва ҳар қадамда камарнинг чўкишига олиб келади, шунинг учун чўзиш кўпинча ҳар қандай тагликдан кўра кўпроқ ёрдам беради. Иккинчи муҳим омил - бу вазн: тана вазнини йўқотиш оёқдаги юкни ҳар қандай ортопедик дизайнга қараганда самаралироқ энгиллаштиради. Тўлиқ консерватив давога қарамай, оғриқ давом эца, деформация оғирлашганда ёки артроз ривожланганда жарроҳлик кўриб чиқилади. Аралашувнинг кўлами босқичга боғлиқ: тендонни тиклаш ва товон суягининг таянч нуқтасини силжитишдан тортиб, бўғинларни қаттиқ оёқ билан маҳкамлашгача.
Ясси оёқ ва ҳарбий хизмат
Ҳарбий хизматга яроқлилик мавзуси касалликнинг ўзидан кўра кўпроқ афсоналар билан ўралган. Ясси оёқ сизни ҳарбий хизматдан автоматик равишда озод қилади, деган кенг тарқалган эътиқод мавжуд. Бу шундай эмас: қарор ҳарбий тиббий комиссия томонидан қабул қилинади ва у сўзларга ёки оёқ изига эмас, балки объэктив ўлчовларга асосланади - тик турган ҳолда олинган оёқларнинг рентгенограммаси, арчнинг бурчаклари ва баландлигини ҳисоблаш, шунингдек, оёқ бўғимларида артрознинг мавжудлиги ёки йўқлиги ва функционал бузилишлар. Аркнинг энгил текислаш даражаси, қоида тариқасида, яроқлиликнинг чекланишига олиб келмайди.
- Қарорни чақирувчининг ўзи эмас, балки даволовчи шифокор эмас, балки ҳарбий тиббий комиссия қабул қилади.
- Асосий ҳужжат - бу плантограмма ёки текширув ҳисоботи эмас, балки юк остида оёқларнинг рентгенограммаси
- Аркнинг текислаш даражасининг артроз ва оғриқ белгилари билан комбинацияси ҳисобга олинади
- Комиссия олдида таглик кийиш, поябзал сотиб олиш ва даволаниш қарорга таъсир қилмайди
- Баҳолаш иккала оёқда ҳам амалга оширилади, ўзгаришларнинг симметрияси ҳам муҳимдир
- Комиссия одатда илгари чиқарилган хулосалар ва эски фотосуратларни кўриб чиқади.