Дисплази нима ва у қандай ривожланади?
Дисплазия бачадон бўйни эпителия ҳужайраларининг тузилиши ва этуклигини ўзгартирганлигини англатади. Улар ҳали малигн эмас, лекин улар энди нормал эмас. Деярли барча ҳолларда, сабаб ҳужайралардаги инсон папилломавирусининг онкоген турларининг узоқ вақт мавжудлигидир.
ҲПВ инфекциясидан саратонгача бўлган йўл йиллар, одатда ўн йилдан ортиқ давом этади ва дисплазия босқичларидан ўтади. Бу секин ривожланиш тиббиёт учун катта имкониятдир: мунтазам скрининг ёрдамида ўзгаришлар саратон пайдо бўлишидан анча олдин аниқланади.
- СИН 1 (энгил дисплази) - ўзгаришлар эпителиянинг пастки учдан бирига таъсир қилади; кўп ҳолларда иммунитет тизими вирус билан курашганда ўз-ўзидан кетади
- СИН 2 (ўртача дисплази) - эпителиянинг учдан икки қисмидаги ўзгаришлар; баъзи аёлларда у регрессияга учрайди, лекин фаол тактикани талаб қилади
- СИН 3 (оғир дисплази ва саратон ин ситу) - эпителиянинг бутун қалинлиги ўзгаради; даволаш мажбурийдир
- Инвазив саратон - ҳужайралар эпителиядан ташқарида ўсади; бу касалликнинг бошқа тоифаси
Хавф омиллари
- ҲПВ нинг онкоген турлари билан инфекция зарур шартдир
- Вируснинг узоқ муддатли давом этиши, инфекциянинг ўзи эмас
- Чекиш организмнинг вирусдан қутулиш қобилиятини сезиларли даражада камайтиради
- Жинсий фаолиятнинг эрта бошланиши ва кўп сонли ҳамкорлар
- Иммунитет танқислиги, шу жумладан ОИВ инфекцияси
- Иммуносупрессив дориларни қабул қилиш
- Жинсий йўл билан юқадиган бошқа инфекциялар
- Мунтазам скрининг этишмаслиги ривожланган ҳолатларда асосий омил ҳисобланади
- Кўп туғилиш
Тушуниш муҳим: ҲПВ инфекцияси жинсий алоқада бўлган кўпчилик одамларда учрайди ва аксарият ҳолларда организм бир ёки икки йил ичида вирусдан ўз-ўзидан халос бўлади. Вируснинг ўзи билан алоқа қилиш факти эмас, балки муаммони узоқ муддатли барқарорлик келтириб чиқаради.
Семптомлар
Улар одатда йўқ - ва бу касалликнинг асосий хусусияти. Дисплази зарар кўрмайди, оқинди ҳосил қилмайди ва ҳеч қандай тарзда сезилмайди.
- Дисплазиянинг барча босқичларида симптомларнинг йўқлиги
- Жинсий алоқадан кейин қонли оқинди бўлиши мумкин, лекин кўпинча аниқ ўзгаришлар билан
- Ҳайз кўриш оралиғида қонли оқинди
- Жинсий алоқа пайтида ноқулайлик
- Билан боғлиқ яллиғланиш билан боғлиқ аломатлар
Асемптоматик хатти-ҳаракат шунинг учун скрининг жуда муҳим. Бачадон бўйни касаллиги билан шикоятлар пайдо бўлишини кутиш, даволаниш анча қийин бўлган босқични кутишни англатади.
Диагностика
- ПАП тести ёки суюқлик ситологияси ўзгартирилган ҳужайраларни аниқлайдиган скрининг усулидир
- Турларини аниқлаш билан юқори онкоген хавфли ҲПВ учун таҳлил
- СИН-ДИАГ тезкор синови
- Видео колпоскопия - бачадон бўйни сирка кислотаси ва Лугол эритмаси билан катталаштириш остида текшириш.
