ИНФЕКЦИОН қандай пайдо бўлади?
Вирус фекал-оғиз йўли орқали юқади: ифлос қўллар, ифлосланган озиқ-овқат ва сув, юзалар, шунингдек, қусиш пайтида заррачалар пüскüртüлдüğüнде ҳаво томчилари орқали. Айниқса, кенг тарқалган манбалар - тайёрланган таомлар, салатлар ва денгиз маҳсулотлари. Норовирус қуритиш, музлаш ва анъанавий спиртли антисептикларга чидамли, шунинг учун сиз қўлингизни совун ва сув билан ювишингиз керак. Кулуçка муддати қисқа - одатда 12 дан 48 соатгача, бу кунига бир неча киши касал бўлиб қолган эпидемияларнинг тез ривожланишини тушунтиради.
- Нопок қўллар ва ифлосланган юзалар
- Тайёр овқатлар, салатлар, денгиз маҳсулотлари
- Ишончсиз манбалардан олинган сув
- Кусишдан келиб чиқадиган аерозол зарралари
- Спиртли антисептикларга қаршилик
- Кулуçка муддати 12-48 соат
Семптомлар
Касаллик тўсатдан, кўпинча кечаси, кўнгил айниши ва такрорий қайт қилиш билан бошланади. Кейин қон ва шилимшиқсиз мўл-кўл сувли ахлат, крамп қорин оғриғи, кучли заифлик, тана оғриғи ва бош оғриғи келади. Ҳарорат одатда паст ёки умуман йўқ. Кўпинча болаларда қусиш, катталарда эса диарея устунлик қилади. Иштаҳа йўқ, лекин ичиш керак. Семптомлар бир кундан уч кунгача давом этади, шундан сўнг улар тезда йўқолади, гарчи заифлик узоқроқ давом этиши мумкин.
- Тўсатдан кўнгил айниши ва такрорий қайт қилиш
- Қонсиз сувли ахлат
- Қорин бўшлиғидаги крамп оғриғи
- Заифлик ва тана оғриғи
- Ҳарорат паст ёки йўқ
- Бош оғриғи
- 1-3 кун ичида тез яхшиланиш
Қандай қилиб суюқликни тўғри тўлдириш керак
Оддий сув тузларнинг йўқолишини тўлдирмайди, шунинг учун даволанишнинг асоси дорихонадан оғизни қайта тиклаш учун тайёр эчимлардир. Сиз тез-тез ва кичик қисмларда ичишингиз керак: ҳар бир неча дақиқада бир ёки икки чой қошиқ, кўзойнакда эмас, акс ҳолда қусиш такрорланади. Болага игнасиз қошиқ ёки шприц билан суюқлик берилади. Этарлилик учун мезон мунтазам сийиш ва очиқ рангли сийдик ҳисобланади. Шакарли газланган ичимликлар, шарбатлар ва қаҳва ич кетишни ёмонлаштиради. Агар суюқлик умуман сақланмаса, клиникада сизга томчи керак бўлади.
- Оддий сув ўрнига оғиз орқали регидрация эритмаси
- Бир неча дақиқада бир чой қошиқ ичинг
- Қусишдан кейин ҳам, паузадан кейин ичишни давом этинг
- Эмизишни тўхтатманг
- Шакарли газланган ичимликлар ва шарбатлардан сақланинг
- Сийдик чиқариш частотасини назорат қилинг
- Қаттиқ сувсизланиш учун томир ичига регидратация
Озиқлантириш ва дори-дармонлар
Очлик қилишнинг ҳожати йўқ: қусиш камайиши биланоқ, кичик қисмларда овқатланишга қайтинг. Сувли пюреси, қайнатилган гуруч, картошка, кракер, банан, ёғсиз гўшт ва кейинроқ ферментланган сут маҳсулотлари мос келади. Биринчи кунларда ёғли, қизариб пишган, жуда ширин ва сутли овқатларни чеклаш яхшироқдир. Антиеметик ва диареяга қарши воситалар фақат шифокор томонидан тайинланганидек қўлланилади ва уларнинг кўпчилиги болаларда қўлланилмайди. Вирусли гастроентерит учун антибиотиклар фойдасиз. Сорбентлар ва пробиётиклар ичимлик сувини алмаштирмайди, бу асосий нарса бўлиб қолади.
- Кусишдан кейин дарҳол овқатга қайтиш тўхтайди
- Сув пюреси, гуруч, картошка, кракер, банан
- Биринчи кунларда ёғли, қизариб пишган ва сутли овқатларни чеклаш
- Диареяга қарши фақат шифокор кўрсатмаси бўйича
- Вирусли инфекциялар учун антибиотиклар керак эмас
- Сорбентлар ва пробиётиклар - ёрдамчи воситалар
- Бир неча кун давомида диетани босқичма-босқич кенгайтириш
Оилада ва жамоада профилактика
Яхши гигиена эпидемияни тўхтатишга ёрдам беради. Қўллар камида 20 сония давомида совун билан ювилади, айниқса ҳожатхонадан фойдалангандан кейин ва овқатдан олдин; Спиртли желлар норовирусга қарши самарасиз. Сиртлар, душ идишлари, эшик тутқичлари ва кранлар хлор ўз ичига олган маҳсулотлар билан ишлов берилади. Касал одам тузалганидан кейин камида икки кун давомида бошқаларга овқат тайёрламаслиги керак. Гижжалар ва гижжалар излари бўлган кийимлар юқори ҳароратда алоҳида ювилади. Болалар соғайгунча боғча ва мактабга бормайди, умумий овқатланишдаги катталар ишга бормайди.
- Қўлингизни фақат дезинфекциялаш воситаси билан эмас, балки совун билан ювинг
- Сиртларни хлор ўз ичига олган маҳсулотлар билан ишлов бериш
- Касал одам учун алоҳида сочиқ ва идиш-товоқлар
- Касал одам оиласига овқат тайёрламайди
- Юқори ҳароратда кийимларни алоҳида ювинг
- Изоляция тузалгунга қадар ва яна икки кун
- Сабзавот ва меваларни яхшилаб ювиш