Қандай қилиб юқади ва ким касал бўлади?
Вирус йўталиш ва ҳапşıрма пайтида ҳаво томчилари орқали, шунингдек қўллар ва нарсалар орқали узатилади: у бир неча соат давомида юзаларда қолади. Ҳаёт давомида сиз кўп марта касал бўлишингиз мумкин, чунки барқарор иммунитет шаклланмайди, лекин такрорий эпизодлар одатда осонроқ бўлади. Совуқ мавсумда касалланиш кучаяди. Кўпинча вирусни оилага болалар боғчаси ва мактабдаги катта ёшдаги болалар олиб келишади ва биринчи ойлардаги чақалоқлар энг оғир инфекциядан азият чекишади. Катталар кўпинча шамоллаш каби бошдан кечирадилар, сабабини билмайдилар.
- Ҳаво ва контактли юқиш йўллари
- Совуқ мавсумда мавсумий кўтарилиш
- Ҳаёт давомида такрорий инфекциялар
- Оила манбаи - кўпинча катта ёшдаги болалар
- 6 ойгача бўлган болаларда ва қарияларда энг оғир
Семптомлар
Касаллик умумий совуқ каби бошланади: бурун тиқилиши, кўп миқдорда оқинди, ҳапşıрма, паст ҳарорат, йўтал. Икки ёшдан ошган болаларда ва катталарда бу одатда чекланган. Чақалоқларда бир неча кундан кейин йўтал кучаяди, нафас тез-тез бўлади, ҳуштак ва хириллаш пайдо бўлади, баъзида узоқдан эшитилади. Болани ёмонроқ сўради, чунки тиқилиб қолган бурун ва нафас қисилиши овқатланиш вақтида нафас олишни қийинлаштиради. Жуда ёш болаларда биринчи намоён йўтал эмас, балки летаргия, овқатланишдан бош тортиш ёки нафас олишнинг қисқа муддатли тўхташлари бўлиши мумкин.
- Бурун оқиши ва бурун тиқилиши
- Йўтал, дастлаб қуруқ
- Паст ҳарорат
- Чақалоқларда тез нафас олиш ва хириллаш
- Интеркостал бўшлиқларнинг орқага тортилиши
- Ёмон эмиш ва овқатланишнинг камайиши
- Биринчи ойлардаги болаларда апнеа
Қачон текширув керак?
Оддий ҳолатларда ташхис клиник кўринишга асосланган ҳолда амалга оширилади ва вируснинг лаборатория текшируви одатда даволаш тактикасига таъсир қилмайди. Энг муҳими, зўравонликни баҳолаш: нафас олиш тезлиги, ёрдамчи мушакларнинг иштироки, пулс оксиметрия ёрдамида қоннинг кислород билан тўйинганлиги, ичиш ва сўриш қобилияти. Кўкрак қафаси рентгенограммаси ҳамма учун белгиланмайди, аммо пневмонияга шубҳа қилинган ҳолларда, узоқ муддатли иситма ёки ёмонлашув. Тўлиқ қон рўйхати вирусли инфекцияни бактериалдан ажратишга ёрдам беради. Касалхоналарда ва хавф гуруҳларида беморларни тўғри жойлаштириш учун тезкор тестлар ва ПСР қўлланилади.
- Нафас олиш тезлигини ҳисоблаш билан текшириш
- Кислород билан тўйинганлигини баҳолаш учун пулс оксиметри
- Агар расм ноаниқ бўлса, умумий қон текшируви
- Кўрсаткичларга кўра кўкрак қафаси рентгенограммаси
- Касалхонада вирусни лаборатория аниқлаш
- Сувсизланиш белгиларини баҳолаш
Даволаш
Уйда респиратор синситиал вирусни ўлдирадиган дорилар йўқ, шунинг учун даволаниш вазиятни энгиллаштиришга қаратилган. Асосийси, шўрланган эритмалар ва аспиратор билан бурун нафасини қўллаб-қувватлаш, тез-тез ва кичикроқ қисмларда овқатлантириш, кўп ичиш ва шифокор томонидан белгиланган юқори ҳароратни камайтиришдир. Вирусли инфекциялар учун антибиотиклар ишламайди ва фақат тасдиқланган бактериал асорат мавжуд бўлганда буюрилади. Бронхиолит учун бронходилататорлар билан инҳалияларнинг самарадорлиги чекланган; улар ҳамма томонидан ва шифокорнинг ихтиёрига кўра фойдаланилмайди. Касалхонада оғир ҳолатларда улар намланган кислородни беради ва керак бўлганда суюқликни тўлдиради.
- Бурунни шўр сув ва аспиратор билан туалетга келтиринг
- Тез-тез кичик овқатланиш ва кўп миқдорда суюқлик
- Шифокор томонидан тайинланган антипиретиклар
- Хонани намлаш ва вентиляция қилиш
- Оғир ҳолатларда касалхонада кислород ва инфузиялар
- Антибиотиклар - фақат бактериал асоратлар учун
- Уйда чекишни ташлаш
Олдини олиш ва кейин нима бўлади
Асосий чора-тадбирлар оддий: чақалоқ билан алоқа қилишдан олдин қўлингизни ювинг, совуқ мавсумда болани биринчи ойларда гавжум жойларга олиб борманг, бурнингиз оқаётган бўлса, юзини ўпманг, квартирада чекманг ва иложи бўлса, касал бўлган катта ёшдаги болаларни изоляция қилинг. Юқори хавф гуруҳидаги болалар учун мавсумий профилактика учун моноклонал антикор препаратлари мавжуд; улардан фойдаланиш масаласи педиатр томонидан ҳал қилинади. Бронхиолитдан сўнг, йўтал ва шамоллаш пайтида хириллаш эпизодлари бир неча ой давомида такрорланиши мумкин; Бу астма эмас, лекин болани педиатрга кўрсатиш керак.
- Қўл ювиш ва сирт гигиенаси
- Совуқ мавсумда чақалоқ билан алоқа қилишни чеклаш
- Касал оила аъзоларини изоляция қилиш
- Ичкарида чекишни тўхтатинг
- Эмизиш иммунитетни қўллаб-қувватлаш сифатида
- Юқори хавфли болаларда шифокор томонидан белгилаб қўйилган мавсумий профилактика