Вертебрология: касалликлар, белгилар ва даволаш

Кифоз - умуртқа поғонасининг орқага эгрилиги. Кўкрак минтақасида у ҳар бир инсонда мавжуд ва норма ҳисобланади; касаллик эгилиш рухсат этилган қийматлардан ошиб кетганда ва орқа ҳаддан ташқари юмалоқ бўлганда кўрсатилади. Сабаблари ёшга боғлиқ: ўсмирларда кўпинча бу постурал эгилиш, куч билан осонгина тузатилади ёки Счеуерманн касаллиги, бунда умуртқалар ханжар шаклига эга бўлиб, деформация қаттиқлашади. Кекса одамларда асосий сабаб умуртқа поғонасининг сиқилиш ёриқлари билан остеопороз бўлиб, бу характерли думғаза шаклланишига ва ўсишнинг пасайишига олиб келади. Бунинг сабабини аниқлаш жуда муҳим, чунки даволаш усуллари кескин фарқ қилади.

Орқа миянинг сиқилиш синиши - бу умуртқали танасининг баландлиги бўйлаб сиқилган ва ханжар шаклидаги шаклни олган шикастланиш. Ёшлар учун бу жиддий зарба натижасидир: баландликдан йиқилиш, сувга сакраш, бахциз ҳодиса. Кекса одамларда, айниқса менопаузадан кейин аёлларда, вертебра кичик кучлардан синдириши мумкин - тўсатдан эгилиш, сумкани кўтариш ёки суяк остеопороз билан заифлашган бўлса, йўталиш. Кўпинча пастки кўкрак ва юқори бел умуртқалари таъсирланади. Асосий хавф - бу оғриқнинг ўзи эмас, балки орқа мия ва илдизларга босим билан орқа мия каналининг мумкин бўлган торайиши, шунингдек, такрорий синишлар билан орқа томоннинг аста-секин деформацияси. Шунинг учун ташхисни ҳислар билан эмас, балки расмлар билан тасдиқлаш керак.

Лумбаго ёки лумбаго - бел соҳасидаги тўсатдан ўткир оғриқ, кўпинча эгилиш, оғир нарсаларни кўтариш ёки кескин бурилиш пайтида пайдо бўлади. Оғриқ шунчалик кучли бўлиши мумкинки, одам мажбурий ҳолатда музлайди ва тиклана олмайди. Кўпгина ҳолларда, сабаб мушакларнинг, лигаментларнинг ва умуртқа поғонасининг кичик бўғимларининг ортиқча юкланиши ва спазми бўлиб, хавфли касаллик эмас. Бу ўзига хос бўлмаган бел оғриғи одатда бир неча кун ёки ҳафта ичида сезиларли даражада яхшиланади. Барча мумкин бўлган фаолликни сақлаб туриш, шифокор томонидан тавсия этилган иссиқлик ва оғриқ қолдирувчи воситалар ёрдам беради ва қаттиқ ётоқда дам олиш тикланишни секинлаштиради. Перинеумдаги уйқусизлик, сийиш қийинлишуви, оёқларда заифлик, шикастланиш ёки иситма учун шошилинч ёрдам керак.

Миелопатия - ҳар қандай табиатдаги орқа мия шикастланишининг умумий номи. Кўпинча катталарда, бачадон бўйни минтақасида ўмуртқа шнурнинг суяк ўсиши, чуррали дисклар ва қалинлашган лигаментлар томонидан аста-секин сиқилиши туфайли ривожланади. Камроқ сабаб ўсмалар, қон айланиши билан боғлиқ муаммолар, яллиғланиш, Б12 витамини этишмовчилиги ёки шикастланиш оқибатларидир. Кўринишлар аста-секин тўпланиб боради: биринчи навбатда, бармоқларда қўполлик ва кичик ҳаракатларда қийинчилик пайдо бўлади, кейин юришнинг беқарорлиги, оёқларда заифлик ва уйқусизлик, кейинроқ сийиш билан боғлиқ муаммолар пайдо бўлади. Миелопатиянинг маккорлиги шундаки, ҳеч қандай оғриқ бўлмаслиги мумкин, шунинг учун одамлар узоқ вақт давомида шифокорга мурожаат қилмайди ва бу орада асаб толалари қайтариб бўлмайдиган даражада шикастланади.

Миёфасиял оғриқ синдроми - тетик нуқталарнинг шаклланиши билан боғлиқ ўткир ёки сурункали мушак оғриғи: таранг мушак толаларида зич, оғриқли тугунлар. Бундай нуқтага босилганда, ўткир оғриқ пайдо бўлади, бу кўпинча тананинг узоқ қисмларига тарқалади. Синдром мушакларнинг ҳаддан ташқари юкланиши, узоқ вақт давомида ноқулай ҳолат, шикастланиш, стресс ва ҳаракацизлик туфайли ривожланади. Кўпинча бўйин, элкама-камар, пастки орқа ва думба мушаклари таъсирланади. Миёфасиял оғриқлар бел ва бўйин оғриғининг энг кўп учрайдиган сабабларидан бири бўлиб, кўпинча чурраси ёки &қуот;остеохондроз&қуот; билан хато қилади. Ташхис текширувдан сўнг, мураккаб тадқиқотларсиз амалга оширилади. Витҳоут треатмент, тҳе паин сан бесоме чронис. Вазият ҳаёт учун хавфли эмас ва агар қўзғатувчи омиллар бартараф этилса ва мушакларнинг нормал ишлаши тикланса, даволанишга яхши жавоб беради.

