Вертебрология: касалликлар, белгилар ва даволаш

Миёфасиял оғриқ синдроми - тетик нуқталарнинг шаклланиши билан боғлиқ ўткир ёки сурункали мушак оғриғи: таранг мушак толаларида зич, оғриқли тугунлар. Бундай нуқтага босилганда, ўткир оғриқ пайдо бўлади, бу кўпинча тананинг узоқ қисмларига тарқалади. Синдром мушакларнинг ҳаддан ташқари юкланиши, узоқ вақт давомида ноқулай ҳолат, шикастланиш, стресс ва ҳаракацизлик туфайли ривожланади. Кўпинча бўйин, элкама-камар, пастки орқа ва думба мушаклари таъсирланади. Миёфасиял оғриқлар бел ва бўйин оғриғининг энг кўп учрайдиган сабабларидан бири бўлиб, кўпинча чурраси ёки &қуот;остеохондроз&қуот; билан хато қилади. Ташхис текширувдан сўнг, мураккаб тадқиқотларсиз амалга оширилади. Витҳоут треатмент, тҳе паин сан бесоме чронис. Вазият ҳаёт учун хавфли эмас ва агар қўзғатувчи омиллар бартараф этилса ва мушакларнинг нормал ишлаши тикланса, даволанишга яхши жавоб беради.

Камбағал ҳолат - бу умуртқа поғонаси тизимли равишда ўзгармас бўлган одатий тана ҳолатининг оптимал ҳолатдан доимий равишда оғиши. Бу сколиоздан тубдан фарқ қилади: агар дуруş бузилган бўлса, одам ирода кучи билан ўзини тўғрилаши мумкин ва деформация ётган ҳолатда йўқолади, ҳақиқий сколиоз билан эса умуртқалардаги ўзгаришлар доимо сақланиб қолади. Кўпинча, муаммо мактаб ёшида узоқ вақт ўтириш, оғир рюкзаклар, заиф орқа ва қорин мушаклари, гаджетлардан узоқ вақт фойдаланиш фонида ривожланади. Камбағал ҳолатнинг ўзи касаллик эмас, лекин вақт ўтиши билан бу орқа ва бўйин оғриғига, бош оғриғига ва чарчоққа олиб келади.

Умуртқалараро дискнинг чиқиши - дискнинг ташқи толали ҳалқасининг ёрилишисиз умуртқали таналардан ташқарига чиқиши. Бу чуррадан олдин бўлиши мумкин бўлган диск дегенерациясининг босқичларидан биридир. Кўпинча ломбер ва сервикал минтақалар таъсир қилади. Катталардаги МРИда протрусионлар кўпинча ҳеч қандай шикояциз топилади ва бундай топилма ўз-ўзидан даволанишни талаб қиладиган ташхис эмас. Агар протрусион нерв илдизини безовта қилса ёки мушаклар ва бўғимларнинг ортиқча юкланиши билан бирлаштирилса, оғриқ пайдо бўлади. Кейин пастки орқа ёки бўйнидаги оғриқлар, оёқ ёки қўлда тортишиш ва уйқусизликдан ташвишланасиз. Фақат тасвирни эмас, балки симптомларни ҳам баҳолаш муҳимдир. Аксарият ҳолларда протрусион консерватив тарзда даволанади: ҳаракат, машқлар ва шифокор томонидан белгиланган оғриқни йўқотиш.

Сакроилиит - сакроилиак бўғимнинг яллиғланиши, сакрумни тос суяклари билан боғлайди. Бу бўғинлар деярли ҳаракациз, лекин катта юк кўтаради ва уларнинг яллиғланиши думба ва сакрумда чуқур оғриқни келтириб чиқаради, соннинг орқа томонига тарқалади. Яллиғланиш оғриғининг ўзига хос хусусияти шундаки, у кечаси ва эрталаб кучлироқ бўлиб, ярим соатдан кўпроқ вақт давомида қаттиқлик билан бирга келади ва дам олишда эмас, балки ҳаракат билан камаяди. Сакроилиит мустақил ташхис эмас, балки бир гуруҳ касалликларнинг, биринчи навбатда, эксенел спондилоартритнинг асосий белгисидир. Камроқ, у юқумли ёки ҳомиладорлик ва травма билан боғлиқ. Эрта ташхис қўйиш жуда муҳим, чунки замонавий даволаш ривожланишни тўхтатиши мумкин.

Пириформис синдроми - бу пириформис мушакларининг кучланиши ёки спазми ва қўшни сиятик асабнинг тирнаш хусусияти билан боғлиқ бўлган думбадаги оғриқ. Пириформис мушаклари глутеус махимус мушаклари остида чуқур жойлашган ва соннинг ташқи айланишида иштирок этади. Оғриқ узоқ вақт ўтирганда, зинапояга кўтарилганда, оёқларни кесиб ўтганда кучаяди ва сиятикани эслатувчи соннинг орқа томони бўйлаб тарқалиши мумкин. Синдром кўпинча ҳаддан ташқари юкланиш, думба устига йиқилиш, ҳаракациз иш билан шуғулланадиган одамларда ва югурувчиларда пайдо бўлади. Ташхис диск чурраси, сон ва сакроилиак бўғимларнинг касалликларини истисно қилгандан сўнг амалга оширилади. Даволаш консервативдир: чўзиш, физиотерапия, оғриқ қолдирувчи воситалар ва керак бўлганда инъэкция.

