Спорт тиббиёти: касалликлар, белгилар ва даволаш

Латерал ёки коллатерал лигаментлар тиззанинг ички ва ташқи юзаларида жойлашган бўлиб, тибианинг ён томонларга оғишини олдини олади. Ички лигамент кўпроқ шикастланади: тиззанинг ташқи томонига зарба бериш ёки шин ташқарига чиққанда оёқнинг буришиши этарли. Бу футболчилар, чанғичилар ва курашчилар учун одатий жароҳат, лекин у йиқилиш пайтида ҳам кундалик ҳаётда учрайди. Яхши хабар шундаки, ички лигамент яхши қон таъминотига эга ва кўп ҳолларда операциясиз даволанади. Яна бир нарса муҳим: оғир шикастланиш билан, хоч лигаментлари ва менисклар бир вақтнинг ўзида шикастланиши мумкин ва ташқи лигаментнинг шикастланиши кўпинча перонеал асабнинг шикастланиши билан кечади.

Ахиллес тендони танадаги энг кучли тендондир; у болдир мускулини товон суяги билан боғлайди ва юриш, чопиш ва сакрашда ҳаракатга жавоб беради. Кўпинча ёрилиш тўсатдан, кескин бошлаш ёки сакраш билан, танаффусдан кейин спортга қайтган 30-50 ёшли одамларда содир бўлади. Одам товоннинг орқасидан зарба ёки чертишни ҳис қилади, гўё кимдир уни таёқ билан урган ва оёқ бармоқларида туролмайди. Оғриқ баъзан мўътадил бўлади, шунинг учун жароҳат кўпинча бурилиш билан янглишишади. Ўтказиб юборилган бўшлиқ чўзилиши билан даволанади ва оёқ абадий ўз итариш кучини йўқотади, шунинг учун биринчи кунларда травматолог томонидан текширув керак.

Икки бош суяги мушаклари билакнинг радиус суягига юқорида, элка бўғимида ва бир пастда иккита тендон билан бириктирилади. Бу жойлардан ҳар қандайида ёрилиш пайдо бўлиши мумкин, аммо оқибатлари бошқача. Тепадаги узун бошнинг ёрилиши одатда эллик ёшдан ошган одамларда тендоннинг узоқ вақт давомида эскириши туфайли юзага келади: мушак пастга силжийди ва элкада характерли рулон ҳосил қилади ва куч деярли таъсир қилмайди. Пастда, тирсакда тендоннинг кесилиши кўпинча ўрта ёшли эркакларда оғирликнинг кескин кўтарилиши билан содир бўлади ва букилиш кучининг сезиларли даражада йўқолишига ва айниқса билакнинг айланишига олиб келади. Бу вариант одатда жарроҳлик талаб қилади, ва эрта босқичларида.

Остеохондрит диссеканс - бу артикуляр хафтага остидаги суякнинг кичик бир қисми овқатланишни йўқотадиган ва уни қоплаган хафтага билан бирга ажралиб чиқадиган ҳолат. Кўпинча тиззада фемурнинг медиал кондилига таъсир қилади; камроқ тез-тез, тўпиқдаги талуснинг троклеаси ва тирсакдаги ҳумерус кондилининг боши таъсирланади. Кўпинча спорт билан фаол шуғулланадиган ўсмирлар ва ёшлар таъсир кўрсатади. Фрагман жойида қолса-да, машқдан кейин ноаниқ оғриқ ва шишиш безовта қилади. Агар у ажратилса, бўғимда бўшашган тана пайдо бўлади - бўғим сичқончаси деб аталади, бу чертиш, тиқилиб қолиш ва хафтага зарар келтиради. Ёпиқ ўсиш зоналари бўлган болаларда нуқсон кўпинча ўз-ўзидан даволанади; катталарда жарроҳлик кўпроқ талаб қилинади.

