Бу нима
Этук тератома ҳар хил турдаги тўқималарни ҳосил қилиш қобилиятини сақлаб қолган жинсий ҳужайрадан ривожланади. Бўшлиқ ичида ёғли таркиб, сочлар, ёг ъбезлари бўлган тери жойлари, камроқ тишлар, суяк ва хафтага тўқималари, асаб тўқималарининг элементлари топилади. Кист девори зич, шунинг учун шаклланиш тухумдондан яхши ажратилган. Кўпинча тератомалар бир томонлама, аммо ҳар ўнинчи аёлда улар ҳар икки томонда ҳам учрайди. Улар секин, ўртача йилига бир неча миллиметрга ўсади ва деярли ҳар доим яхши бўлиб қолади.
- Етук тератома яхши хулқли ўсимтадир
- Ёг ъ, соч, тери, баъзан тишларни ўз ичига олади
- Кўпинча бир томонлама
- Секин ўсади, ўз-ўзидан йўқолмайди
- Малигн дегенерация кам учрайди
- Ҳар қандай ёшда, кўпинча 20-40 ёшда аниқланади
Сабаблари ва хавф омиллари
Аниқ сабаб номаълум. Дермоид кист ривожланишнинг дастлабки босқичида репродуктив ҳужайралар бўлинишининг бузилиши туфайли юзага келади, деб ишонилади, шунинг учун уни турмуш тарзи, овқатланиш ёки контрацепция билан олдини олиш мумкин эмас. Гормонал бузилишлар ва тухумдонларнинг яллиғланиши унинг кўриниши билан ҳеч қандай алоқаси йўқ. Асоратланиш эҳтимолига таъсир қилувчи ягона омиллар тухумдоннинг шаклланиш ҳажми ва ҳаракатчанлигидир: кист қанчалик катта бўлса, бурилиш хавфи шунчалик юқори бўлади, айниқса жисмоний фаолият ва ҳомиладорлик пайтида.
- Жинсий ҳужайралар бўлинишини бузиш
- Гормонал мувозанат ва яллиғланиш билан боғлиқ эмас
- Озиқланиш ва турмуш тарзига боғлиқ эмас
- 5 см дан каттароқ ўлчамларда буралиш хавфи ортади
- Ҳомиладорлик асоратлар эҳтимолини оширади
- Оилавий ҳолатлар мумкин, аммо камдан-кам ҳолларда
Семптомлар
Кичик кистлар ҳеч қандай тарзда ўзини намоён қилмайди ва менстрüел сиклüсüне таъсир қилмайди - бу функционал кистлардан муҳим фарқ. Ўсиб улғайган сайин, бир томондан қориннинг пастки қисмида оғриқли оғриқ ёки оғирлик ҳисси ва жисмоний фаолият ва жинсий алоқа пайтида ноқулайлик пайдо бўлади. Катта кист сийдик пуфаги ва тўғри ичакка босим ўтказиб, сийиш ва ич қотишининг кучайишига олиб келиши мумкин. Ўткир, тўсатдан оғриқлар асоратни кўрсатади: оёқнинг буралиши ёки ёрилиши, бу ҳолда шошилинч ёрдам талаб қилинади.
- Кўпинча шикоятлар йўқ
- Қориннинг пастки қисмида бир томондан қичитқи оғриқ
- Оғирлик ва тўлиқлик ҳисси
- Тез-тез сийиш, катта ўлчамдаги ич қотиши
- Цикл одатда бузилмайди
- Буралиш ёки ёрилиш туфайли тўсатдан ўткир оғриқ
Диагностика
Асосий усул - тос аъзоларининг ултратовуш текшируви, терсиҳен трансвагинал. Дермоид кист ёғли таркиб ва зич қўшимчалар туфайли ўзига хос кўринишга эга, шунинг учун тажрибали мутахассис уни ишончли тарзда тан олади. Шубҳали ёки катта ҳажмдаги бўлса, тос аъзоларининг МРИси буюрилади, бу ёғни аниқ ажратиб туради ва қўшни органлар билан алоқани аниқлайди. Ўсимта белгилари танлаб қўлланилади, чунки улар яхши шароитларда ҳам кўтарилиши мумкин. Баъзида тератома қўшимчалари тасодифан бошқа сабабга кўра амалга оширилган рентген нурлари ёки компютер томографиясида топилади.
- Бачадон ва тухумдонларнинг ултратовуш текшируви, трансвагинал кириш
- Ноаниқ расм билан тос аъзоларининг МРИ
- Кўрсаткичлар бўйича ўсма белгилари
- Гинеколог томонидан текширув
- Кичик ўлчамларда динамикада кузатиш
Даволаш
Консерватив даво йўқ: гормонлар, физиотерапия ва ўтлар дермоид кистларга таъсир қилмайди. Кичик шаклланишлар ултратовуш текширувида ўлчамни кузатиш орқали шикоятларсиз кузатилиши мумкин. Жарроҳлик учун кўрсатмалар 5 см дан ортиқ ўлчам, баландлик, оғриқ, ҳомиладорликни режалаштириш ва бошқа ўсимтани истисно қилиш мумкин эмас. Стандарт лапароскопик систектомия: кист энуклеацияланган бўлиб, иложи борича соғлом тухумдон тўқимасини сақлаб қолади, бу келажакда туғилиш учун муҳимдир. Жарроҳ, таркиби қорин бўшлиғига кирмаслиги учун капсулага зарар бермасликка ҳаракат қилади. Буралиш ёки ёрилиш бўлса, операция шошилинч равишда амалга оширилади.
- Кичик асемптоматик кистларни кузатиш
- Тухумдонни сақлаш билан кистани лапароскопик олиб ташлаш
- Капсулани очмасдан юмшоқ экстракция
- Олиб ташланган тўқималарни гистологик текшириш
- Бурилиш ва ёрилиш учун шошилинч жарроҳлик
- Режалаштиришда ҳомиладорликдан олдин олиб ташлаш
- Жарроҳликдан кейин ултратовуш текшируви