Прееклампси билан нима содир бўлади
Ҳомиладорликнинг бошида плацентани қон билан таъминлаш учун бачадон томирлари қайта тикланиши керак. Агар бу тўлиқ амалга ошмаса, плацента кислород этишмаслигини бошдан кечиради ва онанинг қонига қон томирларининг ички қопламасига зарар этказадиган моддаларни чиқаради. Натижада, томирлар тораяди, босим кучаяди, буйраклар оқсилни оқади, жигар фаолияти ва қон ивиши бузилиши мумкин. Шу билан бирга, бола камроқ озиқланади ва ўсишда секинлашиши мумкин.
- Ўртача прееклампси - 140/90 дан босим, сийдикдаги протеин
- Оғир - қон босими 160/110 дан юқори ёки органларнинг шикастланиш белгилари
- Эклампси - прееклампси туфайли тутилишлар
- ҲЕЛЛП синдроми - қизил қон ҳужайраларини йўқ қилиш, жигар ферментларининг кўпайиши, тромбоцитларнинг пасайиши
- Туғилгандан кейин, биринчи кунлар ва ҳафталарда ҳам содир бўлади.
Хавф омиллари
Прееклампси ҳар қандай ҳомиладор аёлда ривожланиши мумкин, аммо баъзи аёллар учун хавф сезиларли даражада юқори. Уларни диққат билан кузатиш ва керак бўлганда олдини олиш учун рўйхатга олиш пайтида аниқланган. Сизнинг қон босимингиз нормал бўлса ҳам, биринчи ташрифда акушер-гинекологга ушбу омиллар ҳақида айтиб бериш муҳимдир.
- Олдинги ҳомиладорликдаги прееклампси
- Сурункали артериал гипертензия
- Қандли диабет, буйрак касаллиги
- Отоиммüн касалликлар, антифосфолипид синдроми
- Биринчи ҳомиладорлик, кўп ҳомиладорлик
- 40 ёшдан ошган, семириш, ИВФ
Семптомлар
Дастлабки босқичда аёл ўзини яхши ҳис қилиши мумкин ва касаллик фақат қон босими ва сийдик таҳлиллари билан аниқланади. Оёқларнинг шишиши кўплаб ҳомиладор аёлларда учрайди ва прееклампси белгиси ҳисобланмайди, аммо юз ва қўлларнинг тез шишиши ташвишлидир. Бош оғриғи, кўриш бузилиши ва қориннинг юқори қисмида оғриқ пайдо бўлиши оғир курсни кўрсатади ва шошилинч ёрдам талаб қилади.
- Ўлчов пайтида аниқланган босимнинг ортиши
- Юз ва қўлларнинг тўсатдан шишиши
- Бир неча кун ичида тез килограмм ортиши
- Бош оғриғи, кўришнинг бузилиши
- Эпигастриум ёки ўнг ҳипокондриюмда оғриқ
- Хомиланинг ҳаракатларининг пасайиши
Диагностика
Ҳар бир ташрифда қон босими ўлчанади, агар у кўтарилса, у уйда яна ўлчанади. Сийдикдаги протеин бир қисмда аниқланади, агар натижа ижобий бўлса - кунлик сийдикда ёки оқсил ва креатинин нисбати бўйича. Қон тестлари тромбоцитлар, жигар ферментлари, креатининни кўрсатади. Боланинг ҳолати Допплер ва СТГ билан ултратовуш орқали баҳоланади. Қон босимининг 24 соатлик мониторинги доимий гипертензияни қабул пайтида кўтарилишдан ажратишга ёрдам беради. Биринчи триместрда бир қатор марказларда прееклампси хавфини баҳолаш учун скрининг ўтказилади.
- Қон босимини ўлчаш, уй кундалиги, АБПМ
- Сийдикдаги оқсил, оқсил/креатинин нисбати
- Тромбоцитлар билан тўлиқ қон рўйхати
- АЛТ, АСТ, креатинин, ЛДҲ
- Допплер ултратовуш билан ҳомила ултратовуш
- СТГ
Даволаш ва олдини олиш
Тасдиқланган прееклампси билан ҳомиладор аёл одатда шифохонада кузатилади. Ҳомиладорлик даврида тасдиқланган дори-дармонлар билан қон босими камаяди ва оғир ҳолатларда магний соқчиликни олдини олиш учун томир ичига юборилади. Туғилиш муддати она ва боланинг аҳволини ҳисобга олган ҳолда белгиланади: оғир ҳолатларда туғилишни тезлаштириш керак; ўртача ва тўлиқ муддатли ҳолатларда туғилиш режалаштирилган бўлиши керак. Юқори хавф остида бўлган аёллар учун шифокор 12-ҳафтадан бошлаб ацетилсалицил кислотасининг паст дозаларини ва калций миқдори кам бўлса, калций препаратларини буюриши мумкин. Туғилгандан кейин қон босими яна бир неча ҳафта давомида кузатилади.
- Уйда қон босимини мунтазам назорат қилиш
- Ҳомиладор аёллар учун антиҳипертензив дорилар - фақат рецепт бўйича
- Тасдиқланган ташхис билан касалхонага ётқизиш
- Акушер-гинекологнинг қарорига биноан хавф гуруҳларида профилактика
- Ўз вақтида етказиб бериш
- Туғилгандан кейин терапевт ёки кардиолог томонидан кузатув
