Болалар неврологияси: касалликлар, белгилар ва даволаш

Дислексия - бу бузилмаган ақл, нормал кўриш ва эшитиш ва нормал ўрганишга эга бўлган доимий танлаб ўқиш бузилиши. Бола учун ҳарфни товуш билан боғлаш ва товушларни сўз билан бирлаштириш қийин, шунинг учун у секин ўқийди, бўғин бўғини, ҳарфларни қайта тартибга солади ва ўтказиб юборади, охирини тахмин қилади ва ўқиганини яхши тушунмайди. Шу билан бирга, оғзаки суҳбатда у тенгдошларидан кўра ёмонроқ баҳслашмайди. Бунинг сабаби дангасалик ёки ҳаракат этишмаслиги эмас, балки миянинг нутқ соҳалари фаолиятининг ўзига хос хусусиятлари. Дислексия ёрдамисиз &қуот;ўсиб чиқа олмайди&қуот;, лекин нутқ терапевти билан мунтазам машғулотлар ўқиш техникаси ва тушунишни сезиларли даражада яхшилайди.

Психомотор ривожланиш кечикиши (ПДД) - ёш боланинг ёш нормаларига нисбатан мотор, нутқ, когнитив ва ижтимоий кўникмаларни ўзлаштиришда кечикиши. Бундай чақалоқ кейинчалик бошини кўтариб, ўтиришни, юришни, ғўлдиради, биринчи сўзларини гапира бошлайди ва бошқалар билан ёмонроқ муносабатда бўлади. ЗПР якуний ташхис эмас, балки турли сабабларга кўра юзага келиши мумкин бўлган ҳолатнинг тавсифи: эрта туғилиш, ҳомиладорлик ва туғиш пайтида асаб тизимининг шикастланиши, генетик синдромлар, эшитиш ва кўришнинг бузилиши, ҳипотироидизм, алоқа ва стимуляция этишмаслиги. Кечикиш қанчалик тез сезилса ва ёрдам бошланса, бола шунчалик яхши ривожланади. Ота-оналар чақалоқнинг &қуот;ўсиб чиқишини&қуот; кутмасликлари керак: агар шубҳа бўлса, улар педиатр ва педиатрик невролог томонидан текширилиши керак.

Макросефалия - бу боланинг бош атрофи унинг ёши ва жинси учун ўртача даражадан сезиларли даражада юқори. Ўз-ўзидан, бундай хулоса ташхис эмас ва кўпинча касалликни англатмайди: соғлом чақалоқдаги катта бошнинг энг кенг тарқалган сабаби ота ёки онанинг бошлари катта бўлганида ирсий хусусиятдир. Иккинчи умумий ва яхши ҳолат - биринчи йил болаларида мия атрофидаги бўшлиқларнинг вақтинча кенгайиши, ўз-ўзидан ўтиб кетади. Шу билан бирга, бошнинг катталашиши ортида баъзида гидросефали, мембраналар остида суюқлик тўпланиши, масса шаклланиши ёки метаболик касалликлар мавжуд. Бошнинг ўсиши динамикаси, неврологик текширув ва фонтанел орқали ултратовуш текшируви ушбу шартларни фарқлашга ёрдам беради.

Болалардаги мигрен - бу кўнгил айниш, ёруғлик ва товушларга тоқат қилмаслик билан бирга келадиган кучли бош оғриғининг такрорий ҳужумлари. Болаларда ҳужум кўпинча катталарникига қараганда қисқароқ бўлади ва оғриқ кўпинча бошнинг иккала томонига ёки пешонага таъсир қилади, шунинг учун ота-оналар чарчоқ ёки кўриш муаммолари билан хато қиладилар. Ўчокли сабаби ўсимта ёки шикастланиш эмас, балки асаб тизимининг туғма қўзғалувчанлиги ва мия томирларининг ишлашидир. Ҳужумлар уйқусизлик, овқатни ўтказиб юбориш, сувсизланиш, тўлиқлик, тестлар ва экранлар олдидан стресс туфайли юзага келади. Ўчокли ҳаёт учун хавфли эмас, лекин у боланинг мактаб кунларини ўғирлайди, шунинг учун уни таниб олиш ва невролог билан биргаликда уни назорат қилишни ўрганиш керак.

Микросефали мустақил касаллик эмас, балки белгидир: боланинг бош атрофи унинг ёши ва жинси учун ўртача кўрсаткичдан сезиларли даражада паст. Бош суяги мия билан бирга ўсади, шунинг учун бошнинг кичрайиши деярли ҳар доим мия тўқималарининг кам ривожланганлигини ёки зарарланишини акс эттиради. Микросефалия туғма бўлиши мумкин, у туғилиш пайтида сезилади ва биринчи ойларда ва йилларда бош жуда секин ўсганда орттирилган бўлиши мумкин. Кўп сабаблар бор: генетик хусусиятлар, олдинги интраутерин инфекциялар, туғруқ пайтида кислород очлиги, метаболик касалликлар. Битта ўлчовнинг ўзи ҳеч нарсани исботламайди: бошнинг ўсиши динамикаси, ота-оналарнинг катталиги ва боланинг қандай ривожланиши муҳим аҳамиятга эга.