Камбағал ҳолат - бу умуртқа поғонаси тизимли равишда ўзгармас бўлган одатий тана ҳолатининг оптимал ҳолатдан доимий равишда оғиши. Бу сколиоздан тубдан фарқ қилади: агар дуруş бузилган бўлса, одам ирода кучи билан ўзини тўғрилаши мумкин ва деформация ётган ҳолатда йўқолади, ҳақиқий сколиоз билан эса умуртқалардаги ўзгаришлар доимо сақланиб қолади. Кўпинча, муаммо мактаб ёшида узоқ вақт ўтириш, оғир рюкзаклар, заиф орқа ва қорин мушаклари, гаджетлардан узоқ вақт фойдаланиш фонида ривожланади. Камбағал ҳолатнинг ўзи касаллик эмас, лекин вақт ўтиши билан бу орқа ва бўйин оғриғига, бош оғриғига ва чарчоққа олиб келади.

Бачадон бўйни беқарорлиги - бу эгилиш ва тўғрилаш пайтида умуртқалар бир-бирига нисбатан одатдагидан кўпроқ ҳаракатланадиган ҳолат, чунки лигаментлар, интервертебрал диск ва мушаклар энди уларни маҳкам ушлаб турмайди. Бу травма, дискдаги дегенератив ўзгаришлар, олдинги операциялар, конженитал хусусиятлар ва тизимли бириктирувчи тўқима касалликлари оқибати бўлиши мумкин. Одатий шикоятлар - бўйнидаги оғриқ ва чарчоқ, сиқилиш, &қуот;беқарор&қуот; бош ҳисси, бошнинг орқа қисмидаги бош оғриғи, бурилиш пайтида бош айланиши. Ташхис фақат шикоятлар билан эмас, балки флексиён ва кенгайишдаги функционал рентген нурлари билан амалга оширилади. Кўпгина беморлар операциясиз даволанади, аммо асаб тузилмаларининг сиқилишининг дастлабки белгиларини сезиш муҳимдир.

Умуртқалараро дискнинг чиқиши - дискнинг ташқи толали ҳалқасининг ёрилишисиз умуртқали таналардан ташқарига чиқиши. Бу чуррадан олдин бўлиши мумкин бўлган диск дегенерациясининг босқичларидан биридир. Кўпинча ломбер ва сервикал минтақалар таъсир қилади. Катталардаги МРИда протрусионлар кўпинча ҳеч қандай шикояциз топилади ва бундай топилма ўз-ўзидан даволанишни талаб қиладиган ташхис эмас. Агар протрусион нерв илдизини безовта қилса ёки мушаклар ва бўғимларнинг ортиқча юкланиши билан бирлаштирилса, оғриқ пайдо бўлади. Кейин пастки орқа ёки бўйнидаги оғриқлар, оёқ ёки қўлда тортишиш ва уйқусизликдан ташвишланасиз. Фақат тасвирни эмас, балки симптомларни ҳам баҳолаш муҳимдир. Аксарият ҳолларда протрусион консерватив тарзда даволанади: ҳаракат, машқлар ва шифокор томонидан белгиланган оғриқни йўқотиш.

Сакроилиит - сакроилиак бўғимнинг яллиғланиши, сакрумни тос суяклари билан боғлайди. Бу бўғинлар деярли ҳаракациз, лекин катта юк кўтаради ва уларнинг яллиғланиши думба ва сакрумда чуқур оғриқни келтириб чиқаради, соннинг орқа томонига тарқалади. Яллиғланиш оғриғининг ўзига хос хусусияти шундаки, у кечаси ва эрталаб кучлироқ бўлиб, ярим соатдан кўпроқ вақт давомида қаттиқлик билан бирга келади ва дам олишда эмас, балки ҳаракат билан камаяди. Сакроилиит мустақил ташхис эмас, балки бир гуруҳ касалликларнинг, биринчи навбатда, эксенел спондилоартритнинг асосий белгисидир. Камроқ, у юқумли ёки ҳомиладорлик ва травма билан боғлиқ. Эрта ташхис қўйиш жуда муҳим, чунки замонавий даволаш ривожланишни тўхтатиши мумкин.

Пириформис синдроми - бу пириформис мушакларининг кучланиши ёки спазми ва қўшни сиятик асабнинг тирнаш хусусияти билан боғлиқ бўлган думбадаги оғриқ. Пириформис мушаклари глутеус махимус мушаклари остида чуқур жойлашган ва соннинг ташқи айланишида иштирок этади. Оғриқ узоқ вақт ўтирганда, зинапояга кўтарилганда, оёқларни кесиб ўтганда кучаяди ва сиятикани эслатувчи соннинг орқа томони бўйлаб тарқалиши мумкин. Синдром кўпинча ҳаддан ташқари юкланиш, думба устига йиқилиш, ҳаракациз иш билан шуғулланадиган одамларда ва югурувчиларда пайдо бўлади. Ташхис диск чурраси, сон ва сакроилиак бўғимларнинг касалликларини истисно қилгандан сўнг амалга оширилади. Даволаш консервативдир: чўзиш, физиотерапия, оғриқ қолдирувчи воситалар ва керак бўлганда инъэкция.