Нима учун эндометриум ўсади?
Оддий циклда эстрогенлар биринчи босқичда эндометриумнинг ўсишини рағбатлантиради ва иккинчи босқичда прогестерон бу ўсишни тўхтатади ва шиллиқ қаватни рад этиш учун тайёрлайди. Овуляция бўлмаса, прогестерон ишлаб чиқарилмайди ва эндометриум эстрогеннинг доимий таъсири остида ўсишда давом этади.
Вақт ўтиши билан шиллиқ қават қалинлашади, унинг тузилиши бузилади ва гиперплазия ривожланади. Бу эрдан хавф омилларининг бутун мантиғи аниқ бўлади: прогестеронга қарши мувозанациз эстрогеннинг ортиқча миқдорини яратадиган ҳар қандай нарса касаллик эҳтимолини оширади.
- Семизлик - ёг ътўқималари андрогенларни эстрогенларга айлантиради; етакчи омиллардан бири ҳисобланади
- ПСОС ва овуляциянинг сурункали этишмаслиги
- Ноқонуний цикллар билан перименопоз
- Прогестеронсиз эстрогенни қабул қилиш
- Тамоксифенни қабул қилиш
- 2-тоифа қандли диабет ва артериал гипертензия
- Эстроген ишлаб чиқарадиган тухумдон ўсмалари
- Туғилишнинг йўқлиги ва менопаузанинг кеч бошланиши
- Ирсий синдромлар, шу жумладан Линч синдроми
Таснифи: асосий фарқ
- Атипиясиз гиперплазия - ҳужайралар ўсади, лекин уларнинг тузилиши нормал бўлиб қолади; саратон касаллигига ўтиш хавфи паст, даволашнинг асосий усули - гормонал терапия
- Атипик гиперплазия (эндометриоид интраепителиал неоплазия) - ҳужайралар ўзгаради; бу саратонга айланиш хавфи катта бўлган прекансероз ҳолат ва кўпинча саратон олиб ташланган бачадонни текшириш пайтида аллақачон аниқланади.
Семптомлар
- Оғир ва узоқ муддатли ҳайз кўриш
- Ҳайз кўриш оралиғида қонли оқинди
- Узоқ кечикишдан кейин қон кетиш
- Ноқонуний цикл
- Менопаузадан кейин ҳар қандай қон кетиш ёки доғлар
- Анемия: заифлик, чарчоқ, нафас қисилиши
- Овуляция йўқлиги сабабли бепуштлик
- Баъзан - асемптоматик, ултратовуш билан аниқланади
Диагностика
- Эндометриум қалинлигини ўлчайдиган трансвагинал ултратовуш текширув усули ҳисобланади, аммо ташхис қўймайди.
- Пипелли эндометриял биопсия - беҳушликсиз материалдан амбулатор намуна олиш
- Мақсадли биопсия билан ҳистероскопия - энг аниқ ёндашув
- Гистология билан бачадон бўшлиғининг диагностик куретажи
- Гистологик текширув ташхис қўйиш ва атипия мавжудлигини аниқлашнинг ягона усули ҳисобланади
- Тўлиқ қон рўйхати ва ферритин
- Глюкоза, глюкозаланган гемоглобин, липид профили
- Тухумдонларнинг ултратовуш текшируви - эстроген ишлаб чиқарадиган ўсмани истисно қилиш
- Тана массаси индексини баҳолаш
Шуни таъкидлаш керакки: ултратовуш хулосасида &қуот;эндометриумнинг қалинлашиши&қуот; ҳали гиперплазия ташхиси эмас. Ултратовуш фақат кимга биопсия кераклигини аниқлайди. Фақат ултратовуш маълумотларига асосланиб, даволанишни буюриш нотўғри.
Даволаш
- Атипиясиз гиперплазия учун: интраутерин гормонал тизим энг юқори самарадорликка эга бўлган биринчи даражали усулдир.
- Прогестерон препаратлари циклик ёки доимий режимда
- Даволанишга жавобни тасдиқлаш учун шифокор томонидан белгиланган вақтда биопсияни назорат қилинг
- Тана вазнини йўқотиш натижага ва релапс хавфига сезиларли таъсир кўрсатади
- Қандли диабет учун компенсация
- Атипик гиперплазия учун: ҳистеректомия репродуктив режани тугатган аёллар учун стандарт ҳисобланади.
- Атипик гиперплазия учун органни сақлайдиган гормонал даволаш ҳомиладорликни режалаштираётган ёш аёлларда мумкин, аммо фақат такрорий биопсия билан қаттиқ назорат остида.
- Ремиссияга эришгандан кейин ҳомиладорликни режалаштириш, шу жумладан ИВФ ёрдамида
- Полипларни олиб ташлаш ва бирга келадиган патологияларни даволаш
- Анемияни даволаш
Релапсни кузатиш ва олдини олиш
- Эндометриял биопсияларни шифокор томонидан белгиланган жадвалга мувофиқ назорат қилинг
- Ултратовуш динамикада
- Релапсга мойил бўлган беморлар учун гормонал терапия
- Тана вазнини камайтириш ва сақлаш энг самарали профилактика чорасидир
- Овуляция бўлмаганда эндометриумнинг мунтазам равишда тўкилишини таъминлаш
- Глюкоза ва қон босимини кузатиш
- Агар қон кетиш давом эца, дарҳол даволаниш
- Эрта ёшда Линч синдроми ва оила тарихи учун скрининг
Тошкентда қаерда имтиҳондан ўтиш мумкин
Ултратовуш текшируви, эндометриял биопсия ва ҳистероскопия қилиш қобилияти, шунингдек, юқори сифатли гистология лабораторияси талаб қилинади.
Тошкент шаҳрида эндометриум гиперплазиясини текшириш ва даволаш, жумладан, ҳистероскопия ва атипик шаклларини жарроҳлик йўли билан даволаш УРОЛОГИС СОМПЛЕХ тиббиёт маркази ва “Тошкент Тиббиёт маркази Парк” клиникасида амалга оширилмоқда.
Агар менопаузадан кейин доғлар пайдо бўлса - ҳатто бир марталик ва кам миқдорда оқинди - кечиктирмасдан шифокор билан маслаҳатлашинг. Бу эрта баҳолаш натижани ўзгартирадиган аломатлардан биридир. Клиника билан боғланишлар саҳифада қуйида келтирилган.