- Шубҳали ҳудудларнинг мақсадли биопсияси - бу якуний ташхис ва СИН даражасини беради
- Бачадон бўйни каналини гистология билан куретаж қилиш - каналга чўзилган ўзгаришлар билан
- Вақт ўтиши билан озгина ўзгаришлар билан такрорланган тадқиқотлар
Даволаш: кузатиш ёки жарроҳлик
- СИН 1 - кўп ҳолларда, маълум вақт оралиғида такрорий ситология ва колпоскопия билан кузатиш; бундай ўзгаришларнинг муҳим қисми ўз-ўзидан йўқолади
- СИН 1, узоқ вақт давом этади - даволаш муҳокама қилинади
- СИН 2 - тактика ёшга, репродуктив режаларга ва текширув маълумотларига боғлиқ: ёш аёлларда кузатув, бошқа ҳолларда - даволаш мумкин.
- СИН 3 - даволаш мажбурийдир
- Бачадон бўйни конизацияси - ўзгарган тўқималар билан конус шаклидаги ҳудудни кесиш; бир вақтнинг ўзида терапевтик ва диагностик процедура, чунки олиб ташланган тўқималар текширилади
- Лооп электроексизияси
- Лазерли буғланиш ва ҳалокатли усуллар - кичик сирт ўзгаришлари учун
- Биргаликда бўлган инфекцияларни даволаш
- Чекишни ташлаш, аслида, ўзгаришларнинг регрессияси эҳтимолини оширади
Даволанишдан кейин кузатув
- Шифокор томонидан белгиланган муддатларда ситология ва ҲПВ таҳлилини назорат қилинг
- Ўзгартирилган натижалар билан колпоскопия
- Кузатиш бир неча йил давом этади - релапс хавфи сақланиб қолади
- Даволашдан кейин ҲПВ ижобий бўлиб қолса, алоҳида эътибор
- Ҳомиладорликни режалаштириш шифокор билан муҳокама қилинади: конизациядан кейин бачадон бўйни қисқариши мумкин, бу ҳомиладорлик пайтида кузатувни талаб қилади.
- ҲПВ га қарши эмлаш даволанишдан кейин ҳам муҳокама қилинади - у аёл ҳали юқмаган турлардан ҳимоя қилади.
- Чекишни ташлаш
Олдини олиш: Ҳақиқатан ҳам нима ишлайди
- Вакцинация против ВПЧ — наиболее эффективная мера; максимальный эффект до начала половой жизни
- Регулярный скрининг: ПАП-тест и анализ на ВПЧ по графику, рекомендованному врачом
- Отказ от курения
- Использование презерватива — снижает, хотя и не устраняет полностью, риск заражения
- Своевременное обследование при изменённых результатах, а не откладывание «на потом»
- Лечение состояний, снижающих иммунитет
Бачадон бўйни саратони деярли бутунлай олдини олиш мумкин бўлган кам сонли саратон турларидан биридир. Бунинг учун фақат иккита нарса керак: эмлаш ва мунтазам текширув.
Тошкентда қаерда текширилади ва даволанади
Юқори сифатли ситология, ҲПВ тести, мақсадли биопсия имконияти билан видео колпоскопия ва гистологик лаборатория талаб қилинади.
Пойтахтимизда бачадон бўйни дисплазиясини ана шундай текшириш ва даволаш “УРОЛОГИК КОМПЛЕКС” тиббиёт маркази ва “Ташкент Тиббиёт маркази Парк” клиникасида амалга оширилмоқда.
Агар ПАП тести ўзгаришларни кўрсаца, ваҳима қўйманг, лекин кечиктирманг: бундай натижаларнинг аксарияти саратон касаллигини англатмайди ва ўз вақтида кузатув текшируви муаммони тўлиқ ҳал қилади. Клиника билан боғланишлар саҳифада қуйида келтирилган.
