Пневмококк қандай касалликларни келтириб чиқаради?
Спектр кенг - энгилдан ҳаёт учун хавфли шароитларга қадар. Кўпинча, бактерия эшитиш найчасига кўтарилади ва болаларда ўткир отит оммавий ахборот воситаларини келтириб чиқаради ёки синуситни келтириб чиқарадиган паранасал синусларга ўтади. Пастки нафас йўлларига кирганда, пневмония ривожланади, одатда аниқ расм билан: юқори иситма, титроқ, йўтал, нафас олаётганда ён томонда оғриқ. Энг хавфли инвазив шакллар бўлиб, бактерия қонга кириб, сепсисни келтириб чиқаради, шунингдек, йирингли менингит ривожланиши билан мия мембраналарига кириб боради. Бундай шакллар энг ёш, қариялар ва талоқсиз одамларда тез-тез учрайди.
- Болаларда ўткир отитис медиа
- Синусит
- Жамият томонидан олинган пневмония
- Сурункали бронхит ва КОАҲнинг кучайиши
- Йирингли менингит
- Сепсис ва инвазив шакллар
У қандай юқади ва ким хавф остида
Юқтириш ҳаво томчилари ва қўллар орқали содир бўлади ва манба кўпинча соғлом ташувчидир, айниқса болалар боғчасига борадиган бола. Ташишнинг ўзи касаллик эмас ва даволанишни талаб қилмайди. Грипп ва нафас йўлларининг шиллиқ қаватига зарар этказадиган бошқа вирусли инфекциялар, шунингдек, чекиш, сурункали ўпка ва юрак касалликлари, диабет, алкоголизм, олиб ташланган талоқ ва иммунитетни бостирадиган дориларни қабул қилиш билан касалланиш хавфи ортади. Кексалик ва ҳаётнинг дастлабки икки йили оғир касаллик учун мустақил хавф омиллари ҳисобланади.
- Ҳаво орқали юқиш ва қўл билан алоқа қилиш
- Мактабгача ёшдаги болаларда ташиш
- Ўтмишдаги грипп ва АРВИ қўзғатувчи омил сифатида
- Чекиш ва сурункали ўпка касалликлари
- Қандли диабет, юрак ва буйрак касалликлари
- Далакнинг йўқлиги ва иммунитет танқислиги
Семптомлар
Пневмококк пневмония одатда ўткир бошланади: титроқ билан ҳароратнинг кескин кўтарилиши, бир-икки кундан кейин нам бўладиган йўтал, чуқур нафас олаётганда кўкрак қафасидаги оғриқ, нафас қисилиши ва кучли заифлик. Кекса одамларда расм хиралашган: ҳарорат паст бўлиб, чалкашлик, заифлик ва қон босимининг пасайиши биринчи ўринга чиқади. Отит билан бола қулоқдаги оғриқдан шикоят қилади, ёмон ухлайди ва қулоғига қўли билан тегади, болаларда эса фақат ташвиш ва овқатланишдан бош тортиши мумкин. Мененжит кучли бош оғриғи, қусиш, фотофобия ва бўйиннинг қаттиқлигини келтириб чиқаради.
- Совуқ билан юқори ҳарорат
- Йўтал, баъзан занглаган балғам билан
- Нафас олиш ва йўталиш пайтида ён томонда оғриқ
- Нафас қисилиши ва тез нафас олиш
- Отит оммавий ахборот воситалари туфайли қулоқ оғриғи ва эшитиш қобилиятини йўқотиш
- Қарияларда чалкашлик
- Мененжит туфайли бош оғриғи ва қусиш
Диагностика
Агар пневмонияга шубҳа бўлса, асосий текширув кўкрак қафаси рентгенограммаси бўлиб қолади: у яллиғланишни тасдиқлайди ва унинг даражасини, шунингдек, плевра бўшлиғида суюқлик тўпланиши каби асоратларни кўрсатади. Тўлиқ қон рўйхати ва С-реактив оқсил яллиғланишнинг табиати ва зўравонлигини баҳолашга ёрдам беради. Балғам ва қон маданияти патогенни ва унинг антибиотикларга сезгирлигини аниқлашга имкон беради, бу айниқса оғир ҳолатларда ва самарасиз бошланғич терапияда муҳимдир. Агар менингитга шубҳа қилинган бўлса, ломбер понксиён амалга оширилади ва отит оммавий ахборот воситалари учун оториноларингологнинг текшируви талаб қилинади.
- Икки проекцияда кўкрак қафаси рентгенограммаси
- Тўлиқ қон рўйхати ва С-реактив оқсил
- Сезувчанлик тести билан балғам маданияти
- Оғир ҳолатларда қон маданияти
- Кислород билан тўйинганлигини баҳолаш учун пулс оксиметри
- Отоларинголог томонидан отит ва синусит учун текширув
Даволаш ва олдини олиш
Даволашнинг асоси - оғирлик, ёш ва бирга келадиган касалликларни ҳисобга олган ҳолда шифокор томонидан танланган антибиотиклар; Дори-дармонларни ўз-ўзидан танлаш қаршиликни кучайтиради ва тикланишни кечиктиради. Икки кундан кейин осонлашса ҳам, курс тўлиқ бажарилиши керак. Бундан ташқари, кўп суюқлик ичиш, ҳароратга чидамлилигингиз паст бўлса, антипиретик дориларни қабул қилиш ва чекишни ташлаш ҳам муҳимдир. Оғир пневмония, қоннинг кислород билан тўйинганлиги, кекса ёш ва тартибсизлик касалхонага ётқизиш учун кўрсатма ҳисобланади. Олдини олиш тақвим асосида болаларда ва хавф остида бўлган катталарда пневмококкка қарши эмлашни, шунингдек, бактериал асоратлар эҳтимолини камайтирадиган йиллик гриппга қарши эмлашни ўз ичига олади.
- Шифокор томонидан тайинланган антибиотикларнинг тўлиқ курси
- Кўп суюқлик ичинг ва агар керак бўлса, антипиретик дориларни қабул қилинг
- Касалхонада кислородли терапия ва инфузиялар
- Оғир ҳолатларда ва хавф гуруҳларида касалхонага ётқизиш
- Пневмококкка қарши эмлаш
- Йиллик гриппга қарши эмлаш
- Чекишни ташлаш