Инфекциянинг асосий шакллари
Энтеровируслар турли органларга зарар этказиши мумкин, шунинг учун кўплаб клиник вариантлар мавжуд. Энг тез-тез учрайдиган ҳолат - бир неча кун давом этадиган сезиларли бошқа аломатларсиз иситма. Ҳерпангина тоза бодомсимон безлар билан танглай ёйлари ва юмшоқ танглайда оғриқли пуфакчалар ва яралар сифатида намоён бўлади. Қўл-оёқ-оғиз синдроми кафтлар, тагликлар ва оғиз атрофидаги тошмаларни оғиз яраларига қўшади. Сероз менингит, миокардит, конъюнктивит ва диарея билан ичак шакли камроқ ривожланади.
- Энтеровирусли иситма
- Ҳерпангина
- Қўл-оёқ-оғиз синдроми
- Энтеровирусли экзантема
- Сероз менингит
- Диарея билан ичак шакли
- Геморрагик конъюнктивит
- Миёкардит (камдан-кам ҳолларда)
У қандай узатилади?
Вирус назофаренкдан ва нажасда ва тикланишдан кейин бир неча ҳафта давомида нажасда ажратилади. Шунинг учун сиз ювилмаган қўллар, умумий ўйинчоқлар, идиш-товоқлар, ҳовуздаги сув ва очиқ сув ҳавзалари орқали, шунингдек, йўталиш ва ҳапşıрма орқали юқтиришингиз мумкин. Болалар гуруҳларида эпидемиялар тез тарқалади. Кулуçка муддати одатда уч дан олти кунгача. Ўтган инфекция фақат вируснинг маълум бир турига иммунитет беради ва уларнинг кўплари бор, шунинг учун бола яна касал бўлиб қолиши мумкин.
- Нопок қўллар ва нарсалар
- Ҳовузларда ва сув омборларида сув
- Ҳаво йўли
- Биргаликда ўйинчоқлар ва идишлар
- Касалликдан кейин нажасда вируснинг узоқ вақт тўкилиши
- Болалар боғчаларида тез тарқалди
Семптомлар
Касаллик иситма, бош оғриғи, заифлик, баъзида қусиш билан ўткир бошланади. Ҳерпангина билан бола томоқ оғриғидан шикоят қилади, овқатланиш ва ичишдан бош тортади, оғизда кичик пуфакчалар кўринади, улар ошқозон яраси ҳосил қилади. Қўл-оёқ-оғиз синдроми билан палмаларда, оёқларда, бармоқлар орасида ва оғиз атрофида овал пуфакчалар пайдо бўлади; улар кўп қичимайдилар, лекин оғриқли бўлиши мумкин. Касалликдан бир неча ҳафта ўтгач, тирноқлар баъзан тозаланади - бу ўз-ўзидан ўтиб кетадиган зарарсиз ҳодиса.
- Ҳарорат 38–39 °С
- Томоқ оғриғи ва овқатланишдан бош тортиш
- Танглайда пуфакчалар ва яралар
- Кафтларда, тагликларда ва оғиз атрофида тошма
- Кўнгил айниши, қусиш, баъзида бўшашган ахлат
- Бош оғриғи ва мушак оғриғи
- Тирноқларнинг кеч тозаланиши
Диагностика
Одатдаги ҳолатларда шифокор характерли расмга асосланиб ташхис қўяди: иситма, оғизда яралар ва кафтлар ва оёқларда тошмаларнинг комбинацияси тан олинади. ПСР ёрдамида лаборатория текшируви оғир ҳолатларда, эпидемиялар пайтида ва менингитга шубҳа қилинганида қўлланилади. Тўлиқ қон рўйхати ва С-реактив оқсил вирусли инфекцияни бактериал томоқ оғриғидан ажратишга ёрдам беради. Агар кучли бош оғриғи, такрорий қусиш ва бўйин мускулларида кучланиш бўлса, бола касалхонага ётқизилади ва ломбер понксиён амалга оширилади.
- Шифокорнинг текшируви ва тошма ва оғиз шиллиқ қаватини баҳолаш
- Умумий қон текшируви
- С-реактив оқсил
- Умумий сийдик тести
- Агар керак бўлса, тампон ва нажаснинг ПСР
- Менингитга шубҳа қилинган ломбер понксиён
Даволаш ва олдини олиш
Энтеровируслар учун антивирал препаратлар йўқ; даволаш симптомларни бартараф этишга қаратилган. Энг муҳими, сувсизланишнинг олдини олишдир: оғиздаги оғриқлар туфайли болалар ичишдан бош тортадилар, шунинг учун улар салқин ичимликлар, сув, компот таклиф қиладилар, сиз уларни тез-тез ва кичик қисмларда игнасиз ёки қошиқсиз шприц орқали беришингиз мумкин. Озиқ-овқат юмшоқ, иссиқ эмас, нордон, шўр ёки баҳаратлı овқатларсиз бўлиши керак. Антипиретиклар ёшга қараб берилади. Антибиотиклар вирусларга таъсир қилмайди ва фақат тасдиқланган бактериал асорат учун буюрилади. Дöкüнтüйü ҳеч нарса билан даволашнинг ҳожати йўқ.
- Тез-тез кичик, салқин суюқликларни ичинг
- Нордон ёки баҳаратлı овқатларсиз юмшоқ, иссиқ бўлмаган овқат
- Ёши ва вазни бўйича антипиретиклар
- Шифокор томонидан тайинланган оғиз бўшлиғи шиллиқ қавати учун оғриқ қолдирувчи воситалар
- Вирусли инфекциялар учун антибиотиклар қўлланилмайди
- Қўл ювиш, алоҳида идишлар ва сочиқ
- Касал болани тузалиб кетгунга қадар изоляция қилиш