Тизза чўзилиши - бу бўғинни барқарор ушлаб турадиган бир ёки бир нечта лигаментларнинг толаларига зарар этказиш. Кўпинча, тиззанинг ташқи томонига зарба бўлганда ва танани қаттиқ оёққа кескин айлантирганда, ички коллатерал лигамент таъсир қилади. Шикастланишнинг оғирлиги даражалар бўйича баҳоланади: барқарорликни йўқотмасдан микро кўз ёшлари тўлиқ ёрилишгача, бунда бўғин бўшашади. Жароҳатдан сўнг дарҳол тизза шиширади, оғрийди ва ёмонроқ эгилади ва хоч лигаментлари шикастланганда, кўп одамлар чертишни эшитадилар ва тиззанинг буришганини сезадилар. Биринчи кунларда тўғри тактикалар ва кейинги реабилитация тиззанинг олдинги юкига қайтишини аниқлайди.

Ён-тибиал йўл - соннинг ташқи юзаси бўйлаб тос суягидан тибиагача чўзилган ва югуриш ва юриш пайтида тиззани барқарорлаштирадиган зич тендон тасмаси. Қайта флексиён ва кенгайиш билан унинг пастки қисми ташқи фемур кондилининг устидаги юмшоқ тўқималарни сиқади ва у эрда тирнаш хусусияти ва оғриқ пайдо бўлади. Бу югурувчилар ва велосипедчиларда тиззанинг ташқи томонидаги оғриқнинг энг кенг тарқалган сабабларидан биридир. Характерли хусусият шундаки, оғриқ тахминан бир хил масофада ёки югуриш вақтида пайдо бўлади, сизни тўхташга мажбур қилади ва дам олиш билан тезда пасаяди, фақат кейинги машғулотда қайтиб келади. Вазият қўшимчани йўқ қилмайди, лекин машғулот режасини ўзгартирмасдан ва тос мушакларини кучайтирмасдан, ўжарлик билан қайтади.

Тендинит - бу юк тўқималарнинг тикланиш қобилиятидан ошиб кетганда юзага келадиган тендоннинг шикастланиши. Тендон мушакни суяк билан боғлайди ва эластик булоқ каби ишлайди, лекин тез-тез ўхшаш ҳаракатлар билан унда микро-кўз ёшлар тўпланади. Муайян нуқтада оғриқ, уйқудан кейин қаттиқлик ва ҳаракатнинг бошида тендоннинг &қуот;ривожланган&қуот; ҳисси бор. Энг кўп таъсирланган жойлар Ахиллес тендони, ротатор манжет тендонлари, тирсак, тизза ва билакдир. Замонавий тадқиқотлар шуни кўрсатадики, аксарият ҳолларда бу классик яллиғланиш эмас, балки тўқималарни қайта қуриш, шунинг учун дам олиш ва инъэкция эмас, балки аста-секин дозаланган юк энг яхши ишлайди.

Ахиллес тендонити - бу бузоқ мушакларини товон суяги билан боғлайдиган тананинг энг кучли тендонининг оғриқли ҳолати. Яллиғланишни кўрсатадиган одатий исмга қарамай, тендинопатия кўпинча асос бўлади: ортиқча юкланиш классик яллиғланишсиз тендон тўқималарининг микро шикастланишига ва қайта тузилишига олиб келади. Одатий расм - товондан бир неча сантиметр юқори бўлган ҳудудда оғриқ ва эрталабки қаттиқлик, юкнинг бошида кучаяди, исиниш пайтида қисқа вақт ичида пасаяди ва машғулотдан кейин қайтиб келади. Вазият даволанишга яхши жавоб беради, аммо вақт ва мунтазам машқларни талаб қилади; Агар эътибор берилмаса, тендон ёрилиши хавфи ортади.

Чондромаласиа пателла - тизза қопқоғининг ички юзасида хафтага юмшатиш ва зарар этказиш. Пателла фемурнинг йиви бўйлаб силжийди ва агар у марказдан четга чиқса, хафтага бир соҳада ортиқча босим пайдо бўлади. Оғриқ тизза қовоғи атрофида ёки остида сезилади ва зинапоядан тушганда, чўкиб кетганда, югурганда ёки букилган оёқларда узоқ вақт ўтиргандан кейин кучаяди. Кўпинча чийиллаш ва чертиш товушлари эшитилади. Бу ҳолат, айниқса, ўсмирлар, югурувчилар ва иш юкини кескин оширган одамларда кенг тарқалган. Аксарият ҳолларда дам олиш ёки операция ёрдам бермайди, балки тўғри танланган машқлар дастури.