Чақалоқларда мушакларнинг гипертониклиги мушакларнинг кучланишини оширади, бунда боланинг қўллари ва оёқлари эгилиб, танага босилади, муштлари сиқилади ва оёқ-қўлларини тўғрилаш қийин. Ҳаётнинг дастлабки 3-4 ойларида бу флексор оҳанг физиологик ҳисобланади: у интраутерин ривожланиш давридан бошлаб сақланиб қолади ва аста-секин заифлашади. Шунинг учун соғлом чақалоқдаги &қуот;гипертониклик&қуот; кўпинча касаллик эмас, балки норманинг бир варианти бўлиб чиқади. Ҳаракатларнинг ассиметрияси, бошнинг эгилиши, олти ойдан кейин доимий кучланиш, оёқларнинг кесишиши, бармоқлар устида дам олиш, ривожланишнинг кечикиши ташвишли бўлиши керак. Бундай белгилар асаб тизимининг перинатал шикастланиши ва мия ярим палси билан юзага келади ва педиатрик неврологнинг кузатувини талаб қилади. Даволаш фақат бузилиш тасдиқланган тақдирда белгиланади; Бунинг асоси жисмоний машқлар ва массаждир.

Мушакларнинг гипотониклиги - бу мушак тонусининг пасайиши, бунда чақалоқ летаргик кўринади, позани ёмонроқ ушлаб туради ва катталар қўлида &қуот;тарқалган&қуот; кўринади. Оҳангни ота-она эмас, шифокор баҳолайди: янги туғилган чақалоқларда у одатда юқори бўлади, 3-4 ойга келиб у физиологик жиҳатдан пасаяди ва баъзи ташвишлар беҳуда бўлиб чиқади. Ҳақиқий гипотензия - бу эрта туғилиш, олдинги гипоксия, инфекция, метаболик ва генетик касалликлар, мушаклар ва асаб касалликлари, шунингдек, ҳипотироидизмнинг натижасидир. Асосий кўрсатма боланинг &қуот;юмшоқлигида&қуот; эмас, балки кўникмаларни ривожлантиришда: у бошини ушлаб турадими, билакларига суянишадими, ўз вақтида ўгириладими. Доимий кечикиш, заиф эмиш ва летаргия билан бирга, педиатрик невролог томонидан текширилиши учун сабабдир.

Тиклар - бу одамнинг ихтиёрсиз равишда чиқарадиган тўсатдан, тез, такрорланувчи ҳаракатлар ёки товушлар: милтиллаш, элкасини буриш, қийшайиш, йўталиш, хириллаш. Тикдан олдин, кўпинча ҳаракатдан кейин ўтиб кетадиган нохуш туйғу бор ва тикни қисқа вақт давомида назорат қилиш мумкин. Тиклар мактаб ёшидаги болаларда, айниқса ўғил болаларда жуда тез-тез учрайди ва кўп ҳолларда бир неча ой ичида ўз-ўзидан йўқолади. Агар восита ва камида битта вокал тик бир йилдан ортиқ давом эца, улар Тоуретте синдроми ҳақида гапиришади. Тиклар нотўғри тарбия билан боғлиқ эмас ва ақлнинг пасайиши белгиси эмас. Улар ҳаяжон ва чарчоқ билан кучаяди. Тиклар ўрганишга, мулоқотга халақит берса ёки оғриқ келтирса, даволаниш керак.

Тунги қўрқув - бу бола уйқуга кетганидан кейин бир ёки икки соат ўтгач, тўсатдан ўтирадиган ёки сакраб туради, қичқиради, йиғлайди, жуда қўрқиб кетади, кўз қорачиғи кенгаяди, юрак уриши тезлашади ва терлашади. Шу билан бирга, у ҳақиқатан ҳам уйғонмайди: у ота-онасини танимайди, тасалли беришга жавоб бермайди ва итариб юбориши мумкин. Эпизод бир неча дақиқадан ярим соатгача давом этади ва боланинг яна ухлаб қолиши ва эрталаб ҳеч нарсани эсламаслиги билан тугайди. Бу руҳий бузуқлик ёки травма белгиси эмас, балки чуқур секин уйқу фазасида этук бўлмаган уйқунинг ўзига хос хусусияти. Кўпгина болалар учун қўрқувлар ёши билан ўз-ўзидан йўқолади.

Марказий асаб тизимининг перинатал шикастланиши ҳомиладорликнинг 22-ҳафтаси ва туғилгандан кейинги биринчи ҳафта оралиғида содир бўлган чақалоқнинг миясига зарар этказишдир. Энг кўп учрайдиган сабаб - ҳомиладорлик ёки туғиш пайтида кислород этишмаслиги ва қон оқимининг бузилиши, камроқ тез-тез бу инфекциялар, қон кетишлар, оғир сариқлик, метаболик касалликлар ва туғилиш травмасı. Оғирлик даражаси жуда хилма-хилдир: бутунлай йўқолган энгил вақтинчалик ўзгаришлардан мия ярим палси ва эпилепсияга олиб келадиган ҳолатларгача. Тушуниш керак: жадвалдаги бундай ташхиснинг ўзи боланинг келажагини башорат қилмайди. Муҳими, ҳақиқий аломатлар, текширув маълумотлари ва чақалоқнинг вақт ўтиши билан қандай ривожланиши.