Ҳомиладорлик пайтида юқори қон босимининг қандай турлари мавжуд?
Ҳомиладорлик даврида қон босими одатда муддатнинг биринчи ярмида бироз пасаяди ва охиригача асл даражасига қайтади. Ўсиш ҳар хил характерга эга бўлиши мумкин ва хавфлар ва даволаш унга боғлиқ. Шифокор ҳомиладорликдан олдин босим кўтарилганми, юқори рақамлар биринчи марта қайд этилганми ва сийдикда протеин бор-йўқлигини аниқлайди. Баъзида қон босими ҳаяжондан фақат шифокор хонасида кўтарилади - бу уй ўлчовлари ва АБПМ ёрдамида аниқланади.
- Сурункали гипертензия - ҳомиладорликдан олдин ёки 20 ҳафтадан олдин
- Ҳомиладорлик гипертензияси - 20 ҳафтадан кейин сийдикда протеин йўқ
- Прееклампси - сийдикдаги оқсил билан гипертензия ёки органларнинг шикастланиши
- Сурункали гипертензия туфайли прееклампси
- Оқ халатли гипертензия
Сабаблари ва хавф омиллари
Аниқ сабаблар тўлиқ тушунилмаган. Ҳомиладорлик гипертензияси ва прееклампси қон томирларининг ҳомиладорликка мослашувининг бузилиши ва плацентанинг ишлаши билан боғлиқ деб ишонилади. Ортиқча вазнли, биринчи ёки кўп ҳомиладор бўлган, буйрак касаллиги ёки диабетга чалинган аёлларда эҳтимол юқори. Агар қон босимингиз эрта, 32-34 хафтадан олдин кўтарилса, прееклампсияга ўтиш хавфи ортади.
- Биринчи ҳомиладорлик
- Ортиқча тана вазни
- Кўп ҳомиладорлик
- Ёши 35-40 ёш
- Буйрак касаллиги, диабет
- Ҳомиладорлик даврида онанинг гипертензияси
Семптомлар ва қон босимини қандай тўғри ўлчаш керак
Кўпинча юқори қон босими ҳеч қандай тарзда ўзини намоён қилмайди; баъзида бош оғриғи, тиннитус ва юрак уриши сизни безовта қилади. Шунинг учун аниқлашнинг асосий усули мунтазам ўлчовлардир. Босим ўтирган ҳолатда, 5 дақиқа дам олгандан сўнг, орқангизни қўллаб-қувватлаган ҳолда, қўлингизни юрак даражасида ва мос ўлчамдаги манжет билан ўлчанади. Бир дақиқадан сўнг иккита ўлчовни олиб, натижани эрталаб ва кечқурун кундаликка ёзиб қўйиш яхшироқдир. Елка учун автоматик тонометр билакка қараганда аниқроқдир.
- Бошнинг орқа қисмида бош оғриғи
- Қулоқларда шовқин, чивинларнинг милтиллаши
- Юрак уриши
- Тез ортиб бораётган шиш
- Кўпинча - шикоятлар йўқ
Сўров
Агар сизнинг қон босимингиз 140/90 ёки ундан юқори бўлса, шифокорингиз сийдик оқсилини, тромбоцитлар, жигар ферментлари ва креатинин билан умумий қон миқдорини текширади, прееклампсияни истисно қилади. Ушбу тестлар вақт ўтиши билан, одатда ҳафтада бир марта ёки тез-тез такрорланади. Боланинг ҳолати Допплер ва СТГ билан ултратовуш орқали баҳоланади. Кундалик қон босими мониторинги кечаю кундуз ҳақиқий рақамларни аниқлашга ёрдам беради. Агар қон босимини назорат қилиш қийин бўлса ёки юрак шикоятлари бўлса, ЭКГ ва кардиологнинг маслаҳати зарур.
- Уйда қон босими журнали
- АБПМ
- Сийдикдаги протеин, сийдик таҳлили
- Тўлиқ қон рўйхати, АЛТ, АСТ, креатинин
- Допплер ва СТГ билан ҳомила ултратовуш
- ЭКГ
Даволаш ва кузатиш
Қон босимининг ўртача ортиши билан шифокор ҳомиладорлик даврида тасдиқланган дори-дармонларни буюради. Гипертензия учун кўплаб кенг тарқалган дорилар ҳомиладор аёллар учун контрендикедир, шунинг учун фақат шифокор даволанишни танлаши мумкин ва ҳомиладорликдан олдин уларни қабул қилганлар шошилинч равишда алмаштиришни муҳокама қилишлари керак. Тўлиқ ётоқда дам олиш ва тузни қаттиқ чеклаш тавсия этилмайди. Мақсад қон босимингизни хавфсиз чегаралар ичида ушлаб туриш ва прееклампси белгиларини эрта аниқлашдир. Агар вазият барқарор бўлса, туғилиш одатда тўлиқ муддатга яқинроқ режалаштирилган. Туғилгандан сўнг, қон босими яна бир неча ҳафта, кейин эса ҳар йили назорат қилинади.
- Ҳомиладорлик пайтида рухсат этилган антиҳипертансиф дорилар
- Уйда қон босимини кунига 2 марта ўлчаш
- Сийдикдаги протеин миқдорини ҳафталик мониторинги
- Ўртача фаоллик ва этарли уйқу
- 160/110 ёки прееклампси белгилари учун касалхонага ётқизиш
- Туғилгандан кейин ва келажакда қон босимини назорат қилиш
