Андролог и Я новый счетчик
🏥клиники*

Эдвардс синдроми (трисомия 18): белгилар, скрининг, прогноз

Бошқа номлари: Синдром Эдвардса, трисомия 18, лишняя 18 хромосома, высокий риск по скринингу, сжатые кулачки у плода, хромосомная аномалия у ребёнка

Эдвардс синдроми хромосома касаллиги бўлиб, ҳужайралар қўшимча ўн саккизинчи хромосомага эга. Бу одатий маънода ота-онадан мерос бўлиб ўтмайди: аксарият ҳолларда хато жинсий ҳужайранинг этуклиги ёки эмбрионнинг биринчи бўлиниши пайтида тасодифан содир бўлади. Ҳаддан ташқари генетик материал органларнинг шаклланишини бузади, шунинг учун бола юрак, буйраклар, миянинг бир нечта нуқсонлари, қўлларнинг характерли тузилиши ва кам вазн билан туғилади. Прогноз, афсуски, қийин: кўпчилик болалар бир йил яшамайдилар, гарчи мозаик шаклда умр кўриш давомийлиги юқорироқ. Скрининг ва ултратовуш текшируви натижаларига кўра, ҳатто ҳомиладорлик даврида ҳам синдромдан шубҳаланиш мумкин.

🧾 ХКТ-10: Қ91.3 🏥 Қаерда даволанади: 6 Қўшимча 18-хромосомаТасодифий бўлиниш хатосиСкрининг орқали аниқланган
👨‍⚕️ Қайси шифокор
Генетик, акушер-гинеколог, неонатолог, педиатр
🔬 Диагностика
Пренатал скрининг, ҳомила ултратовуш текшируви, инвазив бўлмаган ДНК тести, амниёсентез, карётиплаш
💊 Даволаш
Ҳеч қандай даво йўқ; паллиатив ёрдам, кенгаш қарори билан индивидуал нуқсонларни тузатиш
📈 Прогноз
Оғир; мозаик шакл билан оқим юмшоқроқ бўлади
⚠️ Хавф гуруҳи
Онанинг ёши 35 ёшдан ошган, олдинги ҳомиладорликда трисомия ҳолати
⏱ Қачон мурожаат
Юқори хавфли скрининг учун генетик мутахассис билан мунтазам маслаҳатлашув

🚨 Шошилинч шифокорга мурожаат қилинг

Қуйидаги белгиларда кутиб турманг — бу ҳолат шошилинч ёрдам талаб қилади.

  • Высокий расчётный риск трисомии 18 по результатам скрининга
  • Задержка роста плода в сочетании с многоводием
  • Пороки сердца и центральной нервной системы на УЗИ плода
  • Характерное положение кистей со сжатыми перекрещенными пальцами
  • Новорождённый с низким весом и множественными аномалиями
  • Нарушения дыхания и остановки дыхания у ребёнка после рождения

Нима учун пайдо бўлади

Одатда, одам ҳар бир жуфтдан битта хромосомани она ва отасидан олади. Эдвардс синдромида ўн саккизинчи хромосома уч марта ифодаланади. Бунинг сабаби тухум ёки сперма ҳосил бўлишида хромосомаларнинг ажралмаслиги ёки камроқ тез-тез аллақачон уруғланган ҳужайранинг бўлинишида хатоликдир. Бундай хато тасодифийдир ва турмуш тарзи, овқатланиш, ўтмишдаги инфекциялар ёки ота-оналарнинг хатти-ҳаракатларига боғлиқ эмас, шунинг учун ўзингизни айблашнинг ҳожати йўқ. Эҳтимоллик онанинг ёши билан ортади. Транслокация варианти ҳам мавжуд бўлиб, унда хромосоманинг бир қисми бошқасига бириктирилади, бу ҳолда ота-оналардан бири мувозанатли қайта ташкил этилиши мумкин.

  • Тўлиқ трисомия 18 - кўп ҳолларда
  • Мозаик шакл, барча ҳужайралар қўшимча хромосомага эга бўлмаганда
  • Хромосомаларнинг қайта жойлашиши билан транслокация варианти
  • Жинсий ҳужайра бўлинишида тасодифий хато
  • Онанинг ёши билан хавф ортади
  • Ота-оналарнинг турмуш тарзи ва хатти-ҳаракати билан боғлиқ эмас

Боладаги белгилар

Тўлиқ муддатли ҳомиладорликда ҳам чақалоқлар кам вазн билан туғилади. Бош суяги ва юзнинг структуравий хусусиятлари диққатга сазовордир: кичик ияк, тор пешона, паст ётган деформацияланган қулоқлар, қисқа бўйин. Қўлларнинг ҳолати жуда характерлидир: бармоқлар муштга сиқилади, кўрсаткич ва кичик бармоқлар қолган қисмини бир-бирига ёпишади. Оёқлари қавариқ тагликка эга. Деярли ҳар доим юрак нуқсонлари, кўпинча буйраклар, овқат ҳазм қилиш тракти ва миянинг аномалиялари мавжуд. Туғилганда мушакларнинг оҳангида сезиларли пасайиш кузатилади, кейин мушакларнинг оҳангини оширади, овқатланиш қийинлашади ва нафас олиш тўхтатилади.

