Болалар неврологияси: касалликлар, белгилар ва даволаш

Бачадон бўйни умуртқасининг туғилиш шикастланиши - бу туғруқ пайтида олинган бўйин соҳасидаги умуртқалар, лигаментлар, мушаклар ёки орқа мия шикастланиши. Ҳақиқий травма камдан-кам учрайди ва оғир туғилиш билан боғлиқ: катта чақалоқ, тўшакда туғилиш, акушерлик воситаларидан фойдаланиш, тез ёки аксинча, узоқ муддатли туғилиш. Бу сезиларли даражада намоён бўлади: бола бошини бир томонга тутади, қўлини ёмон ҳаракатга келтиради, секин сўради ва позицияни ўзгартирганда ташвишланади. Шу билан бирга, ташхис кўпинча ҳаддан ташқари кўп бўлиб, одатий ташвиш ёки регüржитацияни тушунтиради. Шунинг учун педиатрик невролог ва неонатологнинг текшируви муҳим аҳамиятга эга: баъзи ҳолатлар шошилинч ёрдамни талаб қилади, бошқалари эса фақат кузатишни талаб қилади.

Эпилепсия - сурункали мия касаллиги бўлиб, унда такрорий тутилишлар асаб ҳужайраларининг тўсатдан ҳаддан ташқари кўпайиши натижасида юзага келади. Болаларда бу бошқача кўринади: бу нафақат онгни йўқотиш билан бирга бўлган конвулсиялар, балки тўхтаб туриш билан қисқа музлашлар, бир қўлнинг буришиши, ғалати ҳислар ёки тўсатдан тушиш. Битта тутилиш эпилепсияни англатмайди: ташхис соқчилик такрорланганда ёки текширув билан тасдиқланган такрорланиш хавфи юқори бўлганда қўйилади. Кўпгина болаларда касаллик дори воситалари билан яхши назорат қилинади ва баъзи шакллар ўсмирлик даврида йўқолади. Асосийси, соқчилик боланинг ўқиши, ривожланиши ва хавфсизлигига халақит бермаслиги учун невролог билан ўз вақтида боғланишдир.

Мия фалажи - туғилишдан олдин, туғиш пайтида ёки ҳаётнинг биринчи ойларида етилмаган миянинг шикастланиши натижасида юзага келадиган доимий ҳаракат ва ҳолат бузилишлари гуруҳи. Ота-оналар тушуниши керак бўлган асосий нарса шундаки, мия шикастланишининг ўзи ривожланмайди - бу бир марта содир бўлган ва кўпаймайди. Яна бир нарса ўзгаради: бола ўсади ва ишламасдан, иккиламчи муаммолар пайдо бўлади - контрактуралар, дислокациялар, деформациялар. Шунинг учун эрта ва мунтазам реабилитация даволаш ҳар қандай дори-дармонларга қараганда кўпроқ натижани аниқлайди.

Гидросефали - мия қоринчаларида мия омурилик суюқлигининг ортиқча тўпланиши, уларнинг кенгайишига ва мия тўқималарининг сиқилишига олиб келади. Касаллик одатда чақалоқлар ва катталашган бошлар билан боғлиқ, аммо иккинчи, жуда тез-тез эътибордан четда қоладиган шакли бор - қарияларда нормал босим гидросефали. Унинг намоён бўлиши - юришнинг бузилиши, сийдик ўғирлаб кетиш ва хотирани йўқотиш - деярли ҳар доим ёш ва деманс билан боғлиқ, ҳолбуки бу бир нечта қайтариладиган сабаблардан биридир: операциядан кейин вазият сезиларли даражада яхшиланиши мумкин.