У қандай шаклланган
Циклнинг биринчи ярмида фолликул тухумдонда пишиб, ундан тухум чиқарилади. Қолган мембрана циклнинг иккинчи босқичини ва эрта ҳомиладорликни қўллаб-қувватлайдиган вақтинчалик гормонал орган бўлган сариқ танага айланади. Одатда, сариқ танаси тахминан икки ҳафта яшайди ва ҳомиладорлик содир бўлмаса, йўқолади. Баъзида унинг бўшлиғи йиқилмайди, лекин суюқлик ёки кичик томирлардан оз миқдорда қон билан тўлдирилади - бу кист ҳосил бўлади. Бу оддий овуляция жараёнининг натижасидир, шунинг учун бундай кистлар фақат репродуктив ёшдаги аёлларда учрайди.
- Овуляциядан кейин пайдо бўлади
- Девор корпус лутеумнинг тўқимасидан ҳосил бўлади
- Таркиби: суюқлик ёки қон
- Ҳажми одатда 5-6 см гача
- Фақат тухумдонлар ишлаётганда содир бўлади
Семптомлар
Кўпинча кист ҳеч қандай шикоят қилмайди ва мунтазам ултратовуш текшируви пайтида тасодифан топилади. Баъзида аёл пастки қориннинг бир томонида тортишиш ёки портлаш оғриғини, оғирлик ҳисси, жинсий алоқада ва жисмоний фаолият пайтида ноқулайликни сезади. Бир неча кун давомида ҳайз кўришда кечикиш бўлиши мумкин, кейин эса кўпроқ ёки аксинча, доғлар пайдо бўлиши мумкин. Бу аломатларнинг барчаси ўзига хос эмас. Тўсатдан пайдо бўлган ўткир оғриқ сизни огоҳлантириши керак: бу қорин бўшлиғига қон кетиши ёки тухумдоннинг буралиши билан кистнинг ёрилиши дегани мумкин.
- Кўпинча асемптоматик
- Бир томондан қичитқи оғриқ
- Қориннинг пастки қисмида оғирлик
- Бир неча кун давомида ҳайз кўришнинг кечикиши
- Аниқланиш
- Жинсий алоқа пайтида ноқулайлик
Ҳомиладорлик пайтида корпус лутеум кистаси
Дастлабки босқичларда сариқ тананинг ҳомиладорликни сақлаб қолиш учун зарур бўлган прогестерон ишлаб чиқаради, шунинг учун унинг кистаси кўпинча биринчи ултратовуш пайтида топилади. Бундай топилма одатда хавфли эмас: плацента гормонал функцияни ўз зиммасига олганида, кист аста-секин камаяди ва тахминан 12-16 ҳафтагача йўқолади. Уни олиб ташлашнинг ҳожати йўқ, даволаниш шарт эмас, ултратовуш кузатуви этарли. Аммо, агар сиз ҳомиладорлик пайтида кучли қорин оғриғига дуч келсангиз, даволанишни кечиктира олмайсиз: буралиш, кист ёрилиши ва эктопик ҳомиладорликни истисно қилиш керак.
- Биринчи триместрда умумий топилма
- Прогестерон билан ҳомиладорликни қўллаб-қувватлайди
- Одатда 12-16 ҳафтагача йўқолади
- Ўчиришни эмас, балки мониторингни талаб қилади
- Қаттиқ оғриқлар бўлса - шошилинч текширув
Сўров
Асосий усул трансвагинал ултратовуш бўлиб, унда сариқ тананинг кистаси ўзига хос кўринишга эга: қалин деворли думалоқ шаклланиш ва периферия бўйлаб фаол қон оқими, кўпинча тўр таркибига эга. Асосий қадам ултратовушни бир-уч циклдан кейин, терсиҳен ҳайздан кейин дарҳол такрорлашдир: бу вақтга келиб функционал кист қисқаради ёки йўқолади. Репродуктив ёшдаги аёллар учун ҳСГ ҳомиладорликни истисно қилиш учун оғриқ бўлса аниқланади. СА-125 ўсимта белгиси ҳамма учун буюрилмайди, аммо шубҳали ултратовушли расмда, постменопозда ёки доимий шаклланишда, чунки у яхши шароитларда ҳам кучаяди.
- Тос аъзоларининг трансвагинал ултратовуш текшируви
- 1-3 циклдан кейин ултратовушни назорат қилинг
- Ҳомиладорликни истисно қилиш учун ҲСГ
- Кўрсаткичлар бўйича ўсма белгилари
- Гинеколог томонидан текширув
- Ноаниқ шаклланиш учун диагностик лапароскопия
Даволаш ва кузатиш
Кўпгина ҳолларда даволаниш талаб этилмайди: кист ўз-ўзидан йўқолади ва назорат ултратовуш текшируви этарли. Баъзида гинеколог янги функционал кистларнинг пайдо бўлиш эҳтимолини камайтириш учун комбинацияланган гормонал контрацептивларни буюради, аммо улар мавжуд бўлганларнинг резорбсиясини тезлаштира олмайди. Агар шаклланиш уч ой ичида йўқолмаса, ўсади, 8-10 сантиметрдан ошса ёки шубҳали ултратовуш белгилари бўлса, жарроҳлик муҳокама қилинади. Қон кетиш ва буралиш билан ёрилиш учун шошилинч аралашув керак: у тухумдон тўқимасини сақлаб қолишга ҳаракат қилиб, лапароскопик усулда амалга оширилади.
- Текшириш ултратовуш ёрдамида кузатиш
- Янги кистларнинг олдини олиш учун гормонал контрацептивлар
- Доимий лезёнлар учун режалаштирилган лапароскопия
- Йирилиш ва буралиш учун шошилинч жарроҳлик
- Катта кист билан тўсатдан юкларни чеклаш
- Иссиқлик ва ўз-ўзини даволашдан бош тортиш