Шиш қаердан келади?
Фаллоп найчаси бачадон бўшлиғини қорин бўшлиғи билан боғлайди ва тухумдонда фимбриялар билан тугайди. Айнан шу терминал қисмида эпителиядаги биринчи ўзгаришлар кўпинча содир бўлади, улар вақт ўтиши билан юқори даражадаги хавфли сероз карсиномага айланади. Ўсимта найча ичида ўсиб боради, унинг лüменини тўсиб қўяди ва тўпланган суюқлик вақти-вақти билан бачадонга ва ташқарига қуйилади - шунинг учун характерли сувли оқинди. Кейин ҳужайралар қорин бўшлиғи бўйлаб тарқалиб, қорин парда ва оментумга жойлашади, бу операциянинг босқичини ва даражасини белгилайди.
- Юқори даражадаги сероз карсинома - асосий тури
- Найчанинг чеккали қисмида ўсишнинг бошланиши
- Тубал эпителийда саратондан олдинги ўзгаришлар
- Қорин пардаси ва оментум бўйлаб тарқалиши
- Тос ва парааорта лимфа тугунларининг шикастланиши
- Тухумдон ва қорин парда ўсмалари билан ассоциация
Ким хавф остида
Маълум бўлган асосий омил БРСА1 ва БРСА2 генларининг ирсий мутациялари бўлиб, улар кўкрак, тухумдонлар ва бачадон найчалари саратони хавфини оширади. Шунинг учун, бундай мутацияга учраган ва оилада ушбу касалликларнинг бир нечта ҳолатлари бўлган аёлларга генетик маслаҳат ва профилактика чораларини муҳокама қилиш тавсия этилади. Қўшимча омиллар узоқ давом этадиган овуляция даври билан боғлиқ: ҳайз кўришнинг эрта бошланиши, кеч менопауза, ҳомиладорлик ва эмизишнинг этишмаслиги. Найчаларнинг сурункали яллиғланиш касалликлари илгари хавф омили деб ҳисобланган, аммо бу ассоциациянинг ишончли далиллари йўқ.
- БРСА1 ва БРСА2 ген мутациялари
- Яқин қариндошларда тухумдон, найча ёки кўкрак саратони
- Линч синдроми
- Туғилиш ва эмизишнинг этишмаслиги
- Эрта ҳайз кўриш ва кеч менопауза
- Ёши 50 дан ошган
Семптомлар
Учта белгининг комбинацияси классик ҳисобланади: сувли ёки оқинди оқинди, қориннинг пастки қисмида оғриқ ва тос бўшлиғида сезиладиган шаклланиш, аммо бу расм ҳаммада ҳам тўлиқ учрамайди. Характерли хусусият - мўл-кўл оқинди ва енгиллик билан тугайдиган крамп оғриғи ҳужуми, чунки найчанинг таркиби бачадонга қуйилади. Ўсимтанинг тарқалиши, шишиши, қорин бўшлиғидаги суюқлик туфайли қориннинг катталашиши, эрта тўйинганлик, заифлик ва вазн йўқотиш ҳисси пайдо бўлади. Баъзи аёлларда биринчи кўринишлар кеч босқичда пайдо бўлади.
- Кўп миқдорда сувли оқинди
- Менопауза пайтида қонли оқинди
- Қориннинг пастки қисмида крамп оғриғи
- Бўшатишдан кейин оғриқни йўқотиш
- Тос бўшлиғида таълим
- Қориннинг кенгайиши, шиширади
- Заифлик, иштаҳани йўқотиш, вазн йўқотиш
Диагностика
Текширув гинекологнинг текшируви ва трансвагинал ултратовуш текшируви билан бошланади, унда найча кенгайган кўринади, унда зич компонент ва қон оқими мавжуд. Расм ёш ва ултратовуш маълумотларини ҳисобга олган ҳолда СА-125 ўсимта белгилари ва махсус малигните хавфи индекслари билан тўлдирилади. Тарқалишни баҳолаш учун тос ва қорин бўшлиғининг КТ ёки МРИ буюрилади. Муҳим тафсилот: ўсимта ҳужайраларини тарқатмаслик учун операциядан олдин биопсия одатда амалга оширилмайди. Ташхис олиб ташланганидан кейин морфологик жиҳатдан тасдиқланади ва барча беморларга генетик текширув тавсия этилади.
- Гинеколог томонидан текширув
- Қон оқимини баҳолаш билан трансвагинал ултратовуш
- СА-125 ўсимта белгилари ва қўшимча кўрсаткичлар
- Қорин бўшлиғи ва тос бўшлиғининг МССТ
- Ноаниқ расм билан тос бўшлиғининг МРИ
- Патологияни истисно қилиш учун бачадон шиллиқ қаватининг аспирацияси ёки биопсияси
- Жарроҳликдан кейин гистологик текшириш
- БРСА мутациялари учун генетик тест
Даволаш
Даволашнинг асоси қўшимчалари бўлган бачадон, катта оментум ва ўсимтанинг барча кўринадиган ўчоқлари олиб ташланадиган операция бўлиб, босқични аниқлаш учун қорин бўшлиғининг текшируви ўтказилади. Ўсимта қанчалик тўлиқ олиб ташланса, кейинги даволанишнинг натижаси шунчалик яхши бўлади. Деярли барча беморларга платина асосидаги кимётерапия буюрилади; баъзи ҳолларда шиш ҳажмини камайтириш учун операциядан олдин амалга оширилади. БРСА мутациялари аниқланганда, парваришлаш мақсадли терапия қўлланилади. Даволашдан сўнг аёл гинекологик онколог томонидан текширувлар, ултратовуш текшируви ва СА-125 мониторинги билан кузатилади.
- Бачадонни қўшимчалар ва каттароқ оментум билан олиб ташлаш
- Шиш ўчоқларини максимал даражада тўлиқ олиб ташлаш
- Қорин бўшлиғини текшириш билан босқичлаш
- Платина препаратлари билан кимётерапия
- Катта ўсимталар учун операциядан олдин кимётерапия
- БРСА мутациялари учун мақсадли терапияни сақлаш
- СА-125 назорати билан кузатув
- Қариндошлар учун генетик маслаҳат