Умуртқа артериялари - бу икки томир бўлиб, улар бўйин умуртқаларининг суяк тешиклари ичида мияга кўтарилиб, мия поясини, серебеллум ва оксипитал лобларни таъминлайди. Вертебрал артер синдроми - бу томирлар орқали қон оқими тўсқинлик қилганда ёки уларни ўраб турган нерв плексусининг тирнаш хусусияти бўлганда пайдо бўладиган аломатлар тўплами. Бу ўзини бош айланиши, тиннитус, бошнинг орқа қисмидаги зонклама оғриғи билан маъбадга кўчириш, милтиллаш ва кўзларда қорайиш, айниқса, бошни буриш ва орқага ташлашда намоён бўлади. Сабаблари ҳар хил: суяк ўсиши ва сервикал вертебраларнинг беқарорлиги, атеросклероз, мушакларнинг спазми, қон томир аномалиялари. Тўғри ташхис қўйиш учун неврологнинг текшируви ҳам, қон томир текшируви ҳам талаб қилинади.

Спондилоз ва спондилоартроз умуртқа поғонасидаги ёшга боғлиқ дегенератив ўзгаришлардир. Спондилоз билан суяк ўсимталари - остеофитлар - вертебра жисмларининг қирралари бўйлаб ҳосил бўлади; спондилоартроз билан кичик интервертебрал (фасет) бўғимларнинг хафтага тушади. Бу ўзгаришлар аста-секин, айниқса кекса одамларда ривожланади ва кўпинча фотосуратларда тасодифан, ҳеч қандай шикоятларсиз аниқланади. Энг катта юкни кўтарадиган ломбер ва сервикал ҳудудлар кўпинча таъсирланади. Оғриқ, бўғимларнинг яллиғланиши ёки тор нерв илдизи тешиклари ва орқа мия каналининг ҳаддан ташқари ўсиши натижасида пайдо бўлади. Мумкин бўлган оқибатларга сурункали оғриқ, қаттиқлик ва камдан-кам ҳолларда асаб сиқилиши киради. Ёшга боғлиқ ўзгаришларни даволаб бўлмайди, аммо жисмоний машқлар ва тўғри даволаш оғриқни назорат қилиш ва фаол бўлишга ёрдам беради. Агар оғриқ нормал ҳаётингизга халақит берса ёки уйқусизлик пайдо бўлса, шифокор билан маслаҳатлашингиз керак.

Спондилолистез - бу битта умуртқанинг пастки қисмига нисбатан силжиши, кўпинча олдинга силжиши. Ломбер минтақа одатда таъсирланади, айниқса Л4-Л5 ва Л5-С1 даражалари. Ёшлар ва спортчиларда сабаб кўпинча умуртқа поғонасининг нуқсони (спондилолиз); кекса одамларда бу интервертебрал диск ва бўғимларнинг эскиришидир. Дегенератив спондилолистез 50 ёшдан ошган аёлларда тез-тез учрайди. Нотўғри жойлашиш умуртқа поғонасининг барқарорлигини бузади ва ўмуртқа канални торайтириб, нерв илдизларини сиқиб қўйиши мумкин. Бу ўзини пастки орқа тарафдаги оғриқлар, баъзан оёқларга нурланиш, юриш пайтида уйқусизлик ва чарчоқ сифатида намоён қилади. Энгил силжиш кўпинча асемптоматикдир. Ташхис рентгенография ва МРИ билан тасдиқланади. Кўпгина беморлар консерватив даводан фойда кўрадилар ва жой алмашиш кучайганида ва доимий неврологик бузилишлар юзага келганда жарроҳлик керак.

Орқа мия стенози - орқа мия ва нерв илдизлари ўтадиган бўшлиқнинг торайиши. Кўпинча у ёши билан ривожланади: дисклар баландлигини йўқотади, бўғинлар қалинлашади, лигаментлар қалинлашади ва каналга чиқади. Нерв тузилмаларининг сиқилиши туфайли характерли расм пайдо бўлади: юриш ва турганда оёқларда оғриқ, оғирлик ва уйқусизлик, агар сиз ўтирсангиз ёки олдинга эгилиб қолсангиз, ўтиб кетади. Бачадон бўйни локализацияси билан орқа мия аллақачон таъсирланган ва қўлларнинг беқарорлиги ва юришнинг беқарорлиги пайдо бўлади. Курс одатда секин; кўп одамлар йиллар давомида консерватив даво билан курашадилар, аммо неврологик касалликлар кучайганда, жарроҳлик муҳокама қилинади.

Сервикоген бош оғриғи бўйнидан келиб чиқадиган ва бошида сезиладиган оғриқдир. Юқори бўйин умуртқалари, уларнинг бўғимлари, лигаментлари ва мушаклари тригеминал асаб тизимига боғланган, шунинг учун мия бу тузилмаларнинг тирнаш хусусияти бошнинг орқа қисмида, қулоқ орқасида, маъбадда ва ҳатто кўз атрофида оғриқ сифатида қабул қилинади. Оғриқ одатда бир томонлама бўлиб, орқа томондан бошланади ва олдинга тарқалади, ноқулай ҳолат билан кучаяди, бошни айлантиради ва узоқ вақт давомида компютерда ишлайди. Кўпинча мигрен билан чалкашиб кетади ва йиллар давомида &қуот;остеохондроз&қуот; сифатида даволанади. Текширув уни ажратишга ёрдам беради ва даволаш биринчи навбатда ҳаракатга ва бўйин мускуллари билан ишлашга асосланган.