  • Туғилганда кам вазн
  • Кичик ияк ва тор пешона
  • Паст ўрнатилган деформацияланган қулоқлар
  • Характерли сиқилган ўзаро фаолият бармоқлар
  • Қавариқ тагликли рокер оёқ
  • Юрак ва катта томирларнинг нуқсонлари
  • Буйраклар ва овқат ҳазм қилиш трактининг аномалиялари
  • Озиқлантиришда қийинчилик, нафас олишни тўхтатиш

Ҳомиладорлик пайтида қандай аниқланади?

Биринчи босқич - бу биринчи триместрнинг комбинацияланган скрининги: ултратовуш ёрдамида энсе шаффофлиги қалинлигини ўлчаш ва ПАПП-А ва бепул ҳСГ бета субунит учун она қонини текшириш. Трисомия 18 иккала биокимёвий кўрсаткичларнинг сезиларли пасайиши билан тавсифланади. Дастур индивидуал хавфни ҳисоблаб чиқади ва бу ташхис эмас, балки аниқ эҳтимолликдир. Иккинчи триместрнинг ултратовуш текшируви ҳомила ривожланишининг чекланиши, юрак нуқсонлари, короид плексус кисталари ва қўл аномалияларини аниқлайди. Онанинг қони ёрдамида инвазив бўлмаган пренатал тест вазиятни аниқлаштиришга ёрдам беради ва якуний жавоб хомилалик ҳужайраларни ўрганиш орқали берилади.

  • Биринчи триместрда бирлаштирилган скрининг
  • Она қонида ПАПП-А ва эркин бета-ҳСГ
  • Нукал шаффофлигини баҳолаш билан ултратовуш
  • Иккинчи триместрда ҳомиланинг батафсил ултратовуш текшируви
  • Юрак касаллигига шубҳа қилинган ҳомиланинг экокардиёграфияси
  • Инвазив бўлмаган пренатал ДНК тести
  • Тасдиқлаш учун амниёсентез ёки чорионик виллус намунаси

Ташхисни тасдиқлаш

Ишончли ташхис фақат хромосома таҳлили билан амалга оширилади. Ҳомиладорлик даврида материал чорионик виллус намунаси ёки амниёсентез орқали олинади; туғилгандан кейин чақалоқнинг қон намунаси этарли. Карётиплаш хромосомаларнинг сони ва тузилишини кўрсатади ва тўлиқ трисомияни мозаик ва транслокация шаклларидан ажратишга имкон беради - бу жуда муҳим, чунки транслокация билан ота-оналар текширилиши ва келажакдаги ҳомиладорлик хавфини баҳолаши керак. Генетик мутахассис натижа, прогноз ва оилани режалаштириш имкониятларини тушунтиради. Ҳомиладорликнинг кейинги тактикаси тўғрисида қарор фақат тўлиқ маълумотга эга бўлганидан кейин аёлнинг ўзи томонидан қабул қилинади.

  • Ҳомила ёки бола ҳужайраларининг карётипланиши
  • Биринчи триместрда чорион виллус намунаси
  • Иккинчи триместрда амниёсентез
  • Тез жавоблар учун молекуляр усуллар
  • Транслокация пайтида ота-оналарнинг карётипланиши
  • Хавфни қайта баҳолаш билан генетик мутахассис билан маслаҳатлашинг

Бола ва оила учун ёрдам

Хромосома аномалиясини даволаш мумкин эмас, шунинг учун ёрдам вазиятни энгиллаштириш ва оилани қўллаб-қувватлашга қаратилган. Тиббий аралашувлар доираси алоҳида муҳокама қилинади: баъзи болалар найча билан озиқлантириш, нафас олишни қўллаб-қувватлаш, соқчилик ва инфекцияларни даволашга муҳтож. Юрак нуқсонини жарроҳлик йўли билан тузатиш масаласи боланинг аҳволи ва ота-оналарнинг фикрини ҳисобга олган ҳолда кенгаш томонидан ҳал қилинади. Паллиатив ёрдам чақалоқнинг қулайлиги ва оғриқни йўқотишга қаратилган муҳим рол ўйнайди. Оила психологик ёрдамга муҳтож ва кейинги ҳомиладорликни режалаштиришдан олдин, генетик мутахассис билан маслаҳатлашинг.

  • Паллиатив ёрдам ва оғриқни бошқариш
  • Қувурни заиф эмдириш билан озиқлантириш
  • Инфекцияларни ва тутилишларни даволаш
  • Кардиожарроҳлик бўйича индивидуал қарор
  • Оила учун психологик ёрдам
  • Кейинги ҳомиладорликдан олдин генетик мутахассис билан маслаҳатлашинг

Тегишли хизматлар ва нархлар

Клиникаларнинг расмий прайс-варақларидан. Аниқ нарх кўрикдан кейин белгиланади.

