Нима бўлади ва қайси ёшда
- Перименопоз - менопауза олдидан циклнинг беқарорлиги даври; бир неча йил давом этиши мумкин, айнан шу вақтда биринчи аломатлар одатда пайдо бўлади
- Менопауза - охирги мустақил ҳайз; 12 ойлик ҳайз кўриш йўқлигидан кейин ретроспектив тарзда ўрнатилади
- Постменопоз - ҳаётнинг кейинги бутун даври
- Менопаузанинг ўртача ёши тахминан 50 йил
- Эрта менопауза - 45 ёшгача
- Эрта тухумдон этишмовчилиги - 40 ёшдан олдин ҳайз кўришни тўхтатиш; мажбурий текширувни ва, қоида тариқасида, гормонал терапияни талаб қилади
Перименопоз ҳақида алоҳида айтиб ўтиш керак: айнан шу даврда цикл тартибсиз бўлиб, аломатлар энг аниқ намоён бўлади. Шуни эсда тутиш керакки, ҳозирги вақтда ҳомиладорлик ҳали ҳам мумкин, шунинг учун контрацепция долзарблигича қолмоқда.
Семптомлар
- Иссиқ чақнашлар, одатда юз ва тананинг юқори қисмида, терлаш билан
- Кечаси терлаш ва улар билан боғлиқ уйғониш
- Уйқусизлик ва уйқу сифатининг пасайиши
- Кайфиятнинг ўзгариши, асабийлашиш, ташвиш, депрессия
- Консентрация ва хотиранинг пасайиши
- Жинсий алоқа пайтида вагинал қуруқлик, ноқулайлик ва оғриқ
- Жинсий қизиқишнинг пасайиши
- Тез-тез сийиш, такрорий систит, сийдик ўғирлаб кетиш
- Ноқонуний цикллар, перименопоз даврида ҳайз кўриш табиатидаги ўзгаришлар
- Қўшимчалар ва мушаклардаги оғриқ
- Қуруқ тери, ингичка ва соч тўкилиши
- Айниқса, қорин бўшлиғида килограмм ортиши
- Тез юрак уриши
Эстроген этишмовчилигининг узоқ муддатли оқибатлари
- Остеопороз ва синиш хавфининг ошиши - суякларнинг йўқолиши айниқса менопаузадан кейинги биринчи йилларда тез содир бўлади.
- Юрак-қон томир хавфининг ошиши
- Липит профилидаги салбий ўзгаришлар
- Инсулин қаршилиги ва диабет хавфини оширади
- Генитоурия синдроми: шиллиқ қаватнинг атрофияси, такрорий систит, сийдик ўғирлаб кетиш.
- Тос аъзоларининг пролапсаси
- Тери ва шиллиқ пардалар ҳолатининг ёмонлашиши
Сўров
- Гинеколог томонидан текширув, Пап тест ва ҲПВ тести - скрининг менопауза даврида давом этади
- Эндометриум қалинлигини ўлчаш билан тос аъзоларининг ултратовуш текшируви
- ФШ ва эстрадиол - атипик курс ва эрта менопауза билан
- ЦҲ - қалқонсимон без касалликларини истисно қилиш, уларнинг белгилари ўхшаш
- Липид профили, глюкоза, глюкозаланган гемоглобин
- Қон босими ва юрак-қон томир хавфини баҳолаш
- Денситометрия - суяк зичлигини баҳолаш
- Ёш жадвалига мувофиқ маммография
- Тўлиқ қон рўйхати ва ферритин
- Эндометриумнинг қон кетиши ёки қалинлашиши учун эндометриял биопсия
- Оғир ҳиссий кўринишларда депрессия белгиларини баҳолаш
Оддий ёшдаги аёлда менопауза ташхиси клиник жиҳатдан ҳайз кўришнинг тўхташи билан амалга оширилади ва бунинг учун одатда гормонларни текшириш керак эмас. Улар эрта менопауза, атипик аломатлар ва терапия масаласини ҳал қилиш учун буюрилади.
Даволаш: нима мавжуд
- Менопаузадаги гормон терапияси (МҲТ) кучли иссиқ чақнашлар учун энг самарали усулдир; кўрсатмалар ва контрендикацияларни ҳисобга олган ҳолда шифокор томонидан белгиланади
- Маҳаллий эстрогенлар - қуруқлик, ноқулайлик, такрорий систит учун; маҳаллий даражада ҳаракат қилади ва минимал тизимли таъсирга эга
- МҲТга қарши кўрсатмалар учун гормонал бўлмаган препаратлар
- Немлендириси ва мойлаш воситалари
- Калций ва Д витамини қўшимчалари
- Суяк зичлигининг тасдиқланган пасайиши билан остеопорозни даволаш учун препаратлар
- Мунтазам жисмоний фаолият, шу жумладан куч ва оғирликни кўтариш машқлари
- Чекишни ташлаш - бу менопаузанинг бошланишини ва суякларнинг йўқолишини тезлаштиради
- Иссиқ чақнашлар учун спиртли ичимликлар, кофеин ва аччиқ овқатларни чеклаш
- Тана вазнини назорат қилиш
- Уйқу бузилиши ва ташвиш учун когнитив хатти-ҳаракатлар терапияси
- Сийдик чиқаришни ўғирлаб кетиш учун тос бўшлиғи мушакларини машқ қилиш
Мифларсиз гормон терапияси ҳақида
- МҲТ менопаузадан кейинги биринчи йилларда, 60 ёшгача бўлган аёлларда бошланганда энг самарали ва хавфсиздир.
- Бу иссиқ чақнашларни сезиларли даражада камайтиради, уйқуни яхшилайди, шиллиқ қаватларнинг ҳолатини ва суякларни ҳимоя қилади
- Қарор индивидуал равишда қабул қилинади: ёш, менопаузадан кейинги вақт, юрак-қон томир хавфи, оила тарихи баҳоланади.
- Қўллаш мумкин бўлмаган ҳолатлар орасида кўкрак ва эндометриум саратони, тромбоз, оғир жигар касаллиги, келиб чиқиши номаълум қон кетиш киради.
- Бошлашдан олдин маммография, ултратовуш текшируви, эндометриум, липидлар ва босимни баҳолаш керак.
- Терапия бир марталик рецепт эмас, балки мунтазам мониторингни талаб қилади
- Генитоурия белгилари учун маҳаллий эстрогенлар сезиларли даражада камроқ чекловларга эга ва кўпчилик аёллар учун мос келади
Тошкентда қаерда томоша қилиш мумкин
Ушбу даврда мунтазам гинекологик мониторинг, бачадон бўйни скрининги, эндометриумни баҳолаш ва суяклар ва юрак-қон томир тизимига эътибор бериш муҳимдир.
Пойтахтимизда бундай кузатиш ва даволаш усулларини танлаш УРОЛОГИК КОМПЛЕКС тиббиёт маркази ва “Тошкент Тиббиёт маркази Парк” клиникасида амалга оширилмоқда.
Битта қоидани эсланг: охирги ҳайздан бир йил ёки ундан кўпроқ вақт ўтгач, ҳар қандай қон кетиш, ҳатто бир неча томчи бўлса ҳам, шифокорни кўришни талаб қилади. Акс ҳолда, менопауза ноқулайликларга дош бериш учун сабаб эмас: бугунги кунда кўпчилик аломатлар яхши назорат қилинади. Клиника алоқалари қуйида келтирилган.