ПСОС билан нима содир бўлади
Одатда, ҳар бир циклда битта доминант фолликул тухумдонда пишиб, ундан тухум чиқарилади. ПСОС билан фолликуллар ўсишни бошлайди, аммо ҳеч бири этукликка эришмайди: овуляция содир бўлмайди ва фолликуллар тухумдонда қолади ва унинг периферияси бўйлаб тўпланади.
Шу билан бирга, эркак жинсий гормонлар - андрогенлар даражаси ошади, бу эса ортиқча соч ўсиши, бошда акне ва соч тўкилишини келтириб чиқаради. Аёлларнинг сезиларли қисми инсулин қаршилигига эга: ҳужайралар инсулинга камроқ жавоб беради, унинг даражаси ошади ва ортиқча инсулин қўшимча равишда андрогенларни ишлаб чиқаришни рағбатлантиради.
Бу шафқациз доира бўлиб чиқади: инсулин қаршилиги андрогенлар ишлаб чиқаришни оширади, андрогенлар килограмм ортишига ёрдам беради ва ортиқча вазн инсулин қаршилигини оширади. Шунинг учун ПСОС учун вазн йўқотиш жуда самарали ишлайди - бу циклни бузади.
Семптомлар
- Ноқонуний ҳайз даври: бир неча ҳафтадан ойгача кечикиш
- Камдан кам ёки йўқ даврлар
- Узоқ кечикишдан кейин кучли қон кетиш
- Юз, кўкрак, қорин, орқада ортиқча соч ўсиши
- Акне, ёғли тери
- Эркакларнинг бош териси соч тўкилиши
- Ортиқча вазн, уни йўқотиш қийинлиги, қорин бўшлиғидаги ёг ъбирикмалари
- Бўйин, қўлтиқ, чаноқда терининг қуюқ бахмал жойлари
- Мунтазам жинсий фаолият билан ҳомиладорликнинг йўқлиги
- Кайфиятнинг ўзгариши, ташвиш
- Баъзан - нормал вазн ва минимал ташқи кўринишлар
Ташхис қандай қўйилади?
Ташхис учта белгидан камида иккитаси мавжуд бўлганда ва шунга ўхшаш расмга эга бўлган бошқа касалликларни истисно қилгандан кейин амалга оширилади.
- Нарушение овуляции: нерегулярный цикл, редкие менструации или их отсутствие
- Клинические или лабораторные признаки избытка андрогенов: избыточное оволосение, акне либо повышенный уровень тестостерона
- Характерная картина яичников на УЗИ: множество мелких фолликулов и увеличенный объём яичника
Бошқа сабабларни истисно қилиш керак: қалқонсимон без касаллиги, пролактиннинг кўпайиши, буйрак усти безининг кортексининг конженитал дисфункцияси, андроген ишлаб чиқарадиган ўсмалар, Кушинг синдроми. Шунинг учун ташхис фақат ултратовуш ёрдамида амалга оширилмайди.
Сўров
- Соч ўсиши даражасини баҳолаш билан гинеколог томонидан текширув
- Циклнинг 3-5 кунида тос аъзоларининг ултратовуш текшируви, терсиҳен трансвагинал.
- Жами ва бепул тестостерон, ШБГ, бепул андроген индекси
- ЛҲ, ФШ, эстрадиол
- АМҲ - одатда ПСОСда кўтарилади
- Пролактин, ЦҲ - бошқа сабабларни истисно қилиш
- 17-гидроксипрогестерон - адренал кортекснинг конженитал дисфункциясини истисно қилиш
- Рўза глюкоза, инсулин, ҲОМА индекси, глюкоза бардошлик тести
- Гликатланган гемоглобин
- Липид профили
- Қон босими ва тана массаси индексини баҳолаш
- Ҳайз кўришнинг узоқ вақт давомида йўқлигида эндометриял биопсия
Даволашсиз ПСОС хавфи қандай?
- Овуляция йўқлиги сабабли бепуштлик
- Эндометриял гиперплазия ва эндометриум саратони хавфи ортиши - ҳайз кўришнинг узоқ давом этиши туфайли эндометриум ўз вақтида тўкилмайди.
- 2-тоифа қандли диабет
- Метаболик синдром, семизлик, дислипидемия
- Артериал гипертензия ва юрак-қон томир касалликлари
- Алкоголсиз ёғли жигар касаллиги
- Обструктив уйқу апне синдроми
- Ҳомиладорликнинг асоратлари: ҳомиладорлик қандли диабет, прееклампси, аборт
- Анксиете ва депрессив касалликлар
Даволаш
Умумжаҳон схемаси йўқ: даволаниш аёлнинг ҳозир ҳомиладорликни режалаштираётганига ва мавжуд муаммоларга боғлиқ.
- Тана вазнини 5-10% га камайтириш энг самарали чорадир: кўп аёллар мунтазам цикл ва овуляцияни тиклайдилар.
- Чекланган тез углеводлар билан парҳез, мунтазам жисмоний фаолият
- Инсулин сезувчанлигини оширадиган дорилар - шифокор буюрганидек
- Комбинацияланган гормонал контрацептивлар - ҳомиладорлик режалари бўлмаганда: циклни тартибга солиш, андрогенларни камайтириш, эндометриумни ҳимоя қилиш, акне ва соч ўсишини камайтириш.
- Курсларда прогестерон препаратлари - эндометриумнинг мунтазам равишда рад этилишини таъминлаш
- Жиддий соч ўсиши ва акне учун антиандроген терапияси
- Ҳомиладорликни режалаштиришда овуляцияни рағбатлантириш
- Интраутерин уруғлантириш
- Тухумдонларни лапароскопик бурғулаш (каутеризация) - агар стимуляция самарасиз бўлса; таъсир вақтинчалик, аралашув миқдори минимал бўлиши керак
- Агар бошқа усуллар самарасиз бўлса, ИВФ
- Қўшимча сифатида эпиласённинг косметологик усуллари
Тошкентда қаерда имтиҳондан ўтиш мумкин
Ултратовуш текшируви, гормонал ва метаболик текширувлар, бепуштлик бўлса, овуляцияни рағбатлантириш ва керак бўлганда лапароскопия керак.
Тошкент шаҳрида ПСОСни текшириш ва даволаш УРОЛОГИК КОМПЛЕКС тиббиёт марказида ва зарур ҳолларда “Тошкент Тиббиёт маркази Парк” клиникасида эндокринолог билан биргаликда амалга оширилади.
Агар сиз уч ойдан ортиқ ҳайз кўрмаган бўлсангиз, кутманг: эндометриял рад этишнинг узоқ муддат йўқлиги нафақат ноқулайлик, балки бачадон шиллиқ қавати учун ҳақиқий хавфдир. Клиника билан боғланишлар саҳифада қуйида келтирилган.