Кўп бериладиган саволлар: Эдвардс синдроми (трисомия 18)

Юқори скрининг хавфи болада синдром борлигини англатадими?+
Йўқ. Скрининг ташхис қўйишдан кўра, эҳтимолликни ҳисоблаб чиқади ва юқори хавф остида бўлган аёлларнинг аксарияти соғлом болалар туғади. Аниқлик учун инвазив бўлмаган ДНК тести ва хомилалик ҳужайраларни тасдиқловчи тадқиқот қўлланилади.
Эдвардс синдроми ирсийми?+
Кўпгина ҳолларда, йўқ: бу ҳужайра бўлинишидаги тасодифий хато. Истисно - бу транслокация шакли, агар ота-оналардан бири хромосомаларнинг мувозанатли қайта тузилишига эга бўлса. Ота-оналарнинг карётипи уни аниқлашга ёрдам беради.
Синдромни эрта аниқлаш мумкинми?+
Ҳа. Биринчи триместрнинг комбинацияланган скрининги 11-13 хафтада ўтказилади ва ўнинчи ҳафтадан бошлаб она қони ёрдамида инвазив бўлмаган пренатал тест мумкин. Аниқ тасдиқлаш хомилалик ҳужайраларни текширишни талаб қилади.
Трисомия 18 бўлган болалар қанча яшайди?+
Прогноз қийин: тўлиқ шаклга эга бўлган болаларнинг аксарияти юрак нуқсонлари ва нафас олиш муаммолари туфайли бир йилгача яшамайди. Мозаик шаклда, барча ҳужайралар қўшимча хромосомага эга бўлмаганда, курс юмшоқроқ ва умр кўриш давомийлиги узоқроқ бўлади.
Кейинги ҳомиладорликда қандай хавф бор?+
Тасодифий трисомия билан у умумий популяция қийматидан бир оз юқорироқдир. Транслокация шаклида хавф сезиларли даражада ота-онадаги қайта ташкил этиш турига боғлиқ. Тўғри баҳолаш ва кузатиш режаси генетик мутахассис томонидан юзма-юз маслаҳатлашув пайтида тақдим этилади.

Материалда келтирилган маълумот маълумот характерига эга ва шифокор маслаҳатини алмаштирмайди. Ташхис ва даволаш усулини фақат малакали шифокор кўрикдан кейин белгилайди.

Эдвардс синдроми (трисомия 18): Тошкентда қаерда даволанади

Результат скрининга — это расчёт вероятности, а не диагноз, поэтому при высоком риске необходима очная консультация генетика и подтверждающее исследование. Клиникалар Ташкента:

Тошкент ш., Олмазор тумани, Уста-Алима кўчаси, 15-уй
М Минор 🚶 2.4 км
М Бодомзор 🚶 2.4 км
М Шаҳристон 🚶 2.5 км
🚌 Яқин бекат 🚶 180 м · автобуслар: 5
Пн–Сб:09:00–16:00
Ҳозир ёпиқ
Тошкент ш., Миробод тумани, кўч. Ойбек, 34д
М Тошкент 🚶 550 м
М Ойбек 🚶 850 м
М Космонавтлар 🚶 1.3 км
🚌 Яқин бекат 🚶 150 м · автобуслар: 22
Тошкент ш., Яккасарой тумани, кўч. Ш.Руставели, 109 А
М Ойбек 🚶 2.4 км
М Космонавтлар 🚶 2.6 км
М Новза 🚶 2.9 км
🚌 Яқин бекат 🚶 70 м · автобуслар: 2, 11, 12, 40, 45, 47
Пн–Сб:08:00–17:30
Ҳозир ёпиқ
Тошкент ш., Хамза тумани, М. Улуғбек шоҳ кўчаси, 5д
М Машинасозлар 🚶 1.1 км
М Дўстлик 🚶 1.1 км
М Ҳамид Олимжон 🚶 1.6 км
🚌 Яқин бекат 🚶 50 м · автобуслар: 28
Пн–Пт:09:00–17:00
Ҳозир ёпиқ
Тошкент ш., Чилонзор тумани, кўч. Фозилтепа, 40д
М Олмазор 🚶 3.2 км
М Чилонзор 🚶 3.2 км
М Мирзо Улуғбек 🚶 3.6 км
🚌 Яқин бекат 🚶 320 м · автобуслар: 13, 17Т, 33
Пн–Пт:09:00–17:00
Ҳозир ёпиқ
Тошкент ш., Юнусобод тумани, Юнусобод 17, Мирзаева 50 уй. Диққат: Назар тиббиёт кўз...
М Туркистон 🚶 1.5 км
М Юнусобод 🚶 2.0 км
М Шаҳристон 🚶 2.8 км
🚌 Яқин бекат 🚶 100 м · автобуслар: 7
Пн–Пт:09:00–18:00
Ҳозир ёпиқ

ХКТ-10 (МКБ-10) коди

Халқаро таснифдаги расмий кодлар — тиббий ҳужжатлар ва статистикада шу код ёзилади.

Бошқа касалликлар: Генетика

Ёзилиш